Piotr Machalica (ur. 13 lutego 1955 w Pszczynie, zm. 14 grudnia 2020 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i dubbingowy, wykonawca piosenki aktorskiej.
Życiorys Wczesne lata Urodził się i wychowywał w Pszczynie jako syn Maryli i aktora Henryka Machalicy. Wywodził się z aktorskiej rodziny. Miał starszych braci–bliźniaków (ur. 7 lutego 1952): Krzysztofa, instruktora sportowego Zastalu Zielona Góra, i Aleksandra, aktora Poznańskiego Teatru Nowego, oraz dwie przyrodnie siostry. W 1962, kiedy miał siedem lat wraz z rodziną zamieszkał w Zielonej Górze w mieszkaniu przeznaczonym dla aktorów Teatru Lubuskiego.
Uczęszczał do zielonogórskiej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Bolesława Chrobrego przy ul. Długiej. Po rozwodzie rodziców w sierpniu 1969 przeniósł się z ojcem do Warszawy, gdzie uczęszczał do XLI Liceum Ogólnokształcącego im. Joachima Lelewela. Imał się różnych zajęć, m.in. był pomocnikiem bibliotekarza i fotografa oraz wykonywał różne prace rzemieślnicze w Teatrze Narodowym. Pracował w izbie wytrzeźwień, rozważał też pójście do seminarium duchownego. W 1981 ukończył studia na PWST w Warszawie.
Kariera ekranowa Po raz pierwszy trafił na ekran jeszcze podczas studiów jako mnich w filmie poetyckim fantasy Lecha Majewskiego Rycerz (1979) z Piotrem Skargą w roli tytułowej. W serialu Janusza Zaorskiego Punkt widzenia (1980) pojawił się jako kolega Włodka (Bogusław Linda). Za rolę ks. Piotra Wawrzyniaka w serialu historycznym Jerzego Sztwiertni Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy (1981) otrzymał nagrodę I stopnia przewodniczącego Komitetu ds. Radia i TV za osiągnięcia aktorskie. Wystąpił w roli kierownika domu kultury w dramacie politycznym Feliksa Falka Sny i marzenia (1981). Wkrótce zagrał główne role w kilku uznanych produkcjach Jacka Bromskiego: jako Jan Tarnowski, brat Stefana (Bogusław Linda) w dramacie psychologicznym Ceremonia pogrzebowa (1984), jako milicjant kapitan Popczyk w dramacie sensacyjnym Zabij mnie glino (1987), w roli seksuologa Olgierda Pasikonika w komedii erotycznej Sztuka kochania (1989) oraz jako Henryk Kowalczyk w dramacie politycznym Kuchnia polska (1991) i melodramacie 1968. Szczęśliwego Nowego Roku (1992). U Janusza Kijowskiego zagrał w Maskaradzie (1986) i Stanie strachu (1988). W ekranizacji powieści Fiodora Dostojewskiego Biesy (Les Possédés, 1988) w reż. Andrzeja Wajdy zagrał postać Maurycego Nikołajewicza. W 1991 otrzymał Nagrodę im.Stanisława Wyspiańskiego.
Krzysztof Kieślowski zaangażował go do roli Romana w melodramacie Krótki film o miłości (1988) i Dekalogu IX (1988) oraz epizodu jako człowiek pod kantorem w czarnej komedii Trzy kolory. Biały (1993). W komedii Krzysztofa Krauzego Nowy Jork, czwarta rano (1988) wystąpił jako Wacek, kucharz w barze „Błysk” i perkusista. Wziął udział w produkcjach Janusza Majewskiego – serialu Bar Atlantic (1996), Złocie dezerterów (1998) i Kameleonie (2001). W dramacie Andrzeja Żuławskiego Szamanka (1996) wystąpił w podwójnej roli - jako ojciec Anny (Agnieszka Wagner) i mężczyzna bez nóg na dworcu. W dramacie sensacyjnym Marka Kondrata Prawo ojca (1999) pojawił się jako Robert, przyjaciel Michała (Marek Kondrat). W 2011 odebrał nagrodę Wielki Ukłon na Festiwalu Filmowym Quest Europe w Zielonej Górze.
Kariera sceniczna W latach 1981–2006 występował w Teatrze Powszechnym w Warszawie, gdzie odniósł sukces w roli przyjaciela domu Alfreda w komedii Aleksandra Fredry Mąż i żona (1993) w reż. Krzysztofa Zaleskiego, za którą w 1995 otrzymał nagrodę w plebiscycie publiczności dla Najprzyjemniejszego Aktora na I Ogólnopolskim Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi, a jego ostatnią rolą w Powszechnym był Kasper w komedii Aleksandra Fredry Gwałtu, co się dzieje! (2006) w reż. Gabriela Gietzky’ego.
Grał w warszawskich teatrach: Prezentacje (1983), Ochoty (1985), Na Targówku (1989-1999), Ateneum (1991–2003), Studiu Buffo (1994–1996, 2014), Komedia (2002–2005), Nowym (2002), Muzycznym „Roma” (2002), Syrena (2004), Na Woli (2006), Narodowym (2006), Bajka (2007–2008), Polonia (2008–2020), Och-Teatrze (2010–2020), 6. piętro (2015) oraz Nowym w Poznaniu (2001), Rozrywki w Chorzowie (2007), Atelier im. Agnieszki Osieckiej w Sopocie (2010–2015) i im. Jaracza w Olsztynie (2016).
