Artur Malawski (ur. 4 lipca 1904 w Przemyślu, zm. 26 grudnia 1957 w Krakowie) – polski kompozytor, pedagog i dyrygent. thumb|Tablica poświęcona Malawskiemu

Życiorys Urodził się w rodzinie Mariana, radcy skarbowego, i Matyldy z domu Theobald. Od ósmego roku życia uczył się gry na skrzypcach w Przemyślu. W 1920 rozpoczął ośmioletnie studia gry na skrzypcach w Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie w klasie Jana Chmielewskiego oraz teorii muzyki u ks. Bernardina Rizziego. W latach 1927–1933 koncertował w Krakowie i innych miastach oraz w Polskim Radiu. Z powodu urazu lewej ręki musiał zrezygnować z kariery wirtuoza. Rozpoczął wtedy karierę profesora. Nauczał skrzypiec i teorii muzyki w Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie (1928–1936), gry na skrzypcach w Śląskiej Szkole Muzycznej w Katowicach (1929–1930) oraz w Żeńskim Seminarium Nauczycielskim w Krakowie (1930–1932). Był współzałożycielem Stowarzyszenia Młodych Muzyków w Krakowie (1932). W 1936 rozpoczął naukę w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie, gdzie studiował kompozycję w klasie Kazimierza Sikorskiego oraz dyrygenturę w klasie Waleriana Bierdiajewa. Studia ukończył w 1939 z odznaczeniem za kompozycję.

Po wybuchu II wojny światowej przeniósł się do Włodzimierza Wołyńskiego, gdzie prowadził chór i orkiestrę ukraińskiego teatru muzycznego. W 1940 podjął pracę nauczyciela gry na skrzypcach i klasy kameralnej w szkole muzycznej w Tarnopolu. W 1941 zamieszkał we Lwowie, a następnie przeniósł się do Lublina, gdzie do 1944 uczył prywatnie gry na skrzypcach oraz organizował koncerty dla Polaków.

Od 1945 uczył dyrygentury i kompozycji w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie, gdzie w latach 1951–1952 kierował sekcją operową na Wydziale Wokalnym. W 1957 został mianowany kierownikiem Katedry Dyrygentury. W latach 1950–1954 uczył dyrygentury w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Akademia Muzyczna w Katowicach). W 1955 został profesorem nadzwyczajnym. W latach 1945–1957 występował sporadycznie jako dyrygent. W dniu 9 czerwca 1948Bogusław Schaeffer (red.): Artur Malawski – życie i twórczość, s. 399, wyd. PWM, Kraków, 1969. odniósł sukces artystyczny wykonując (jako dyrygent, solistą był Jan Hoffman) swoje „Etiudy Symfoniczne” na fortepian i orkiestrę podczas festiwalu Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej w AmsterdamieStanisław Dybowski: Słownik Pianistów Polskich, s. 212, wyd. Selene, Warszawa, 2003, . W latach 1945–1948 wchodził w skład Komisji Programowej Szkolnictwa Wyższego przy Ministerstwie Kultury i Sztuki. Od 1946 był członkiem zarządu, a w latach 1948–1951 i w 1957 prezesem Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej. W latach 1951–1954 był członkiem Zarządu Głównego Związku Kompozytorów Polskich (ZKP).

Do jego uczniów należeli m.in. Bogusław Schaeffer, Krzysztof Penderecki (kompozycja) oraz Jerzy Katlewicz i Jerzy Semkow (dyrygentura), a także Wojciech Kilar.

W 1931 poślubił Annę z Darowskich (1900–1980), uczennicę konserwatorium muzycznego, dzieci nie mieli.

Zmarł w Krakowie, pochowany w alei zasłużonychKarolina Grodziska Opis trasy zwiedzania cmentarza Rakowickiego, [w:] Cmentarz Rakowicki w Krakowie wyd. przez Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa, Agencja Omnipress Warszawa 1988, s. 133. na cmentarzu Rakowickim (kwatera LXVII-płn. 2-6).

