Mitsubishi Lancer Evolution – sportowy samochód osobowy firmy Mitsubishi.
Pierwsza generacja Mitsubishi Lancera pojawiła się na rynku w 1973 roku, a w Europie w 1974 roku. Firma, zachęcona sukcesami większego brata Lancera – Galanta VR-4 na trasach rajdowych, w roku 1990 zdecydowała się na produkcję zupełnie nowego auta. W kwietniu 2014 roku producent ogłosił zakończenie produkcji, które ma przypaść na rok 2015. Możliwe jednak, że powstanie 11 generacja, która ma być hybrydą. Na razie niewiele wiadomo o Evo XI. __TOC__
Pierwsza generacja
Pierwszy, historyczny Lancer Evolution (EVO I) o nadwoziu oznaczonym jako CD9A pojawił się w 1992 roku. Był to samochód zaprojektowany jako baza dla przyszłej wersji rajdowej Lancera, dlatego wyprodukowano jedynie 5000 egzemplarzy. Lancer Evolution otrzymał 2-litrowy turbodoładowany silnik o oznaczeniu 4G63, podobny do montowanego w modelach Galant i Eclipse, lecz poddano go pewnym modyfikacjom, do których należało głównie podniesienie stopnia sprężania do 8,5:1 i zastosowanie dużego intercoolera, zamontowanego w przednim pasie. Dodatkowo wał korbowy, tłoki oraz korbowody różniły się od wcześniejszych wersji. Zaowocowało to uzyskaniem 250 koni mechanicznych (KM) przy 6000 obr./min. Zawieszenie przednie oparto na kolumnach MacPherson’a, zaś z tyłu zastosowano układ wielowahaczowy. Układ napędowy przeniesiono wprost z Galanta VR-4, pozostawiając wiskotyczne sprzęgło w środkowym i tylnym mechanizmie różnicowym o ograniczonym poślizgu.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: 2.0 T R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,5:1 250 KM (184 kW) przy 6000 obr./min 309 N·m przy 3000 obr./min b.d. 180 km/h
Druga generacja
Następna wersja – Lancer Evolution II (EVO II) – pojawiła się pod koniec 1993 roku. Wprowadzono niewielkie zmiany, skupiając się na poprawieniu własności trakcyjnych samochodu. Zmieniono nieco ustawienia zawieszenia, zastosowano większy rozmiar opon, zwiększając jednocześnie rozstaw kół i osi. Drobne zmiany w silniku wraz z podniesieniem ciśnienia doładowania spowodowały wzrost mocy do 260 KM.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: 2.0 T R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,5:1 260 KM (191 kW) przy 6000 obr./min 309 N·m przy 3000 obr./min b.d. 180 km/h
Trzecia generacja
W wersji EVO III zastosowano nową turbosprężarkę o oznaczeniu TD05H-16G-7. Stopień sprężania podniesiono do 9.0:1.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: 2.0 T R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 9,0:1 270 KM (198 kW) przy 6250 obr./min 309 N·m przy 3000 obr./min b.d. 180 km/h
Czwarta generacja
W wersji Evo IV nastąpiło zwiększenie wagi. Uzyskano stopień sprężania 8,8:1. W stosunku do poprzednich wersji Lancer EVO IV posiadał o wiele większą moc – 280 KM. Od tej wersji konstruktorzy Mitsubishi postanowili wprowadzać nowe wersje Lancera Evo na rynek cywilny.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: 2.0 T R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 280 KM (206 kW) przy 6500 obr./min 353 N·m przy 3000 obr./min 5.1 180 km/h
Piąta generacja
W wersji Evo V auto zostało wydłużone o 75 mm – o 35 mm z tyłu i o 40 mm z przodu. Otrzymało nowe, aluminiowe felgi o rozmiarze 17 cali, zwiększono rozmiar turbosprężarki do 10,5 cm, a cylindry zwiększono o 0,3 mm. Wciąż jednak trzymano się zasad klasy – silnik nie miał pojemności większej niż 2000 cm³. Ze względu na zmiany masa auta zwiększyła się o parę kilogramów.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: 2.0 T R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 280 KM (206 kW) przy 6500 obr./min 373 N·m przy 3000 obr./min 4,7 s 237 km/h
Szósta generacja
