Poniższa lista zawiera pogrupowane alfabetycznie skrótowce i skróty używane w medycynie i naukach pokrewnych.

__NOTOC__ A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż

0–9 123I – 123I (izotop promieniotwórczy jodu) 3TC – lamiwudyna 5-ASA – kwas 5-aminosalicylowy (mesalazyna) 5-HT – 5-hydroksytryptamina (serotonina) 5-HTP – 5-hydroksytryptofan 99mTc – 99Tc (izotop promieniotwórczy technetu)

A a. (z łac. arteria) – tętnica aa. (z łac. arteriae) – tętnice A – adrenalina AA (z ang. Anonymous Alcoholics) – Anonimowi Alkoholicy AA (z łac. acidum arachidonicum) – kwas arachidonowy ABMT (z ang. autologous bone marrow transplantation) – autogeniczne przeszczepienie szpiku kostnego ABPM (z ang. ambulatory blood pressure monitoring) – ambulatoryjne całodobowe monitorowanie ciśnienia krwi (tzw. holter ciśnieniowy) ABVD – schemat leczenia cytostatycznego przy użyciu adriamycyny, bleomycyny, winblastyny i dakarbazyny ACE (z ang. Angiotensin-converting enzyme) – enzym konwertujący angiotensynę (konwertaza angiotensyny) ACEI (z ang. angiotensin-converting enzyme inhibitors) – inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (inhibitory konwertazy angiotensyny) ACh – acetylocholina ACL – (z ang. anterior cruciate ligament) – więzadło krzyżowe przednie ACP (z ang. acid phosphatase) – fosfataza kwaśna ACTH (z ang. adrenocorticoid hormone) – hormon adrenokortykotropowy (kortykotropina) ADH (z ang. antidiuretic hormone) – hormon antydiuretyczny ACLS (z ang. advanced cardiovascular life support) – zaawansowane czynności ratujące życie ADP – adenozyno-5'-difosforan (adenozynodwufosforan, adenozynodifosforan) AED (z ang. automated external defibrillation) – automatyczna zewnętrzna defibrylacja AF (z ang. atrial fibrillation) – migotanie przedsionków AFP (z ang. alpha fetal protein) – alfa-fetoproteina AGN (z ang. acute glomerulal nephritis) – ostre kłębuszkowe zapalenie nerek AHA (z ang. American Heart Association) – Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne AHI (z ang. apnea-hypopnea index) – wskaźnik bezdechów i spłyceń oddechu AHF (z ang. antihemophilic factor) – czynnik przeciwhemofilowy (czynnik VIII) AHG (z ang. antihemophilic globulin) – globulina przeciwhemofilowa AI (z ang. artificial insemination) – sztuczne zapłodnienie AICD (z ang. automatic implanted cardiac defibrillator) – automatyczny wszczepialny defibrylator serca AIDS (z ang. acquired immune deficiency syndrome) – zespół nabytego niedoboru immunologicznego AlAT – aminotransferaza alaninowa ALG (z ang. antilymphocytic globuline) – globulina antylimfocytarna ALL (z ang. acute lymphocytic leukemia) – ostra białaczka limfatyczna ALKP (z ang. alkaline phosphatase) – fosfataza alkaliczna (fosfataza zasadowa) ALP (z ang. alkaline phosphatase) – fosfataza alkaliczna (fosfataza zasadowa) ALS (z ang. amyotrophic lateral sclerosis) – stwardnienie zanikowe boczne ALS (z ang. advanced life support) – zaawansowane zabiegi resuscytacyjne ALT (z ang. alanine transferase) – transferaza alaninowa AM – Akademia Medyczna AMA AMA (z ang. American Medical Association) – Amerykańskie Towarzystwo Medyczne AMA (z ang. anti-mitochondrial antibodies) – przeciwciała przeciwmitochondrialne AML (z ang. acute myelocytic leukemia) – ostra białaczka szpikowa AMP – adenozyno-5'-monofosforan (adenozynomonofosforan) ANA (z ang. anti-nuclear antibodies) – przeciwciała przeciwjądrowe ANCA (z ang. anti-neutrophil cytoplasmic antibodies) – przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofili ANF (z ang. antinatriuretic factor) – czynnik antynatriuretyczny ANN – alergiczny nieżyt nosa (katar sienny) ANP (z ang. atrial natriuretic peptide) – przedsionkowy peptyd natriuretyczny AP AP (z łac. angina pectoris) – dławica piersiowa (objaw [postać] choroby niedokrwiennej serca) AP (z ang. alkaline phosphatase) – fosfataza alkaliczna (fosfataza zasadowa) AP (z łac. anterior – posterior) – projekcja przednio-tylna APGAR (od nazwiska Virginii Apgar) – skala APSAC (z ang. anisoylated plasminogen streptokinase activator complex) – anizoilowany kompleks aktywatora plazminogenu APTT (z ang. activated partial thromboplastin time) – aktywowany czas częściowy tromboplastyny ARA (z ang. American Rheumatism Association) – Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne (obecnie Amerykańskie Kolegium Reumatologiczne) ARA-A – arabinozyd adeniny ARA-C – arabinozyd cytozyny ARB (z ang. angiotensin receptor blockers) – blokery receptora angiotensyny ARBs (z ang. angiotensin receptor blockers) – blokery receptora angiotensyny ARC (z ang. AIDS-related complex) – zespół związany z AIDS ARDS (z ang. adult respiratory distress syndrome) – zespół niewydolności oddechowej dorosłych (zespół płuca wstrząsowego) ARO – aktywność reninowa osocza art. (z łac. articulatio) – staw AS (z ang. aortic stenosis) – zwężenie zastawki aortalnej ASA (z ang. acetylsalicylic acid) – kwas acetylosalicylowy ASD (z ang. atrial septal defect) – ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej ASM – „akcja serca miarowa” ASO – miano przeciwciał antystreptolizyny O AspAT – aminotransferaza asparaginianowa AST – aminotransferaza asparaginianowa AT1 – receptor angiotensyny 1 AT2 – receptor angiotensyny 2 ATC – klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna leków ATG (z ang. antithymic globuline) – globulina antytymocytarna AT-III – antytrombina III ATP – adenozyno-5'-trifosforan (adenozynotrójfosforan, adenozynotrifosforan) aVL – oznaczenie elektrody przy badaniu ekg AVNRT – (z ang. atrio-ventricular nodal reentry tachycardia) nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy węzłowy AVPU – skala oceny przytomności na podstawie oceny reakcji na bodźce, stosowana w ratownictwie medycznym aVR – oznaczenie elektrody przy badaniu ekg AVR (z ang. aortic valve replacement) – implantacja zastawki w ujście aortalne AZS – atopowe zapalenie skóry AZPP – alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych AZT (z łac. azidothymidinum) – azydotymidyna

