Jak hartowała się stal () – jedna z najbardziej znanych powieści realizmu socjalistycznego autorstwa radzieckiego pisarza Nikołaja Ostrowskiego, w dużym stopniu autobiograficzna. Opowiada o poświęceniu młodego proletariackiego bohatera podczas wojny domowej po rewolucji październikowej. Pierwsza wersja ukazała się w gazecie Młoda Gwardia, później jako książka, z której usunięto fragmenty dotyczące osobistych problemów bohatera (autora). Tomy 1–2 wydano w latach 1932–34, natomiast pełne wydanie ukazało się w 1935. Pierwsze wydanie polskie ukazało się w 1941 r. (Kijów). Wydawnictwo Książka i Wiedza wydało ten tytuł w 1984 r. w serii Biblioteka Młodych, było to wydanie jedenaste. W krajach socjalistycznych powieść ta stała się lekturą szkolną, a główny bohater, Paweł (Pawka) Korczagin, stawiany był za wzór dla młodzieży.

Adaptacje filmowe i teatralne Powieść trzykrotnie sfilmowano w ZSRR. Pierwsza ekranizacja pt. „Jak hartowała się stal” w reżyserii Marka Donskiego powstała jeszcze w czasie II wojny światowej, w 1942 roku. W rolę głównego bohatera wcielił się Władimir Perist-Petrenko. Druga adaptacja filmowa pt. „Na polu chwały” (w oryginale „Paweł Korczagin”) z 1957 roku, w reżyserii Aleksandra Alowa i Włodzimierza Naumowa, stała się bardziej znana. Tytułową postać zagrał Wasilij Łanowoj, a dubbing głównego bohatera w polskiej wersji zapewnił Wiesław Gołas. Po raz trzeci powieść sfilmowano w roku w 1973, ponownie pt. „Jak hartowała się stal”, w reżyserii Nikołaja Maszczenki.

W oparciu o powieść opracowany został przez F. Bondarenkę scenariusz sztuki teatralnej w 9 odsłonach pt. „Paweł Korczagin”, wydany w Polsce w 1950 r., a przeznaczony dla szkolnych teatrów dziecięcych i młodzieżowych.

Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach wystawił adaptację teatralną pt. „Jak hartowała się stal” w reżyserii Gustawa Holoubka i Bolesława Smeli, w rolę główną wcielił się Bernard Krawczyk. Prapremiera miała miejsce 28 listopada 1953 roku. Wykonano 33 przedstawienia dla łącznej liczby 15 985 widzów .

Przypisy

Kategoria:Nikołaj Ostrowski Kategoria:Rosyjskie powieści Kategoria:Dzieła socrealizmu Kategoria:Powieści z 1934