Whitney Elizabeth Houston (ur. 9 sierpnia 1963 w Newark, zm. 11 lutego 2012 w Beverly Hills) – amerykańska piosenkarka, ikona muzyki pop i R&B, aktorka, producentka filmowa i muzyczna, autorka piosenek i modelka.
Jej kariera rozpoczęła się od śpiewania w chórkach podczas koncertów jej matki oraz spokrewnionej z nią Dionne Warwick. Debiutancki album Houston Whitney Houston (1985) oraz drugi album Whitney (1987) znajdowały się na szczycie listy Billboard 200 odpowiednio przez 14 i 11 tygodni. Drugi z nich był pierwszym albumem kobiety, który zadebiutował na pierwszym miejscu tej listy. W 1991 roku, po wydaniu trzeciego albumu I'm Your Baby Tonight (1990), wykonała hymn Stanów Zjednoczonych podczas Super Bowl XXV oraz zagrała specjalny koncert Welcome Home Heroes with Whitney Houston. W pierwszych latach swojej kariery wylansowała przeboje takie jak „I Wanna Dance with Somebody (Who Loves Me)”, „How Will I Know”, „Saving All My Love for You”, „Greatest Love of All”, „All the Man That I Need”, „I'm Your Baby Tonight” oraz „Didn't We Almost Have It All”.
Wydana przez nią ścieżka dźwiękowa do filmu Bodyguard (1992) ustanowiła rekord najlepiej sprzedającego się soundtracku oraz jest jednym z najlepiej sprzedających się albumów nagranych przez kobietę. Zawarta na niej wersja utworu „I Will Always Love You” ustanowiła rekord Guinnessa jako najlepiej sprzedający się singiel nagrany przez kobietę. Utwór znajdował się przez 14 tygodni na szczycie listy Billboard Hot 100. Dwa utwory z albumu, „I Have Nothing” oraz „Run to You”, otrzymały nominacje do Oscara. Ścieżka dźwiękowa do filmu Żona pastora (1996) z jej udziałem jest najlepiej sprzedającym się albumem gospel w historii. Jej czwarty album My Love Is Your Love zawiera nagrodzony Oscarem utwór „When You Believe” z filmu Książę Egiptu. Jej przedostatni album w karierze, Just Whitney (2002), otrzymał mieszane recenzje i nie odniósł sukcesu komercyjnego. Ostatnie wydawnictwo, I Look to You (2009), znalazło się na szczycie listy Billboard 200 oraz zdobyło uznanie krytyków.
Oprócz kariery muzycznej Houston była zaangażowana w projekty filmowe. W 1992 roku wystąpiła w głównej roli w filmie Bodyguard, za którą otrzymała nominację do antynagrody Złotej Maliny w kategorii najgorszej aktorki. Następnie zagrała główne role w filmach Czekając na miłość (1995), Żona pastora (1996) oraz Sparkle (2012). W 1998 roku otrzymała nominację do Primetime Emmy Award jako producentka wykonawcza filmu telewizyjnego Cinderella (1997). Za swoje role filmowe otrzymała nominacje do MTV Movie & TV Awards, NAACP Image Awards oraz People's Choice Awards.
Jest laureatką sześciu nagród Grammy, dwóch nagród Emmy, nagrody Brit oraz wielu innych wyróżnień. Znajduje się w gronie najlepiej sprzedających się artystów na świecie. Cztery wydane przez nią albumy znalazły się na pierwszym miejscu listy Billboard 200, a jedenaście singli znalazło się na szczycie listy Billboard Hot 100.
Ze względu na swój „potężny, przeszywający pop-gospelowy głos” była nazywana „The Voice” (Głos). W styczniu 2023 roku znalazła się na liście 200 najlepszych piosenkarzy wszech czasów magazynu Rolling Stone, zajmując drugie miejsce. Agencja Reuters uznała ją za trzecią najlepszą wokalistkę XXI wieku.