B BAC – biopsja aspiracyjna cienkoigłowa Ba – krwinki zasadochłonne – bazofile BAL – (ang.) płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe (Brocho-alveolar Lavage) BAL – (ang.) preparat chelatujący (British Anti-Lewisite) BAO – (ang.) podstawowe wydzielanie kwasu solnego (Basic Acid Output) BCG – (ang.) szczepionka przeciwgruźlicza (Bacillus Calmette Guerain) BCNU – karmustyna BE – (ang.) nadmiar zasad (Base Excess) BIPSS – (ang.) cewnikowanie zatok skalistych dolnych (bilateral inferior petrosal sinus sampling) BK – badanie w kierunku prątków gruźlicy (Bacterium Koch) BLS – (ang.) zapewnienie podstawowych czynności życiowych (Basic Life Support) BMC – (ang.) zawartość mineralna kości (Bone Mass Content) BMD – (ang.) gęstość mineralna kości (Bone Mass Density) BMI – (ang.) indeks masy ciała (Body Mass Index) BMR – (ang.) podstawowa przemiana materii (basal metabolic rate) BMT – (ang.) przeszczep szpiku kostnego (bone marrow transplantation) BNP – (ang.) Brain Natiuretic Peptide - mózgowy peptyd natriuretyczny BP – (ang.) ciśnienie tętnicze (Blood Pressure) BPH – (ang.) łagodny rozrost prostaty (benign prostatic hyperplasia) BPM – (ang.) uderzeń na minutę (Beats Per Minute) BSE – (ang.) zwyrodnienie gąbczaste mózgu, choroba wściekłych krów (bovine spongiform encephalopathy) BSP – (ang.) bromosulfoftaleina (bromsulphtalein) BT (ang. Blooding Time) - czas krwawienia BTA – bezpośredni test antyglobulinowy BUN – (ang.) azot pozabiałkowy (blood urea nitrogen) BVM – (ang.) worek samorozprężalny z zastawką i maska twarzowa (bag valve mask) bz – bez zmian

C CABG – (ang.) by-pass (Coronary Arterial Bypass Graft) cAMP – cykliczny adenozynomonofosforan ca. – rak (carcinoma) Ca – wapń (Calcium) CAD – (ang.) choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa (Coronary Artery Disease) CAH – (ang.) przewlekłe aktywne zapalenie wątroby (Chronic Active Hepatitis) CAH – (ang.) zespół nadnerczowo-płciowy (Congenital Adrenal Hyperplasia) CAT – (ang.) tomografia komputerowa (computed axial tomography) CAPD – (ang.) ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis) cc – cięcie cesarskie CCD – dysplazja obojczykowo-czaszkowa () CCNU – lomustyna CCS – (ang.) klasyfikacja choroby wieńcowej według Kanadyjskiego Towarzystwa Kardiologicznego (Canadian Cardiology Society) CD4 (ang.) – cząsteczka różnicująca 4 (patrz: limfocyt T) CD8 (ang.) – cząsteczka różnicująca 8 (patrz: limfocyt T)

