thumb|220px|Wykres p(V) przemiany izobarycznej. 1-2 izobaryczna ekspansja 1-3 izobaryczna kompresja Pola zaznaczone na szaro oznaczają pracę wykonaną przez gaz przy ekspansji lub kompresji.
Przemiana izobaryczna (z gr. ἴσος „równy” i βάρος „ciężar”) – proces termodynamiczny, podczas którego ciśnienie układu nie ulega zmianie, natomiast pozostałe parametry termodynamiczne czynnika mogą się zmieniać. Procesy izobaryczne mogą zachodzić zarówno w sposób odwracalny, jak i nieodwracalny. Odwracalny proces izobaryczny przedstawia na wykresie krzywa zwana izobarą. Praca wykonana przez układ (lub nad układem) w odwracalnym procesie izobarycznym jest równa ubytkowi (lub przyrostowi) entalpii układu. W szczególności, gdy jedyny wkład do pracy stanowi praca objętościowa (polegająca na zmianie objętości układu), jest ona wyrażona wzorem:
gdzie: – praca wykonana przez układ, – ciśnienie, – wzrost objętości układu.
Dla gazu doskonałego przemiana izobaryczna spełnia zależność
gdzie: – objętość, – temperatura.
Przemiana izobaryczna często pojawia się w teorii maszyn cieplnych oraz urządzeń energetycznych. Jest jedną z przemian tworzących obiegi porównawcze siłowni parowej (obieg Clausiusa-Rankine’a), turbiny gazowej (obieg Braytona-Joule’a), chłodziarki gazowej (obieg Joule'a) i parowej (obieg Lindego), silnika wysokoprężnego (obieg Seiligera-Sabathé).
Przemiana izobaryczna jest przemianą porównawczą przedstawiającą proces wytwarzania i przegrzewania pary wodnej w kotłach parowych oraz jej skraplania w skraplaczach współczesnych elektrowni parowych. W urządzeniach tych ma miejsce konwersja energii o mocy na poziomie kilkudziesięciu tysięcy megawatów (tylko w Polsce), co świadczy o wysokim znaczeniu przemiany izobarycznej w technice współczesnego świata.
Na poniższych rysunkach przedstawione są przemiany izobaryczne wody i pary wodnej w układzie h-s (entalpia właściwa – entropia właściwa) i T-s (temperatura – entropia właściwa) na tle linii nasycenia i stałego stopnia suchości pary.
350px|Izobary i izotermy wody i pary wodnej na wykresie h-s 320px|Izobary wody i pary wodnej na wykresie T-s
Zobacz też druga zasada termodynamiki elektrownia cieplna przemiana adiabatyczna przemiana izentropowa przemiana izochoryczna przemiana izotermiczna przemiana politropowa prawo Gay-Lussaca (gaz doskonały) równanie Clapeyrona (stan gazu doskonałego) wymiennik ciepła
Kategoria:Proces termodynamiczny