Był uznanym wykonawcą piosenki aktorskiej. Śpiewał głównie piosenki Okudżawy i Brassensa. W 1986 otrzymał nagrodę na XXIII Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu za wykonanie „Piosenki pieska pokojowego”, która była bardzo czytelną aluzją polityczną. W jego repertuarze były też piosenki Wojciecha Młynarskiego i Jana Wołka. Wydał płyty: Złota kolekcja: Portret muzyczny: Brassens i Okudżawa (2002), Moje chmury płyną nisko (2012), Piaskownica (2015) i Mój ulubiony Młynarski (2019).
Od 1 lipca 2006 do 2018 był dyrektorem artystycznym Teatru im. Mickiewicza w Częstochowie. W 2014 otrzymał Złoty Liść Retro na Festiwalu Piosenki Retro im. Mieczysława Fogga w Warszawie dla przedstawienia Hemar w chmurach. Kabaret. Z częstochowską publicznością jako dyrektor pożegnał się śpiewanym spektaklem MACHALista przebojów (2018).
Życie prywatne mały|Ławeczka Piotra Machalicy w Częstochowie. W latach 1985–2005 był żonaty z aktorką Małgorzatą, z którą miał dwoje dzieci: Franciszka (ur. 1982) – grafika, i Sonię (ur. 1985)„Życie na Gorąco”, nr 46/13 listopada 2014, s. 35.Nie jestem facetem łatwym, „Pani Domu” nr 32/5 sierpnia 1998, str. 52. W latach 1999–2007 był związany z aktorką Edytą Olszówką. 19 września 2020 poślubił Aleksandrę Sosnowską. W 2013 przeszedł operację serca.
W nocy z 13 na 14 grudnia 2020 pogotowie zabrało Piotra Machalicę w ciężkim stanie z domu do szpitala. Aktor został wprowadzony w śpiączkę farmakologiczną i podłączony do respiratora. Zmarł 14 grudnia nad ranem w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie w wieku 65 lat. Był zakażony wirusem SARS-CoV-2. 18 grudnia odprawiona została msza pogrzebowa w Kościele św. Brata Alberta i św. Andrzeja Apostoła w Warszawie. Następnego dnia urnę z jego prochami złożono w grobie rodzinnym żony na Cmentarzu św. Rocha w Częstochowie (sektor 1, rząd A, miejsce 8A).
1 lipca 2022 roku w Częstochowie została odsłonięta ławeczka aktora.
Odznaczenia i nagrody mały|Odcisk dłoni w Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach 1997: Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” 2005: Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Filmografia Aktor 1979: Rycerz jako mnich 1980: Punkt widzenia jako kolega Włodka 1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy jako Piotr Wawrzyniak (odc. 7-12) 1981: Był jazz jako kierownik domu kultury 1983: Adopcja jako sędzia 1983: Sny i marzenia jako Tomasz 1984: 111 dni letargu jako więzień w szpitalu 1984: Ceremonia pogrzebowa jako Jan 1984: Idol jako właściciel pokoju wynajmowanego przez Sołtana 1984: Umarłem, aby żyć jako więzień z celi Wójcika 1985: Labirynt jako Janusz 1985: Medium jako Gauleiter 1985: Pan W. jako magister 1985: Rośliny trujące jako mecenas Juliusz, brat Adama 1985: Temida jako Franciszek Fikus, współlokator Rumienia 1986: Bohater roku jako redaktor Tadeusz Odyniec 1986: Maskarada jako Włodzio 1986: Trio jako Janusz Jóźwiak 1986: Weryfikacja jako Olgierd 1987: Anioł w szafie jako aktor 1987: Dorastanie jako redaktor Zbigniew Kamiński (odc. 1, 3 i 6) 1987: Łuk Erosa jako Zdzich Miechowski 1987: Zabij mnie glino jako Popczyk 1987: Bez grzechu jako doktor Syski 1988: Biesy jako Maurycy 1988: Błąd w rachunku jako Tomasz Sokalski 1988: Dekalog IX jako Roman 1988: Krótki film o miłości jako Roman 1988: Nowy Jork, czwarta rano jako Wacek 1988: Kapitał, czyli jak zrobić pieniądze w Polsce jako Piotr Nowosad 1988: Stan strachu jako Byś 1989: Sztuka kochania jako Olgierd Pasikonik 1990: Maria Curie jako Jean Perrin 1991: Panny i wdowy jako doktor Piotr (odc. 2) 1991: Panny i wdowy jako doktor Piotr 1991: Tak tak jako Jan Miksiński 1991: V.I.P. jako Rafał 1991–1993: Kuchnia polska jako Henryk Kowalczyk 1991: Kuchnia polska jako Henryk Kowalczyk 1992: 1968. Szczęśliwego Nowego Roku jako Henryk Kowalczyk 1992: Enak