Dzieła skrzypcowe Malawskiego zostały zarejestrowane po raz pierwszy w całości 8 lutego 2019 roku przez Paulinę Bujok. mały|Grób Artura Malawskiego na cmentarzu Rakowickim

Twórczość

Muzyka koncertowa

Kwartet smyczkowy nr 1 (1926) Bajka [wersja I] na skrzypce i fortepian (1928) Andante, Recitativo misterioso na skrzypce i fortepian (1928) Allegro capriccioso na małą orkiestrę (1929) Bajka [wersja II] na skrzypce i orkiestrę (1932) Sekstet smyczkowy (1932) Robot na fortepian (1933) Tor na fortepian (1933) Taniec wschodni na fortepian (1933) Synkopa na fortepian (1933) Wierchy szkic symfoniczny na orkiestrę (1934) Żywioły Tatr (Tryptyk góralski) na kwintet instrumentów dętych (1934) Sinfonietta na małą orkiestrę (1935) Fuga w starym stylu a-moll na małą orkiestrę (1936) Fuga D-dur na trio smyczkowe (1936) Fuga e-moll na kwartet smyczkowy (1936) Fuga podwójna g-moll na kwartet smyczkowy (1937) Wariacje na orkiestrę symfoniczną (1938) Symfonia nr 1 (1939-43) Burleska na skrzypce i fortepian (1940) Hucułka na skrzypce i fortepian (1941) Fantazja ukraińska na orkiestrę (1941) Kwartet smyczkowy nr 2 (1943) Wierchy balet-pantomima na sopran, tenor, baryton, chór i orkiestrę symfoniczną (1944-50) Mazurek na fortepian (1946) Pięć miniatur na fortepian (1947) Toccata na małą orkiestrę (1947) Etiudy symfoniczne na fortepian i orkiestrę (1948) Uwertura na orkiestrę symfoniczną (1949) Toccata z fugą w formie wariacji na fortepian i orkiestrę (1949) Tryptyk góralski [wersja I] na fortepian (1949) Tryptyk góralski [wersja II] na małą orkiestrę (1950) Andante e Allegro na skrzypce i fortepian (1950) Mazurek na skrzypce i fortepian (1950) Sonata na tematy Feliksa Janiewicza na skrzypce i fortepian (1951) Siciliana i rondo na tematy Feliksa Janiewicza na skrzypce i fortepian (1951) Mała suita chóralna na chór mieszany a cappella (1951) Suita popularna na orkiestrę (1952) Trio fortepianowe (1953) Symfonia nr 2 „Dramatyczna” (1956) Hungaria 1956 muzyka symfoniczna na wielką orkiestrę (1957)

Muzyka filmowa

Gdzie jest nasz dom (1945)https://filmpolski.pl/fp/index.php?film=427329 Robinson warszawski (1949) (film nie był dystrybuowany, następnie przerobiony na Miasto nieujarzmione, 1950, do którego nową muzykę napisał Roman Palester).

Ordery i odznaczenia

Order Sztandaru Pracy II klasy (1956) Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 lutego 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 28 lutego 1955 r. nr 0/350 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.

Nagrody 1928 – I nagroda na Konkursie Towarzystwa Bratniej Pomocy Uczniów Konserwatorium Krakowskiego za „Bajkę” na skrzypce i fortepian 1949 – II nagroda za „Wariacje” na orkiestrę, III nagroda za „Toccatę z fugą w formie wariacji” na fortepian i orkiestrę symfoniczną oraz wyróżnienie za „Tryptyk Góralski” na fortepian na „Konkursie kompozytorskim im. Fryderyka Chopina” 1952 – Nagroda Państwowa III stopnia za balet pantomimę „Wierchy” 1955 – Nagroda Państwowa II stopnia za twórczość kompozytorską i działalność pedagogiczną w minionym 10-leciu 1955 – nagroda Ministra Kultury i Sztuki za „Trio Fortepianowe” i za „Etiudy Symfoniczne” 1956 – nagroda Związku Kompozytorów Polskich za całokształt działalności kompozytorskiej i pedagogicznej 1957 – Nagroda Muzyczna miasta Krakowa za osiągnięcia twórcze ze szczególnym uwzględnieniem „II Symfonii Dramatycznej”

Upamiętnienie Jego imieniem nazwano ulice w Warszawie, Krakowie i Przemyślu.

W latach 1962–1982 co dwa lata odbywał się w Krakowie Konkurs Kompozytorski im. Artura Malawskiego.

Przypisy

Bibliografia

Związek Kompozytorów Polskich

Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Przemyślu Kategoria:Muzycy związani z Katowicami Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Zmarli w 1957 Kategoria:Laureaci Dorocznej Nagrody Związku Kompozytorów Polskich