Zakon Kawalerów Mieczowych (, ) znany również jako Kawalerowie Mieczowi, Zakon Liwoński, Rycerze Chrystusowi, Zakon Inflancki – istniejący w latach 1202–1237 niemiecki zakon rycerski działający w Inflantach (obecna Łotwa i Estonia) w ramach krucjat północnych.
Zakonu Kawalerów Mieczowych nie należy mylić z inflancką gałęzią Zakonu Krzyżackiego (oba są potocznie określane jako Zakon Inflancki).
Historia Zakon został założony w oparciu o regułę templariuszy w Rydze przez cysterskiego opata Teodoryka w 1202. Formalnie byli zależni od biskupa ryskiego Alberta von Buxhövdena. Powstali w celu obrony oraz rozszerzania diecezji ryskiej.
Rycerze od samego początku starali się wyzwolić od zależności biskupiej i stworzyć suwerenne państwo. W roku 1218 spór przybrał takie rozmiary, że biskup Albert zdecydował się wezwać na pomoc Duńczyków, król Waldemar II stanął jednak po stronie zakonu, przy okazji zajmując północną Estonię.
Kawalerowie mieczowi często dopuszczali się łamania prawa. Volquin został wielkim mistrzem po tym, jak jego poprzednika, Winnego von Rohrbacha, zamordował jeden z braci zakonnych. Uciskanie ludności Inflant (co potępiał papież Honoriusz III) doprowadziło do powstania w 1222 roku, po którym rycerze zakonni zajęli ziemie króla duńskiego w Estonii. Skuteczna okazała się dopiero interwencja legata papieskiego Wilhelma z Modeny. Kolejny legat, Baldwin z Alny, próbując odebrać kawalerom duńską twierdzę Rewel, dostał się do niewoli. Po jej opuszczeniu wytoczył zakonowi proces. W atmosferze skandalu, szukając ratunku, mistrz Volquin zwrócił się do Krzyżaków z prośbą o połączenie obu zakonów.
Po ciężkiej klęsce zadanej przez litewskich Bałtów pod Szawlami w 1236 roku, w której poległ między innymi Volquin, Rycerze Chrystusowi połączyli się w 1237 roku z zakonem krzyżackim, przyjmując jego regułę. Ocalali z pogromu szawelskiego Kawalerowie Mieczowi, zasileni kontyngentem rycerzy krzyżackich pod dowództwem Hermanna von Balka stali się rycerzami krzyżackimi. W istocie doszło wówczas do inkorporacji zakonu liwońskiego do państwa krzyżackiego, dało to początek inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego, którą zaczęto od tej pory określać zakonem inflanckim.
Inflancka gałąź zakonu krzyżackiego zachowała pewną autonomię administracyjną względem macierzystej części zakonu.
Rycerstwo inflanckie Z rodów niemieckiego rycerstwa kawalerów mieczowych i inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego pochodziła większa część szlachty w polskich Inflantach (Berg, Borch, Brunnow, Bucholc, Bystram, Denhoff, Felkersamb, Fittinghof, Freyman, Grothus, Holstinghausen Holsten, Hylzen, Korff, Landsberg, Ludyngshauz, Manteuffel, Mohl, Plater, Putkamer, Roemer, Roenne, Ropp, Szweryn, Taube, Tyzenhaus, Weiss-Weyssenhof, czy Zyberg)Gustaw Manteuffel: O starodawnej szlachcie krzyżacko-rycerskiej na kresach inflanckich, Lwów 1910..
Galeria
Zobacz też mistrzowie kawalerów mieczowych Bracia dobrzyńscy
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Zakon kawalerów mieczowych na timediver.de
Kategoria:Dawne państwa niemieckie poza granicami Świętego Cesarstwa Rzymskiego Kategoria:Historia Łotwy Kategoria:Historia Estonii