thumb|Ludzki wyrostek robaczkowy jest narządem szczątkowym; nie pełni już swojej pierwotnej funkcji Narząd szczątkowy, narząd rudymentalny, rudyment () – w biologii określa się tak narządy o uproszczonej budowie w porównaniu do ich odpowiedników u innych organizmów, zwłaszcza przodków. Uwstecznienie budowy tych narządów nastąpiło wskutek zatracenia ich pierwotnej funkcji. Narządy szczątkowe zwykle nie spełniają żadnej biologicznej funkcji lub ich funkcja jest marginalna i zazwyczaj w toku ewolucji zanikają. Jeśli jednak narząd taki nie upośledza funkcjonowania organizmu, to nie jest eliminowany przez dobór naturalny. Narządy szczątkowe są pośrednimi dowodami ewolucji.
Przykłady narządów szczątkowych u człowieka: wyrostek robaczkowy szczątkowe owłosienie ciała mięśnie poruszające małżowiną uszną kość ogonowa guzek Darwina Zęby mądrości (ósemki) niektóre części narządów płciowych męskich (przyczepek jądra, przyczepek najądrza, przyjądrze, przewodziki zbaczające, łagiewka sterczowa) i żeńskich (nadjajnik, przyjajnik, przyczepek pęcherzykowaty, nasieniowód szczątkowy)
u innych zwierząt: kret – ślepe oczy, kopytne – w różnym stopniu zredukowane palce, struś i inne ptaki nielotne – skrzydła, walenie – szczątkowe kości miednicy i kończyn tylnych, słoń – włosy na skórze.
Zobacz też atawizm relikt
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Ewolucja