W wersji EVO VI lekko zmieniono układ chłodzenia, powiększono intercooler. Mimo to producenci Mitsubishi nie mówili o zmianie mocy. W silniku Lancera EVO VI pierwszy raz na świecie zastosowano tytanowo-aluminiowe koło turbosprężarki. Znany w Europie jako Mitsubishi Carisma GT.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: 2.0 T R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 280 KM (206 kW) przy 6500 obr./min 373 N·m przy 3000 obr./min 4,4 s 241 km/h
Siódma generacja
W roku 2001 zostaje wprowadzona wersja EVO VII. Model bazował na nowej płycie podłogowej pochodzącej z Lancera Cedia, lecz większej o jeden rozmiar od poprzedniej. Dodano układy sterownicze ACD i AYC, które były sterowane jednym chipem – zapewniało to mniejszą podsterowność auta. Zwiększono intercooler o 20 mm. Waga zwiększyła się o kilkanaście kilogramów.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: 2.0 GSR R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 280 KM (206 kW) przy 6500 obr./min 383 N·m przy 3500 obr./min 4,8 s 253 km/h 2.0 RS R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 284 KM (209 kW) przy 6500 obr./min 383 N·m przy 3500 obr./min b.d. b.d. 2.0 GTA R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 272 KM (200 kW) przy 6500 obr./min 343 N·m przy 3500 obr./min b.d. b.d.
Ósma generacja
Kolejna generacja, czyli EVO VIII została wprowadzona w roku 2004. Moc pozostała taka sama – około 280 KM. Na bazie modelu EVO VIII powstały odmiany oznaczone MR i FQ, które miały silniki o mocach dochodzących nawet do 400 KM oraz wersja RS, mająca standardowe 280 KM, która była „odchudzona” i stanowiła bazę do budowy samochodu rajdowego.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: 2.0 260 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 265 KM (195 kW) przy 6500 obr./min 355 N·m przy 3500 obr./min 6,1 s 245 km/h 2.0 FQ300 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 304 KM (224 kW) przy 6200 obr./min 407 N·m przy 4500 obr./min 4,9 s 253 km/h 2.0 FQ330 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 335 KM (246 kW) przy 6800 obr./min 413 N·m przy 5000 obr./min 4,7 s 253 km/h 2.0 MR FQ300 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 309 KM (227 kW) przy 6788 obr./min 400 N·m przy 3500 obr./min b.d. 253 km/h 2.0 MR FQ320 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 331 KM (243 kW) przy 6600 obr./min 415 N·m przy 4500 obr./min b.d. 253 km/h 2.0 MR FQ340 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 350 KM (257 kW) przy 6750 obr./min 435 N·m przy 4895 obr./min b.d. 253 km/h 2.0 MR FQ400 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 411 KM (302 kW) przy 6400 obr./min 474 N·m przy 5500 obr./min 3,8 s 282 km/h 2.0 RS R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 280 KM (206 kW) przy 6500 obr./min 392 N·m przy 3500 obr./min b.d. b.d. mały|Mitsubishi Lancer Evolution VIII - tył pojazdu
Dziewiąta generacja
W roku 2006 na rynku pojawiła się następna wersja – Mitsubishi Lancer Evolution IX (EVO IX). W nowym modelu zastosowano mocniejszy silnik po raz pierwszy z systemem zmiennych faz rozrządu MiVEC, 6-stopniową skrzynię biegów, zawieszenie marki Kayaba, aluminiowe obręcze firmy Enkei, a także obniżono masę pojazdu, ulepszono właściwości aerodynamiczne oraz system chłodzenia. Poprawiono osiągi auta – dla 280-konnego silnika prędkość 100 km/h uzyskano w 5,7 sekundy, a prędkość maksymalną pojazdu ograniczono elektronicznie do 250 km/h. Zmiany stylistyczne obejmują nowy przedni zderzak z grillem, nowy tylny zderzak z dyfuzorem, delikatnie zmieniony carbonowy spoiler na tylnej klapie oraz czarne tylne lampy z całkowicie przezroczystym kloszem. Zmiany wnętrza objęły nowe fotele obszyte czarną alcantarą i czarną skórą, kierownicę całą w kolorze czarnym, elementy ozdobne deski rozdzielczej z włókna węglowego, oraz nowy, niżej umieszczony panel sterowania klimatyzacją.
