Bazylika większa (, l.mn. basilicae maiores) oraz bazylika papieska, bazylika patriarchalna (od ‘Pałac Apostolski’, co sugeruje, że są one jego częścią) – tytuł honorowy nadawany niektórym kościołom w Kościele katolickim. O statusie bazylik decyduje papież.

Bazyliki większe Bazyliki większe posiadają tron papieski i ołtarz zarezerwowany wyłącznie dla papieża albo upoważnionych przez niego prałatów. Bazyliki większe posiadają także pewne przywileje: używa się w nich konopeum i tintinnabulum. W tych świątyniach używano specjalnego baldachimu zwanego padiglione, który był noszony przed duchowieństwem. Duchowe przywileje bazylik to związanie z nimi pewnych odpustów. Widocznym znakiem szczególnych odpustów w roku jubileuszowym jest otwieranie drzwi świętych (porta sancta). Przy takich kościołach istnieją siedziby kolegiów penitencjarzy, zaś ich kanonicy mają prawo używać cappa magna oraz rokiety.

Rzymskimi bazylikami większymi są: arcybazylika św. Jana na Lateranie bazylika św. Piotra na Watykanie bazylika św. Pawła za Murami bazylika Matki Bożej Większej.

Bazyliki patriarchalne Opierając się na tradycji Pentarchii bazyliki patriarchalne, zarezerwowane były dla patriarchów. Uznawane były odpowiednio: arcybazylika św. Jana na Lateranie – zgodnie z tradycją Kościoła katolickiego uważana za Matkę i Głowę Wszystkich Kościołów Miasta i Świata (łac. Omnium Ecclesiarum Urbi et Orbi Mater et Caput), katedra papieża – Patriarchy Zachodu. bazylika św. Piotra na Watykanie – dla patriarchy Konstantynopola bazylika św. Pawła za Murami – przeznaczona dla patriarchy Aleksandrii bazylika Matki Bożej Większej – dla patriarchy Antiochii i Całego Wschodu bazylika św. Wawrzyńca za Murami – dla patriarchy Jerozolimy.

Inną genezę mają bazyliki patriarchalne, których tytuł wynika z faktu bycia siedzibami katolickich patriarchów mniejszych: bazylika patriarchalna św. Marka w Wenecji bazylika Matki Bożej Wniebowziętej w Akwilei – do momentu zniesienia patriarchatu akwilejskiego.

Bazyliki papieskie W 2006 roku papież Benedykt XVI po rezygnacji z tytułu patriarchy zachodu zdecydował, że rzymskie bazyliki zwane dotychczas patriarchalnymi będą uznawane za papieskie.

Obecnie za bazyliki papieskie, poza pięcioma dawnymi patriarchalnymi bazylikami rzymskimi, uznaje się poniższe kościoły: bazylika św. Franciszka w Asyżu bazylika Matki Bożej Anielskiej w Asyżu.

sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Pompei sanktuarium Santa Casa w Loreto bazylika św. Antoniego w Padwie bazylika św. Mikołaja w Bari bazylika św. Michała w Madrycie

Zobacz też bazylika bazylika mniejsza

Linki zewnętrzne , gcatholic.org [dostęp 2011-07-27] Artykuł na temat bazylik rzymskich