Działania poszukiwawczo-ratownicze, poszukiwanie i ratownictwo – działania polegające na odnalezieniu ludzi w niebezpieczeństwie, zapewnieniu im pomocy i dostarczeniu ich w bezpieczne miejsce.
Rodzaje Takie działania można interpretować jako pokrewne z:
walką z pożarami i przeciwdziałaniem im walką z katastrofami, klęskami żywiołowymi i zdarzeniami nadzwyczajnymi (awaria techniczna) ratownictwem technicznym ratownictwem chemicznym i ochroną środowiska ratownictwem narciarskim ratownictwem górskim ratownictwem jaskiniowym ratownictwem górniczym ratownictwem wodnym ratownictwem lodowym lotniczymi i morskimi działaniami poszukiwawczo-ratowniczymi (aeronautical and maritime search and rescue, AMS / AMSAR): morskimi działaniami poszukiwawczo-ratowniczymi( (maritime search and rescue, MSAR) lotniczymi działaniami poszukiwawczo-ratowniczymi (aeronautical search and rescue, ASAR) ratownictwem medycznym – czyli udzielaniem pierwszej pomocy przed dostarczeniem pokrzywdzonych do zespołu ratownictwa medycznego, do MEDEVAC, by jeśli potrzeba prowadzić medyczne czynności ratunkowe w szpitalu.
W zależności od rodzaju działań można, prowadząc je, stosować określony znaki ochronne ustanowione w międzynarodowym prawie humanitarnym. Znaki te to: międzynarodowy znak obrony cywilnej – niebieski trójkąt równoboczny na pomarańczowym tle, niedotykający wierzchołkami krawędzi międzynarodowy znak Czerwonego Krzyża i znaki mu równoważne, którymi są: Czerwony Półksiężyc, Czerwona Gwiazda Dawida, Czerwony Lew i Słońce oraz Czerwony Kryształ międzynarodowy znak ochrony zabytków – Błękitna Tarcza.
W , dotyczących ratowania żołnierzy utraconych na wrogim terenie, objętym działaniami zbrojnymi, stosowanie ww. międzynarodowych znaków ochronnych jest zabronione.
Działania poszukiwawczo-ratownicze w Polsce Działania poszukiwawczo-ratownicze w Polsce zapewnia krajowy system ratowniczo-gaśniczy (KSRG): główną służbą odpowiadającą za działania poszukiwawczo-ratownicze jest Państwowa Straż Pożarna, której Komenda Główna prowadzi Krajowe Centrum Koordynacji Ratownictwa i Ochrony Ludności (KCKRiOL), kierujące działaniami poszukiwawczo-ratowniczymi w skali kraju, któremu podlegają centra wojewódzkie i powiatowe. PSP, która wspierana jest przez jednostki Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej, zakładowe straże pożarne oraz ochotnicze straże pożarne (OSP); odpowiada bezpośrednio za: walkę z pożarami walkę z katastrofami, klęskami żywiołowymi i zdarzeniami nadzwyczajnymi ratownictwo techniczne ratownictwo chemiczne i ochronę środowiska autonomicznie od KCKRiOL zorganizowana jest koordynacja służb odpowiedzialnych za lotnicze i morskie działania poszukiwawczo-ratownicze oraz za ratownictwo górnicze: główną służbą w zakresie morskich działań poszukiwawczo-ratowniczych jest Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa, prowadząca Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne w Gdyni oraz Morskie Pomocnicze Ratownicze Centrum Koordynacyjne w Świnoujściu, wspierane przez Polish Rescue Radio Urzędu Morskiego w Gdyni; wsparcie lotnicze zapewniają ponadto jednostki SAR Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej; główną służbą w zakresie lotniczych działań poszukiwawczo-ratowniczych jest Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, prowadząca Cywilno-Wojskowy Ośrodek Koordynacji Poszukiwania i Ratownictwa Lotniczego (ARCC); wsparcie zapewniają jednostki SAR podległe 3 Skrzydłu Lotnictwa Transportowego (1 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Świdwinie, 2 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Mińsku Mazowieckim, 3 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Krakowie), a także jednostki SAR Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej; główną jednostką w zakresie ratownictwa górniczego jest Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego (CSRG) – jednoosobowa spółka Skarbu Państwa ratownictwo wodne, lodowe, narciarskie, górskie i jaskiniowe opierają się na organizacjach społecznych: główne organizacje ratownictwa wodnego i lodowego to: Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) – działające na wodach śródlądowych i przybrzeżnych Mazurska Służba Ratownicza (MSR) – działająca na wodach śródlądowych Krainy Wielkich Jezior Mazurskich główne organizacje ratownictwa narciarskiego, górskiego i jaskiniowego to: Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR) Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR).
Odrębną kategorię stanowią bojowe działania poszukiwawczo-ratownicze; w Polsce odpowiadają za nie: 2 Eskadra Śmigłowców CSAR 56 Bazy Lotniczej w Inowrocławiu, Powietrzna Jednostka Operacji Specjalnych w Powidzu oraz jednostki CSAR Grupy Lotniczej Darłowo 44 Bazy Lotnictwa Morskiego.
Służby współpracujące Ponadto odrębnie od krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego działają m.in.: system Państwowe Ratownictwo Medyczne Morska Służba Asysty Telemedycznej
Zobacz też
Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca Polski Czerwony Krzyż Pokojowy Patrol Harcerska Szkoła Ratownictwa ZHP Harcerskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe ZHR Maltańska Służba Medyczna Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe
Przypisy
Kategoria:Medycyna ratunkowa Kategoria:Ratownictwo