Etanoloamina, kolamina (z gr. kólla, klej, + amina), aminoetanol – organiczny związek chemiczny z grupy aminoalkoholi. Należy do grupy amin biogennych.
Właściwości Bezbarwna, oleista ciecz; mieszalna z wodą, alkoholem i eterem. Ma charakter zasadowy.
Otrzymywanie Po raz pierwszy otrzymał ją Charles Adolphe Wurtz w 1860 r. (w mieszaninie z i ) w wyniku reakcji z wodą amoniakalną:
Rozdzielenie takiej mieszaniny na czyste związki osiągnięto pod koniec XIX w. za pomocą destylacji frakcyjnej.
Współcześnie otrzymywana jest w reakcji amoniaku z tlenkiem etylenu w obecności wody lub innych katalizatorów:
W celu uniknięcia tworzenia się di- i trietanoloaminy stosuje się duży nadmiar amoniaku – do 40 ekwiwalentów molowych. Proces prowadzi się w temperaturze do i ciśnieniu do 160 atm.
Biosynteza Naturalnie powstaje z seryny. Pierwszym poznanym szlakiem biosyntetycznym prowadzącym do etanoloaminy był proces z udziałem fosfolipidów: seryna → fosfatydyloseryna → fosfatydyloetanoloamina + → etanoloamina W 2001 r. odkryto, że u roślin seryna może ulegać bezpośredniej dekarboksylacji do etanoloaminy:
Zastosowanie Stosowana jest jako środek zmiękczający, emulgujący, do otrzymywania środków piorących oraz w przemyśle tworzyw sztucznych jako plastyfikator.
Przypisy
Kategoria:Aminoalkohole Kategoria:Aminy biogenne Kategoria:Alkohole pierwszorzędowe