Substancja chemiczna (substancja czysta, chemikalia (tylko l.mn.)) – substancja jednorodna, o stałym, określonym składzie chemicznym, jakościowym (co do rodzaju atomów pod względem liczby atomowej i ewentualnie, co do poszczególnych rodzajów atomów w cząsteczce) i najczęściej także ilościowym (liczby atomów różnych rodzajów w cząsteczce); zbiór atomów lub cząsteczek spełniających kryterium stałości składu.
Aspekt chemiczny Istnieją substancje chemiczne: proste – formy występowania w stanie wolnym pierwiastków chemicznych złożone – związki chemiczne.
Do substancji chemicznych zalicza się też (jako rodzaj związków chemicznych) bertolidy, substancje niecałkowicie spełniające (nie pod względem ilościowym) kryterium stałości składu.
Nie zalicza się natomiast do substancji chemicznych mieszanin zarówno jednorodnych, jak i niejednorodnych. Noszą one nazwę preparatów chemicznych, lub substancji złożonych.
Aspekt prawny Pojęcie substancja jest jednym z podstawowych pojęć używanych w aktach prawnych Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa używania, oznakowania, klasyfikacji chemikaliów. Zarówno w Rozporządzeniu CLP (dotyczącym klasyfikacji oznakowania i pakowania chemikaliów) jak i w Rozporządzeniu REACH (dotyczącym rejestracji chemikaliów) substancja jest identycznie określona jako:
Nie zalicza się natomiast do substancji chemicznych mieszanin (preparatów). Rozróżnienie jest to szczególnie ważne, ponieważ Rozporządzenie CLP przewiduje różne okresy przejściowe (inne dla substancji, inne dla mieszanin) we wdrażaniu zmian.
Zobacz też substancje semiochemiczne indywiduum chemiczne
Przypisy