W Japonii produkowane były na cały świat 3 wersje: Lancer Evolution IX RS (Rally Sport), to wersja pozbawiona systemu stereo, wygłuszeń pojazdu, klimatyzacji, centralnego zamka, elektrycznych szyb, a nawet warstwy antykorozyjnej lakieru w celu zmniejszenia wagi. Jako jedyna wersja ma 5-biegową skrzynię biegów Jest to wersja stworzona do przebudowy na auta rajdowe, Lancer Evolution IX GSR (Grand Sport Rally) wersja podstawowa, Lancer Evolution IX GSR SE (Special Edition) mają dodatkowo w standardzie centralny zamek, tylną wycieraczkę, oraz lepsze wygłuszenie wnętrza, Lancer Evolution IX MR (Mitsubishi Racing) oprócz tego co wersji SE dodatkowo znalazły się tu lżejsze aluminiowy dach, maska i klapa bagażnika, zainstalowany został poprawiający aerodynamikę ‘Vortex Generator’, czyli generator wirów powietrznych wyglądający jak malutkie rekinie płetwy na tylnej części dachu (stąd popularna nazwa ‘Shark Fins’), zawieszenie marki Bilstein, oraz koła firmy BBS.
Na polski rynek wprowadzono dwie wersje wyposażenia P01 (odpowiednik wersji GSR) oraz P03 (odpowiednik wersji SE dodatkowo z zawieszeniem Bilstein i kołami BBS z wersji MR). Do obu wersji wyposażeniowych dostępne były również specjalne pakiety poprawiające osiągi auta: – Lancer Evolution IX GT300 (moc 305 KM moment obrotowy 403 N·m) – Lancer Evolution IX GT340 (moc 340 KM moment obrotowy 430 N·m)
W związku z dużym zainteresowaniem wzmocnionymi wersjami w 2007 roku stworzony został jeszcze mocniejszy pakiet GT360 (360 KM 440 N·m). W tym samym roku powstała również super-ekskluzywna, limitowana do zaledwie 10 egzemplarzy wersja Mitsubishi Lancer Evolution IX GT400 Extreme, która poza niesamowitą mocą 395 KM i momentem obrotowym 500 N·m generowaną z zaledwie 2-litrowego silnika, wyposażona jest w elektronicznie sterowane zawieszenie firmy Tein, limitowane kute felgi firmy Ralliart R01, limitowaną dokładkę zderzaka firmy Ralliart z włókna węglowego, ksenonowe światła (nie występujące seryjnie w żadnej innej wersji), zestaw wyścigowych hamulców firmy Stoptech, oraz wiele innych dodatków poprawiających zarówno komfort jazdy oraz i osiągi. Mitsubishi Lancer Evloution IX GT400 Extreme do 100 km/h przyspiesza w czasie poniżej 4 sekund.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Średnica × skok tłoka: St. sprężania: Moc maksymalna: Maks. moment obrotowy 0–100 km/h: V-max: Silniki benzynowe: Evolution IX GSR/SE/MR R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 280 KM (206 kW) przy 6500 obr./min 355 N·m przy 3500 obr./min 5,7 s 250 km/h (ograniczona elektronicznie) Evolution IX GT300 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 305 KM (224 kW) 403 N·m 5,2 s Evolution IX GT340 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 340 KM (250 kW) 440 N·m 4,5 s Evolution IX GT360 R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 360 KM (264 kW) 450 N·m 4,3 s Evolution IX GT400 Extreme R4 2,0 l (1997 cm³), DOHC, turbo wtrysk EFi 85,00 × 88,00 mm 8,8:1 395 KM (290 kW) 500 N·m 3,8 s
Dziesiąta generacja