Dzieciństwo i młodość Urodziła się 9 sierpnia 1963 w niebezpiecznej dzielnicy Newark w stanie New Jersey, jako córka Johna Russella Houstona (1920–2003) i gospelowej piosenkarki Emily „Cissy” Houston z domu Drinkard (1933–2024). Miała dwóch braci, rodzonego Michaela i przyrodniego Gary’ego (z poprzedniego związku matki). Wychowywała się w utalentowanej muzycznie rodzinie baptystów. Jej kuzynkami były piosenkarki Dionne Warwick i Dee Dee Warwick, a matką chrzestną – Aretha Franklin. W dzieciństwie miała również kontakt z muzyką Chaki Khan, Gladys Knight i Roberty Flack, które wywarły na nią wpływ jako wokalistki. Przez bliskich była nazywana Nippy. Matka Whitney wraz ze swoim zespołem Sweet Inspirations często jeździła w trasy koncertowe, m.in. z Elvisem Presleyem i Arethą Franklin, dlatego dziećmi zajmował się głównie ojciec. Kiedy była nastolatką, jej rodzice się rozwiedli.
W wieku 11 lat zaczęła iść w ślady matki i została solistką dziecięcego chóru gospel w baptystycznym Kościele Nowej Nadziei w Newark. Jej pierwszym solowym występem w kościele był psalm „Guide Me, O Thou Great Jehovah”.
W okresie szkolnym, ze względu na zbyt ciemną karnację, była szykanowana i odrzucana przez rówieśników. Z powodu swojego wyglądu była niepewna siebie. We wrześniu 1975 rozpoczęła naukę w katolickiej żeńskiej szkole Mount Saint Dominic Academy w Caldwell w New Jersey. W trakcie edukacji szkolnej pobierała lekcje śpiewu u matki. Po ukończeniu liceum nie kontynuowała edukacji, pragnąc skupić się wyłącznie na działalności muzycznej. Gdy miała 14 lat, po zamieszkach rasowych w Newark przeniosła się z rodziną do East Orange. W 1980 roku na wakacyjnym obozie poznała Robyn Crawford, która została jej asystentką, a ich współpraca trwała do 2000 roku.
Kariera Początki Od 1976 doskonaliła umiejętności wokalne jako członkini chórku swojej matki podczas jej występów w nocnych klubach w Nowym Jorku. W 1977 wzięła udział w nagraniu singla „Life’s a Party” zespołu Michaela Zagera. Brała udział w trasach koncertowych Dionne Warwick, ucząc się fachu chórzystki. We wczesnych latach 80. rozpoczęła karierę modelki, podpisując kontrakt z agencją Click Model Management. Jej zdjęcia publikowano w magazynie „Vogue”, trafiła także na okładkę magazynu „Seventeen”. Wystąpiła też w kilku kampaniach reklamowych, m.in. producenta płynu do płukania jamy ustnej Scope. Dzięki rekomendacji Dionne Warwick podpisała kontrakt z agencją menedżerską Tara Productions. Zaśpiewała balladę „Memories” na album pt. One Down (1982) grupy Material; Robert Christgau z czasopisma „The Village Voice” określił piosenkę jako „jedną z najwspanialszych ballad, które kiedykolwiek słyszał”.
Houston kontynuowała występy w klubie Sweetwater, gdzie wokalnie wspierała matkę. Jej talent dostrzegła m.in. Valerie Simpson z duetu Ashford and Simpson, która poleciła debiutującą piosenkarkę Quincy’emu Jonesowi, ten jednak nie był zainteresowany współpracą, ponieważ zatrudnił już Patti Austin. W 1983 przychylnie ocenił ją także Gerry Griffith z Arista Records, który przekonał Clive’a Davisa, kierownika wytwórni firmy, by podpisał z Houston kontrakt. Piosenkarka w tym samym czasie otrzymała ofertę również z Elektra Records, jednak ostatecznie podpisała kontrakt z Aristą. W tym czasie wyprowadziła się z domu i zamieszkała w Iselin w New Jersey. W 1982 gościnnie nagrała partie wokalne do piosenki „Eternal Love” na album pt. Paul Jabara & Friends.
W czerwcu 1983 wystąpiła w programie telewizyjnym The Merv Griffin Show, w którym zaśpiewała utwór „Home” z musicalu The Wiz oraz, wraz z matką, mieszankę piosenek z musicalu Taking My Turn. Nagrała także piosenkę „Hold Me” w duecie z Teddym Pendergrassem. Z kolei nagrania jej debiutanckiego albumu przedłużały się m.in. z uwagi na fakt, że Davis miał wiele trudności ze znalezieniem odpowiedniego materiału dla piosenkarki. Producentem jej nagrań został Jermaine Jackson, z którym nagrała kilka duetów, m.in. „Me Like You Do”, którą zaśpiewali w duecie w telewizyjnej operze mydlanej As the World Turns. Nagrała także chórki do kilku piosenek z albumu pt. Send Me Your Love (1984) Kashifa, który został kolejnym jej producentem. Debiutancki materiał Houston wyprodukowali także Narada Michael Walden i Michael Masser.
