Niełazowate (Dasyuridae) – rodzina ssaków z rzędu niełazokształtnych (Dasyuromorphia), występujących w krainie australijskiej.
Systematyka Do rodziny należą następujące podrodziny: Dasyurinae – niełazy Phascogalinae – myszowory Planigalinae – ryjowniczki Sminthopsinae – grubogoniki
Zawierają one w sumie 17 rodzajów i 90 gatunków (w tym 4 wymarłe).
Opisano również rodzaje wymarłe o niepewnej pozycji systematycznej i nie sklasyfikowane w żadnej z powyższych podrodzin: Apoktesis – jedynym przedstawicielem był Apoktesis cuspis Ganbulanyi – jedynym przedstawicielem był Ganbulanyi djadjinguli Glaucodon – jedynym przedstawicielem był Glaucodon ballaratensis Urrayira – jedynym przedstawicielem był Urrayira whitei
Budowa Niełazowate osiągają zróżnicowane rozmiary. Najmniejszy z nich nocołazik waży zaledwie 5 g, podczas gdy największy przedstawiciel rodziny diabeł tasmański osiąga masę 8 kg.
Niełazowate cechują się wydłużoną głową o dobrze rozwinietych kłach. Tułów jest nieznacznie wydłużony. Nie występują na nim u niektórych niełazowatych marsupium, czyli torba lęgowa. Samice mają zaś wtedy sutki w ułożeniu okółkowym. Niekiedy zamiast torby występują tylko fałdy brzuszne. Ciało kończy ogon, również długi, porosły sierścią, zwierzęta nie potrafią nim chwytać. Kończyny są raczej krótkie. Naziemni przedstawiciele rodziny mają tylne łapy dłuższe niż u nadrzewnych niełazowatych. Występuje stopochodność, nie stwierdza się syndaktylii. Tylne łapy mogą mieć mały, ruchomy kciuk, zwłaszcza taksony żyjące na drzewach, podczas gdy ich naziemni krewni cechują się redukcją aż do całkowitego zaniku tegoż kciuka.
Ekologia Niełazowate żywią się pokarmem mięsnym, najczęściej są owadożerne.
Przypisy nazwy polskie za:
Bibliografia