Andrea Luchesi (ur. 23 maja 1741 w Motta di Livenza, zm. 21 marca 1801 w Bonn) – włoski kompozytor i organista. Od 1774 był kapelmistrzem w Bonn; w kierowanej przez niego orkiestrze grał młody Ludwig van Beethoven.
Życiorys Luchesi urodził się w Motta di Livenza, niedaleko Treviso, jako jedenaste dziecko Pietro Luchese i Cateriny Gottardi. Wywodził się z zamożnej rodziny szlacheckiej, która w XIV wieku przeniosła się z Lukki do Wenecji (stąd nazwa Luchese). Dorastał w rodzinnym mieście. Podstawową edukację muzyczną i ogólną otrzymał od starszego brata Matteo, księdza, nauczyciela i organisty. Od 1764 lub 1765 Andrea zaczął używać nazwiska Luchesi, które przez jemu współczesnych było zapisywane także jako Lucchesi, Lughesi, Luckesi, Lucchezzy.
Do 1795 przebywał w Wenecji, gdzie według Neefego studiował kompozycję „w stylu teatralnym” u Gioacchino Cocchi i „w stylu kościelnym” u Giuseppe Paolucci oraz Giuseppe Saratelliego, pełniącego stanowisko maestro di cappella w bazylice św. Marka. Od 1765, wspierany przez swojego patrona, teoretyka muzyki Giovanni Riccati, Lucchesi wyrabiał sobie w Wenecji nazwisko jako kompozytor operowy. Pisał też na zamówienie okolicznościowe utwory świeckie i kościelne. Podróżował także do sąsiednich miast, dając koncerty jako wirtuoz klawesynu i organów. Na przykład w 1768 grał podczas uroczystości poświęcenia organów w katedrze w Padwie.
Pod koniec 1771 Luchesi udał się do Bonn na trzyletni kontrakt, zaproszony przez księcia elektora arcybiskupa Kolonii Maximiliana Friedricha von Königsegg-Rothenfelsa, który chciał podnieść poziom artystyczny muzyki wykonywanej w dworskiej kaplicy. W 1774, po śmierci kapelmistrza Ludwiga van Beethovena starszego (dziadka Beethovena), Andrea Luchesi został oficjalnie mianowany pierwszym dworskim kapelmistrzem księcia elektora i sprawował to stanowisko do 1794.
W latach 1781–1792 w kaplicy dworskiej młody Beethoven był asystentem organisty, zdobywając równocześnie wykształcenie jako klawesynista i altowiolista. Nie ma dowodów, że Beethoven kształcił się u Luchesiego, jednak jest to prawdopodobne. Wiadomo natomiast, że Luchesi asygnował Beethovena na głównego organistę podczas swojej nieobecności w latach 1783-1784, kiedy to jego stanowisko kapelmistrza tymczasowo zajął Christian Gottlob Neefe.
W 1775 Luchesi ożenił się z Anthonettą Josephą d'Anthoin, córką radcy dworu Maximiliana Friedericha, otrzymał obywatelstwo i osiadł w księstwie na stałe. Z wyjątkiem rocznego pobytu w Wenecji w latach 1783–1784, nie opuszczał Bonn aż do śmierci w 1801. Miał jedną córkę oraz czterech synów, z których dwóch było uzdolnionych muzycznie – Maximilian Friederich (ur. 11 grudnia 1775) i M. Jakob Ferdinand (ur. 18 grudnia 1777).
Wybrane utwory Opery L’isola della fortuna, opera buffa z librettem Giovanni Bertati, wykonywana w 1765 w wiedeńskim Hoftheater, a także w Wenecji (1765) i w Teatrze Królewskim w Lizbonie (1767) Ademira, opera seria, napisana na dzień Wniebowstąpienia w celu uświetnienia wizyty w Wenecji króla Gustawa III szwedzkiego (1784) Il marito geloso (1766) Le donne sempre donne (1767) Il giocatore amoroso (1769) Il matrimonio per astuzia (1771) Il Natal di Giove L’inganno scoperto ovvero il conte Caramella z librettem Carlo Goldoniego) (1773) L’amore e la misericordia guadagnano il gioco (1794)
Utwory instrumentalne i chóralne Oratorium Sacer trialogus (1768) Stabat Mater (about 1770) Requiem F-dur, wykonane podczas oficjalnego pogrzebu księcia Montealegre w kościele San Geremia w Wenecji (1771) Msza dla kościół San Lorenzo w Wenecji Msza na „Festa della concezione di Maria” w Weronie Te Deum dla szpitala dla nieuleczalnie chorych w Wenecji Pasja di N.S. Gesù Cristo (1776) wiele utworów organowych, m.in. 12 sonat znanych (ukończonych w 1764) 6 sonatin 8 divertiment 2 sonaty na organy utwór okolicznościowy z okazji fiesty Świętego Rocha w Wenecji (1769) Serenada dla księcia Brunszwiku (1764) Kantata dla księcia Wirtembergii (1767) 2 symfonie (do 1768) 6 sonat na skrzypce z akompaniamentem klawesynu, op. 1 (1772) Sonata na klawesyn f-moll (1771–1773) Koncert na klawesyn (1773) Łatwa sonata na skrzypce i klawesyn (1796)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Włoscy kompozytorzy klasycyzmu Kategoria:Urodzeni w 1741 Kategoria:Zmarli w 1801 Kategoria:Ludzie urodzeni w Motta di Livenza