Lata 1985–1989 thumb|Houston (1987) Od końca 1984 do połowy 1985 odbywała trasę promocyjną po USA i Europie wraz ze swoim ówczesnym menedżerem, Genem Harveyem. Wraz z wydaniem debiutanckiej płyty otworzyła własną firmę Nippy Inc. 14 lutego 1985 wydała album, zatytułowany po prostu Whitney Houston. Materiał z płyty zebrał przychylne recenzje; dziennik The New York Times opisał go jako „imponującą, skromną muzyczną wizytówkę dla nadzwyczajnego talentu wokalnego”, a magazyn „Rolling Stone” wychwalał talent Houston, określając jej głos „jednym z najbardziej zaskakujących w ciągu ostatnich lat”. Nagrała także utwór „Stop the Madness” na potrzeby antynarkotykowego spotu w ramach kampanii społecznej „War on Drugs”. W tym okresie ponownie zmieniła miejsce zamieszkania, przeprowadziła się do apartamentu w Fort Lee w New Jersey. 28 października 1985 w nowojorskim Carnegie Hall zagrała swój pierwszy samodzielny koncert.
Po wydaniu pierwszego dance-funkowego singla „Someone for Me”, który nie odniósł powodzenia na amerykańskiej i brytyjskiej liście przebojów, płyta sprzedawała się skromnie. Sprzedaż wzrosła po sukcesie kolejnego singla, ballady „You Give Good Love”, która uplasowała się na trzecim miejscu listy Billboard Hot 100 oraz na pierwszym miejscu listy R&B. Następnie wydała jazzowo-popową balladę „Saving All My Love for You”, z którą dotarła do pierwszego miejsca na listach przebojów w USA i Wielkiej Brytanii. W tym okresie występowała jako support podczas tras koncertowych Jeffreya Osborne’a i Luthera Vandrossa. Następnie wydała kolejne dwa single z płyty, „How Will I Know” i „Greatest Love of All” (cover piosenki George’a Bensona z 1977), które również dotarły do pierwszego miejsca amerykańskiej listy przebojów. Teledyski Houston były często emitowane w MTV, dzięki czemu została pierwszą afroamerykańską piosenkarką, która regularnie pojawiała się w stacji telewizyjnej. W 1986 debiutancka płyta dotarła na szczyt listy Billboard 200 i została tam przez kolejnych 14 tygodni, Whitney-Fan.com.. Album rozszedł się w nakładzie 13 mln egzemplarzy tylko w USA i był najczęściej kupowaną płytą debiutancką solowej artystki w historii muzyki.
Houston wyruszyła w swoją pierwszą trasę koncertową, The Greatest Love World Tour, która trwała od lipca do grudnia 1986 i obejmowała 35 występów w Stanach Zjednoczonych, a także koncerty w Europie, Japonii i Australii. Już w tym okresie regularnie popalała jointy i zażywała narkotyki. W 1986 była nominowana do trzech nagród Grammy: za album roku, najlepszy wokalny występ kobiecy R&B i najlepszy wokalny występ kobiecy pop. Mimo że debiutowała jako solistka, nie mogła być nominowana w kategorii najlepszy nowy artysta z powodu nagrań z Jacksonem i Pendergrassem z 1984. 25 lutego 1986 na gali rozdania nagród odebrała statuetkę za najlepszy wokalny występ kobiecy pop (za piosenkę „Saving All My Love for You”). Za wykonanie utworu podczas uroczystości otrzymała w 1987 nagrodę Primetime Emmy w kategorii Award for Outstanding Individual Performance in a Variety or Music Program. Zdobyła także siedem American Music Awards i MTV Video Music Awards. Jej debiutancki album znajduje się na liście 500 albumów wszech czasów magazynu Rolling Stone oraz na liście The Rock & Roll Hall of Fame’s Definitive 200 list. Pojawienie się Houston na scenie muzycznej zostało uznane przez redakcję USA Today za jeden z 25 kamieni milowych w ciągu ostatnich 25 lat. W tym okresie kupiła za 2 mln dol. swój pierwszy dom w New Jersey.