jako Steve Good 1992: Sauna jako Milos 1992: Smacznego, telewizorku jako ojciec 1993: Polski crash jako komisarz Radkowski 1993: Trzy kolory. Biały jako człowiek pod kantorem 1995: Maszyna zmian jako ojciec Mikołaja (odc. 4) 1995: Nic śmiesznego jako Miki, starszy brat Adama (w dorosłości) 1995: Pestka jako Paweł 1995: Sukces jako Henryk Jakubowski 1996: Bar Atlantic jako Poznański 1996: Maszyna zmian. Nowe przygody jako tata Mikołaja (odc. 3) 1996: Szamanka jako ojciec Hanki 1997: Pokój 107 jako docent Bochniak 1998: Ekstradycja 3 jako generał Bogusław Góra 1998: Siedlisko jako Robert 1998: Złoto dezerterów jako porucznik Lotka 1999: Ja, Malinowski jako Artur Oziębło 1999: Prawo ojca jako Robert 2000: Nieznana opowieść wigilijna jako Skrudziak 2000: Sukces jako Henryk Jakubowski 2000: 13 posterunek 2 jako dyrektor szkoły (odc. 1, 20 i 26) 2001: Na dobre i na złe jako kardiochirurg Sam, przyjaciel Burskich (odc. 82-85) 2001: Garderoba damska jako Tadeusz Olszewski (odc. 7) 2001: Kameleon jako Leon Kamelski 2001: Kameleon (serial) jako Leon Kamelski 2002: Dzień świra jako psychoanalityk 2002: Psie serce jako Michał, mąż Ewy (odc. 5) 2003–2004: Rodzinka jako Jerzy Leszczyński 2004: Męskie-żeńskie jako ojciec Zosi (odc. 4) 2004: Pensjonat pod Różą jako Andrzej Ligęza (odc. 5) 2005: Dom niespokojnej starości jako doktor Maurycy Wiński 2006: Niania jako krytyk Wojciech Romanowski (odc. 24) 2006: Wszyscy jesteśmy Chrystusami jako lekarz 2006–2007: Dwie strony medalu jako kardiolog Gawlik (odc. 4, 5 i 86) 2007: Świat według Kiepskich jako nadprokurator Gnat (odc. 266) 2007–2009: Złotopolscy jako Chris Kamieniecki 2008: Mała wielka miłość jako ginekolog. 2008: Mała wielka miłość jako ginekolog (odc. 2) 2008: Egzamin z życia jako profesor Hronostaj, wykładowca Dominiki (odc. 101, 104 i 110) 2010: 15 fotografii jako Rudek 2011: Komisarz Alex jako Hubert Chowaniec (odc. 6) 2011: Prosto w serce jako Andrzej Biernat, ojciec Moniki 2013: Stacja Warszawa – jako szef Marcina 2014: Mur jako lekarz 2015: O mnie się nie martw jako profesor (odc. 27) 2016: Kochaj! jako ojciec Sawy 2017: Miasto skarbów jako Jerzy Starka (odc. 2) 2018–2019: Pod powierzchnią – jako ojciec Marty (odc. 3, 12) 2019: Zasada przyjemności jako patolog Gustaw (odc. 1, 2, 9) 2019: Pisarze. Serial na krótko jako ksiądz Łukasz (odc. 1) 2019: Ojciec Mateusz jako Jerzy Reguski (odc. 267) 2019: Adwokat jako dziekan 2020: Zieja jako kardynał Aleksander Kakowski 2020: Szczęścia chodzą parami 2020: Brigitte Bardot cudowna jako profesor De Louri
Polski dubbing 1995: Pociąg do wolności jako Lion Feuchtwanger 1998: Airline Tycoon jako Igor Tupolewski 2001: Psy i koty jako Butch 2005: Czerwony Kapturek – prawdziwa historia jako Wilk 2005: Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa jako Aslan 2005: Kurczak Mały jako Piotruś, Tata Obcy 2006: Garfield 2 jako książę 2008: Małpy w kosmosie jako Houston 2008: Opowieści z Narnii: Książę Kaspian jako Aslan 2010: Opowieści z Narnii: Podróż Wędrowca do Świtu jako Aslan 2011: Crysis 2 jako pułkownik Sherman Barclay 2012: Dino mama jako Diego 2014: Samoloty 2 jako Puławski
Oprawa muzyczna 1986: Na kłopoty… Bednarski – piosenka: Tres bien, sehr gut 1989: Sztuka kochania – piosenka: W kieszeniach spodni noszę jazz
Dyskografia Solowa 2002: Portret muzyczny: Brassens i Okudżawa, Polskie Radio 2012: Moje chmury płyną nisko, Rockers Publishing 2015: Piaskownica, Mystic Production 2019: Mój ulubiony Młynarski, Sony Music Entertainment Poland
We współpracy 2015: Kuba Blokesz i Piotr Machalica – Lwów. Szkice miejskie, Dalmafon
Gościnnie 2009: Terapia Jonasza – piosenki ze spektaklu, Luna Music
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Piotr Machalica – oficjalna strona
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Aktorzy związani z Częstochową