CDC – (ang.) Centra Kontroli i Prewencji Chorób (Center for Disease Control) CEA – (ang.) antygen rakowo-płodowy (Carcinoembryonic Antigen) CF – (ang.) mukowiscydoza (Cystic Fibrosis) cGMP – cykliczny guanozylomonofosforan ChE – cholinesteraza CHE – cholinesteraza CHF – (ang.) zastoinowa niewydolność krążenia (Congestive heart failure) ChL-C – Choroba Leśniowskiego-Crohna ChNS - choroba niedokrwienna serca CI CI - (ang.) wskaźnik sercowy (Cardiac Index) CI – (ang.) przedział ufności (Confidence Interval) CJD – (ang.) choroba Creutzfeldta-Jakoba (Creutzfeldt-Jakob disease) CK – kinaza kreatynowa CK-MB – izoenzym MB kinazy kreatyny ckpw – co kilka pól widzenia CLL – (ang.) przewlekła białaczka limfatyczna (Chronic Lymphocytic Leukemia) CM – kapreomycyna CML – (ang.) przewlekła białaczka szpikowa (Chronic Myelocytic Leukemia) CMML – (ang.) przewlekła białaczka mielomonocytowa (Chronic Myelomonocytic Leukemia) CMV – (ang.) wirus cytomegalii (Cytomegalovirus) COPD – (ang.) (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekła zaporowa choroba płuc, przewlekła choroba oskrzelowo-płucna / COLD – (ang.) (Chronic Obstructive Lung Disease) / COAD - (ang.) Chronic Obstructive Airway Disease CO – (ang.) pojemność minutowa (Cardiac Output) CO – tlenek węgla COX-1 – (ang.) cyklooksygenaza 1 (Cyclooxigenase) COX-2 – (ang.) cyklooksygenaza 2 (Cyclooxigenase) CPAP – (ang.) ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (Continuous Positive Airway Pressure) CPK – (ang.) fosfokinaza kreatyniny (creatine phosphokinase) CPR – (ang.) resuscytacja krążeniowo-oddechowa (Cardio-pulmonary resuscitation) CPR – Centrum Powiadamiania Ratunkowego CREST – (ang.) zespół CREST (Calcinosis Raynaud Esophagus Sclerosis Teleangiectasiae) CRH – (ang.) hormon uwalniający kortykotropinę (Corticotropin Releasing Hormone) CRF – (ang.) czynnik uwalniający kortykotropinę (Corticotropin Releasing Factor) CRP – (ang.) białko C reaktywne (C Reactive Protein) CR – (ang.) pełna remisja (Complete Remission) CsA – cyklosporyna A CS – cykloseryna CSF – (ang.) płyn mózgowo-rdzeniowy (Cerebral Spinal Fluid) CSK – centralny szpital kliniczny CSN – centralny system nerwowy Ct – kalcytonina CT – (ang.) tomografia komputerowa (computed tomography) CU – (łac. Collitis Ulcerosa) wrzodziejące zapalenie jelita grubego CUN – centralny układ nerwowy CVA – (ang.) udar mózgu (Cerebrovascular Accident) CVID – (ang.) pospolity niedobór odporności (Common Variable ImmunoDeficiency) COVID-19

D d4T – stawudyna DA – dopamina dB – decybel DBP – (ang.) rozkurczowe ciśnienie krwi (Diastolic Blood Pressure) DCM – (ang.) kardiomiopatia rozstrzeniowa (Dilated Cardiomyopathy) ddC – zalcytabina DDD – (ang.) standardowe dawki dzienne (Daily Defined Doses) ddI – dydanozyna DHEA-S – (łac.) siarczan dehydroepiandrosteronu (Dehydroepiandrosteronum sulphatum) DHE – (łac.) dihydroergotamina (Dihydroergotaminum) DHS – (ang.)dynamiczna śruba biodrowa (Dynamic Hip Screw) DIC – (ang.) zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (Disseminated Intravascular Coagulation) DiPerTe – szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa (Diphteria Pertussis Tetanus) DiTe – szczepionka błoniczo-tężcowa (Diphteria Tetanus) DKA – (ang.) cukrzycowa kwasica ketonowa (diabetic ketoacidosis) DLV – delawirydyna DLTX – (ang.) przeszczep obu płuc (Double Lung Transplantation) DM – (łac.) cukrzyca (diabetes mellitus) DM 1 – cukrzyca typu 1 DM 2 – cukrzyca typu 2