Improperia (łac. skargi, wyrzuty, narzekania) – antyfony śpiewane podczas liturgii Wielkiego Piątku we wszystkich historycznych kościołach chrześcijańskich, m.in. katolickim i luterańskimWielki Piątek u luteran: wiara.pl: Pamiątka Śmierci Pana Jezusa.. W Kościele katolickim wykonywane są podczas Adoracji Krzyża w Wielki Piątek.
Treść Improperiów Rozpoczynają się od parafrazy słów z Księgi Micheasza:
W następujących werestach Jezus, wisząc na krzyżu, ubolewa nad odrzuceniem przez naród wybrany. Teksty zestawiają dobrodziejstwa wyświadczone Izraelowi przez cierpiącego Zbawiciela z ludzką niewdzięcznością. Przytaczane są nawiązania do tekstów ze Starego Testamentu, odnoszących się do historii Narodu Wybranego w czasie wyjścia z Egiptu i przejścia do Ziemi Obiecanej i licznych dobrodziejstw od Boga, których doświadczył wówczas lud Izraela, oraz odniesienia do ofiary Mesjasza i zadanych Mu cierpień przez niewdzięczny lud, opisanych w Ewangeliach.
Odpowiedzią zgromadzenia wiernych po trzech pierwszych wersetach jest Trisagion – wołanie do Boga o zmiłowanie. Po kolejnych powtarza się Ludu mój, luduNa podstawie tekstu Improperiów w: Mszał Rzymski, przekład polski i objaśnienia opracowali o.o. benedyktyni z opactwa tynieckiego, Wydawnictwo Pallotinum, Poznań 1963, imprimatur bp. Karol Wojtyła. Reprint: ISBN 978-83-926581-1-5, s. 365-367.
Opracowania muzyczne Najstarsze opracowania muzyczne Improperiów prezentuje chorał gregoriańskiGregoBase – A database of gregorian scores: Popule meus.. Na przestrzeni wieków improperia były opracowywane przez licznych kompozytorówPetrucci Music Library: Improperia.ChoralWiki: Improperia.. Najbardziej znane, autorstwa Giovanniego Pierluigiego da Palestriny i Tomása Luisa de Victorii, powstały w epoce Renesansu. Palestrina skomponował swoje Improperia w roku 1560, zaś papież Pius IV nakazał ich wykonanie w Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie co roku wciąż można je usłyszeć w Wielki PiątekNew Adwent: Improperia..
Na gruncie polskim Improperia reprezentuje m.in. staropolska pieśń Ludu, mój ludu (parafraza poetycka Improperiów)Skarby Kościoła: Popule meus, quid feci tibi? (Ludu mój ludu, cóżem ci uczynił?)., motet Stanisława Moniuszki Ecce lignum crucisChoralWiki: Popule meus – Stanislaw Moniuszko SATB with Baritone solo and organ (includes Ecce lignum)., a współcześnie – Popule meus Mariana SawyMarian Sawa POPULE MEUS (1996). czy Pawła ŁukaszewskiegoŚwiatowa premiera Popule meus Pawła Łukaszewskiego w Centrum Arvo Pärta.Spotify: Paweł Łukaszewski, Popule meus..
Zobacz też Trisagion Wielki Piątek Liturgia Męki Pańskiej Triduum Paschalne Wielki Tydzień
Przypisy
Bibliografia Mszał Rzymski z dodaniem nabożeństw nieszpornych. G. Lefebvre, Benedyktyn. Przekład polski opracowali mnisi opactwa w Tyńcu. Opactwo ŚŚ. Piotra i Pawła w Tyńcu – Polska. Opactwo Św. Andrzeja, Bruges – Belgia . Improperia: s. 525 (s. 263 skanu publikacji); .
Linki zewnętrzne Święte Triduum Paschalne – Dominikański Orodek Liturgczny Encyklopedia Gutenberga online: Improperia Educalingo: Co oznacza słowo improperia Encyclopedic Dictionary of Bible and Theology: Improperia Catholicism: Good Friday
Kategoria:Liturgia