Mrówka żniwiarka (Messor barbarus) – gatunek mrówek o wyspecjalizowanym trybie życia.
Odżywianie Odżywiają się głównie nasionami lnu i innych roślin, których nasiona są wyposażone w ciałka mrówcze (tzw. elajosomy).
Morfologia Mrówki w zależności od pełnionej funkcji różnią się morfologicznie.
Królowa Wielkość od 14 do 18 mm. Jednolicie czarna, z wyjątkiem głowy, która może być czerwonoczarna, błyszcząca.
Samiec Wielkość od 7 do 9 mm. Czarny, porośnięty żółtawymi włoskami.
Robotnice Wśród robotnic występuje polimorfizm kastowy. Wyróżnić można piastunki, zbieraczki i żołnierzy. Wielkość od 3 do 14 mm.
Czarne z czerwonawymi odnóżami i szczękami.
Robotnice major – żołnierze Największe z owadów gatunku. Czarne z wyjątkiem pomarańczowej ogromnej głowy.
Ekologia Mrówka żniwiarka wybiera tereny lekko wilgotne otoczone dużymi ilościami roślinności.
Mrówki żołnierze bronią gniazda m.in. wydzielając specjalny płyn do walki z przeciwnikiem oraz feromony, które powodują napływ kolejnych mrówek typu Major. Królowa gatunku messor barbarus całe życie spędza w oddzielnej komorze ok. 40 cm w głąb ziemi, gniazdo jest zakładane w sposób klasztorny.
Rozmnażanie Lot godowy rozpoczyna się wczesną jesienią tuż po ostatnich letnich burzach. Jedynie przy dosyć wysokiej wilgotności i temperaturze może dojść do zaplemnienia, które odbywa się w locie Tuż po zaplemnieniu oba osobniki spadają na ziemię, samica po odnalezieniu odpowiedniego podłoża (preferuje żwirowe) pozbywa się skrzydeł, tworzy podziemną komorę i zasklepia jej wejście.
Królowa składa pakiet jaj. Z jaj wykluwają się larwy, które karmi zużywając zapasy zmagazynowane w odwłoku i metabolizując niepotrzebne już mięśnie skrzydeł. Z zapłodnionych jaj powstają robotnice, natomiast z niezapłodnionych samce. Samce występują w rozwiniętej kolonii, ich rola ogranicza się do kopulacji po której umierają. Królowa mrówek ma zdolność kontrolowania procesu rozrodczego w kolonii, ale to jest determinowane przez potrzeby kolonii i warunki środowiskowe.
Znaczenie w gospodarce .
Występowanie Grecja Włochy Chorwacja Francja (południowa) Portugalia Turcja
Podgatunki Messor barbarus barbarus Linnaeus, 1767 Messor barbarus gallaoides Santschi, 1929 Messor barbarus mediosanguineus Donisthorpe, 1946 Messor barbarus nigricans Santschi, 1929 Messor barbarus politus Karavaiev, 1912 Messor barbarus sahlbergi Forel, 1913 Messor barbarus santschii Emery, 1908
Przypisy
Bibliografia Integrated Taxonomic Information System (dostęp: 05/02/2009) Portal Myrmekologiczny
Kategoria:Mrówkowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1767 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza