Big Brother (pol. Wielki Brat) – polski program telewizyjny typu reality show emitowany w latach 2001–2002 na antenie TVN, 2007–2008 na antenie TV4 i 2019 na antenie TVN 7, oparty na niderlandzkim formacie Big Brother na licencji Endemol Shine.

Zwycięzcami programu zostali kolejno: Janusz Dzięcioł, Marzena Wieczorek, Piotr Borucki, Jola Rutowicz, Janusz Strączek, Magdalena Wójcik i Kamil Lemieszewski, a edycję specjalną (VIP) wygrał aktor Jarosław Jakimowicz.

Nazwa programu pochodzi od imienia jednego z bohaterów antyutopii George’a Orwella zatytułowanej Rok 1984, gdzie przedstawiony został obraz państwa totalitarnego, w którym Wielki Brat kontrolował całe życie mieszkańców.

Charakterystyka programu Program polega na obserwacji codziennego wspólnego życia uczestników i śledzeniu ich wzajemnych relacji.

Nagrodą główną w trzech pierwszych polskich edycjach było 500 000 złotych, a w czwartej edycji – 100 000 zł. Zwycięzca piątej edycji otrzymywał 50 000 zł i motocykl Harley-Davidson, szóstej – 100 000 zł i samochód Mitsubishi Space Star, zaś siódmej – 100 000 zł i samochód Fiat 500. Zwycięzca edycji VIP otrzymywał dwa zegarki o łącznej wartości 50 000 zł.

Zasady programu Grupa uczestników wprowadza się do Domu Wielkiego Brata, tj. niewielkiego budynku pełnego kamer i odciętego od jakichkolwiek informacji ze świata poza domem. Życie w domu dyktowane jest przez tzw. Wielkiego Brata za pośrednictwem głośników, Wielki Brat wydaje uczestnikom polecenia, m.in. wykonania różnorodnych zadań i nakazów (jednym z nakazów jest „zaproszenie” do pokoju zwierzeń), których wypełnianie jest obowiązkowe pod groźbą obarczenia karą, np. ograniczenia dóbr i luksusów lub nominacji do opuszczenia domu.

Co 2 tygodnie (w późniejszym etapie co tydzień) odbywają się tzw. nominacje, w których każdy z uczestników w dźwiękoszczelnym „pokoju zwierzeń” typuje dwoje ze współmieszkańców do odejścia z programu. Dwie (w razie remisu: więcej) osoby z największą liczbą głosów zostają nominowane do opuszczenia domu. Przez kolejny tydzień publiczność decyduje, kto powinien opuścić program, poprzez oddanie głosów przy pomocy telefonów: dzwoniąc pod specjalny numer (w pierwszych sezonach programu), wysyłając wiadomość SMS lub głosując przez Internet (od szóstego sezonu). Uczestnicy mogą również być eliminowani karnie przez „produkcję” lub zrezygnować z programu, a także wyjść z domu samodzielnie. W trakcie trwania edycji zdarza się, że do domu wprowadzają się nowi mieszkańcy. Proces nominacji i głosowania powtarza się do momentu, gdy w grze pozostaje trójka uczestników, między którymi rozgrywa się finał. Zwycięzcę programu ponownie wybierają telewidzowie.

W czwartej i piątej edycji eliminacje uczestników odbywały się od początku programu co tydzień, przy czym przy większości z nich oprócz osób z największą liczbą głosów, w sposób automatyczny nominowana była też przynajmniej jedna osoba, która w przeciągu danego tygodnia uczyniła choć jedno odstępstwo od regulaminu. Pod koniec edycji natomiast zrezygnowano z nominacji i automatycznemu zagrożeniu poddawani zostawali co tydzień wszyscy zawodnicy.

Produkcja W pierwszych pięciu polskich edycjach głosu Wielkiemu Bratu użyczył Jarosław Ostaszkiewicz, reżyser programu oraz producent Big Brother 4.1, a od szóstej edycji głosem Wielkiego Brata jest Agnieszka Barjasz.

W pierwszych trzech edycjach Dom Wielkiego Brata znajdował się w Sękocinie Starym pod Warszawą, w czwartej i piątej edycji – w Bielanach Wrocławskich, a od szóstej – w miejscowości Gołków niedaleko Piaseczna.

Podczas czwartej edycji udostępniono internetową transmisję z Domu Wielkiego Brata. Podobnie od szóstej edycji, kiedy w serwisie Player dostępny jest przekaz z kamer, nadających obraz na żywo do 16 godzin na dobę przez 7 dni w tygodniu. Dla szóstej edycji zadbano także o wirtualny spacer 3D po Domu Wielkiego Brata.

Spis edycji EdycjaLiczba dniSezon telewizyjnyPremieraFinałProwadzącyZwycięzcaNagroda głównaStacja telewizyjnaŚrednia oglądalność 1107wiosna 20014 marca 200117 czerwca 2001Grzegorz MiecugowMartyna WojciechowskaJanusz Dzięcioł 500 000 zł TVN4,2 mln 2113jesień 200126 sierpnia 200116 grudnia 2001 Andrzej SołtysikMartyna WojciechowskaMarzena Wieczorek3 mln 3: Bitwa 85wiosna 20023 marca 200226 maja 2002Piotr Borucki2,6 mln 4 106jesień 20072 września 200716 grudnia 2007Karina KunkiewiczKuba KlawiterJola Rutowicz100 000 zł TV4529 tys. 5VIP 36 wiosna 20082 marca 20086 kwietnia 2008 Kuba KlawiterMałgorzata KosikJarosław Jakimowicz2 zegarki o łącznej wartości 50 000 zł 377 tys.Część II 6430 marca 20081 czerwca 2008Janusz Strączek50 000 zł i motocykl Harley-Davidson231 tys. 691wiosna 201917 marca 201916 czerwca 2019Agnieszka Woźniak-StarakBartłomiej JędrzejakFilip ChajzerMałgorzata OhmeMagdalena Wójcik100 000 zł i samochód Mitsubishi Space Star TVN 7TVNPlayer758 tys. 793jesień 201913 września 201915 grudnia 2019Gabi DrzewieckaFilip ChajzerMałgorzata OhmeKamil Lemieszewski100 000 zł i samochód Fiat 500494 tys.

Big Brother 1 (wiosna 2001) Do udziału w programie zgłosiło się ok. 10 tys. chętnych. Spośród nich wyłoniono setkę osób, która wzięła udział w testach przed kamerą.

Program prowadzili Martyna Wojciechowska i Grzegorz Miecugow.

Program emitowany był od 4 marca do 17 czerwca 2001. Na potrzeby Big Brothera po raz pierwszy w Polsce wprowadzono serwisy SMS Premium. Najnowsze informacje o uczestnikach i przebiegu programu można było znaleźć również na oficjalnej stronie internetowej programu – www.bigbrother.tvn.pl, która już od pierwszego dnia emisji show odnotowywała wielomilionowe odsłony.

Finał edycji przyniósł oglądalność prawie 10 mln telewidzów – był to najchętniej oglądany program telewizyjny w Polsce w 2001. Program zapewnił stacji 120 mln złotych wpływów.

Uczestnicy MiejsceImię i nazwisko 1. Janusz Dzięcioł 2. Manuela Michalak 3. Małgorzata Maier 4. Alicja Walczak 5. Klaudiusz Ševković 6. Piotr Gulczyński 7. Patrycja Strzemiecka 8. Rafał Chudziński 9. Karolina Pachniewicz 10. Grzegorz Mielec 11. Wojciech Kromka 12. Piotr Lato 13. Sebastian Florek 14. Monika Sewioło 15. Anna Baranowska

kursywa – osoby, które dołączyły do grona uczestników jako nowe, już w trakcie trwania programu.

Nominacje Pierwsza nominacja polegała na wytypowaniu gospodarzy Domu Wielkiego Brata. Spośród 10 kandydatów (Małgorzata Maier i Sebastian Florek, Patrycja Strzemiecka i Wojciech Kromka, Agnieszka Broda i Artur Parlewicz, Agnieszka Podgórska i Jakub Denys, Iwona Górnicka i Wojciech Rybczyński) telewidzowie w głosowaniu telefonicznym oraz SMS-owym zdecydowali, która z osób ma zamieszkać w domu. Głosowanie trwało od 25 lutego do 3 marca 2001, wygrali je Małgorzata Maier i Sebastian Florek.

Uczestnik Nominacja Finał 1 2 3 4 5 6 7 8 9Janusz Dzięcioł 2 0 3 4 1 3 1 2 2 WygranaManuela Michalak 1 0 – 1 1 2 2 1 2 II miejsceMałgorzata Maier 0 5 – 1 1 1 1 1 1 III miejsceAlicja Walczak 3 1 – 2 3 4 3 3 3 EliminacjaKlaudiusz Ševković 0 0 1 3 1 0 1 3 EliminacjaPiotr Gulczyński 1 1 3 2 1 0 4 EliminacjaPatrycja Strzemiecka Przed wejściem – 2 4 EliminacjaRafał Chudziński Przed wejściem 6 EliminacjaKarolina Pachniewicz 2 3 – 3 RezygnacjaGrzegorz Mielec 1 2 3 4 EliminacjaPiotr Lato 4 2 5 Eliminacja karnaSebastian Florek 1 4 5 EliminacjaMonika Sewioło 2 4 EliminacjaAnna Baranowska 7 Eliminacja

Legenda:

Objaśnienia do tabeli Do piątych nominacji włącznie obowiązywała zasada, że co niedzielę na przemian emitowano nominacje uczestników oraz programy „Ring”, podczas których z domu wychodziła jedna osoba. Od szóstych nominacji głosowania uczestników odbywały się w poniedziałki, a programy „Ring” w każdą niedzielę. Podczas trzecich nominacji Wielki Brat podjął decyzję, że nominować można tylko mężczyzn. Dzień po eliminacji Klaudiusza Ševkovicia okazało się, że nastąpił błąd w zliczaniu głosów telewidzów. Za zgodą Alicji Walczak uczestnik wszedł do domu na kolejny tydzień i głosowanie zostało powtórzone, tym razem z niekorzystnym skutkiem dla niego.

Big Brother 2 (jesień 2001) Do udziału w programie zgłosiło się ok. 123 tys. chętnych.

W niedzielę, 26 sierpnia 2001 do domu wprowadziło się na tydzień sześć osób (Barbara Knap, Jakub Jankowski, Alicja Deręgowska, Ireneusz Górski, Krzysztof Czekalski, Małgorzata Witczak). Telewidzowie w głosowaniu telefonicznym, trwającym do 1 września, wybierali dwoje mieszkańców, którzy mogli pozostać w grze. W głosowaniu zwyciężyli Barbara Knap i Jakub Jankowski

Druga edycja programu przyniosła stacji ok. 138 mln złotych wpływu.

Uczestnicy MiejsceImię i nazwisko 1. Marzena Wieczorek 2. David Rubasiński 3. Wojciech Witczak 4. Arkadiusz Nowakowski 5. Jerzy Kulicki 6. Agnieszka Lorek 7. Jakub Jankowski 8. Anna Buchacz 9. Ireneusz Grzegorczyk 10. Bogusława Adamczyk 11. Ilona Stachura 12. Barbara Knap 13. Karolina Jakubik 14. Wojciech Glanc 15. Alicja Deręgowska Ireneusz Górski Małgorzata Witczak Krzysztof Czekalski

Kursywa – osoby, które dołączyły do grona uczestników jako nowe, już w trakcie trwania programu (nie licząc tygodnia „Ty Wybierasz”). Kolor niebieski – osoby biorące udziału w tygodniu „Ty Wybierasz”, spośród których widzowie mieli wskazać dwójkę, która zdobędzie tytuł gospodarzy.

Nominacje Uczestnik Nominacja Finał 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11Marzena Wieczorek 0 0 0 2 2 2 1 0 1 3 3 WygranaDavid Rubasiński 0 1 2 – 3 1 2 1 2 0 1 II miejsceWojciech Witczak 0 1 0 0 – 0 1 0 1 0 1 III miejsceArkadiusz Nowakowski Przed wejściem – 6 4 4 3 EliminacjaJerzy Kulicki 1 3 3 – 3 4 4 3 1 3 EliminacjaAgnieszka Lorek 0 0 3 1 3 1 1 1 3 EliminacjaJakub Jankowski 4 1 1 6 3 2 1 3 EliminacjaAnna Buchacz 0 0 1 2 4 2 4 EliminacjaIreneusz Grzegorczyk 5 7 6 3 – 4 Wyjście ze względów zdrowotnychBogusława Adamczyk 0 2 1 2 – EliminacjaIlona Stachura Przed wejściem 4 EliminacjaBarbara Knap 3 2 3 EliminacjaKarolina Jakubik 1 4 RezygnacjaWojciech Glanc 10 Eliminacja

Legenda:

Big Brother 3: Bitwa (wiosna 2002) Produkcja otrzymała ponad 40 tys. zgłoszeń SMS-owych i 20 tys. listów. Na próby kamerowe zaproszonych zostało 200 osób. Do programu zakwalifikowano 14 osób, a kolejne trzy dołączyły do rywalizacji w trakcie trwania sezonu.

Trzecia edycja programu nosiła podtytuł „Bitwa”. W przeciwieństwie do poprzednich dwóch edycji, w trzeciej edycji w Domu Wielkiego Brata zamieszkało 12 osób, spośród których dwie z nich, mające największe poparcie wśród widzów, zostały liderami drużyn. Uformowane grupy współrywalizowały ze sobą, wykonując zadania zlecone przez Wielkiego Brata. Zwycięska drużyna zyskiwała immunitet od nominacji, zaś z przegranej ekipy wybierano osoby nominowane do opuszczenia programu.

Program emitowany był od 3 marca do 26 maja 2002, edycja trwała 84 dni. W finale zwyciężył Piotr Borucki z Polic, wówczas 25-letni student Politechniki Szczecińskiej, który zdobył 51,69% głosów. Kolejne miejsca w finale zajęli Jędrzej Galica (26,79%) i Katarzyna Janasik (21,52%).

Uczestnicy MiejsceImię i nazwisko 1. Piotr Borucki 2. Andrzej Galica 3. Katarzyna Janasik 4. Joanna Biernacka 5. Arkadiusz Batorski 6. Tadeusz Ostrowski 7. Magdalena Szewczyk 8. Monika Brochacka 9. Paweł Iwuć 10. Agnieszka Frykowska 11. Anna Hoksa 12. Łukasz Wiewiórski 13. Agnieszka Koziołek 14. Katarzyna Woźna 15. Wojciech Bernacki 16. Ireneusz Próchenko 17. Karolina Pikiewicz

kursywa – osoby, które dołączyły do grona uczestników jako nowe, już w trakcie trwania programu.

Nominacje W tej edycji uczestnicy podzielili się na dwie drużyny niebieską (Agnieszka K., Andrzej, Anna, Arkadiusz, Piotr, Wojciech, Monika, Joanna) i czerwoną (Ireneusz, Łukasz, Agnieszka F., Magdalena, Karolina, Katarzyna W., Katarzyna J., Paweł). Drużyny te walczyły w bitwach przeciwko sobie o system przywilejów i immunitet od nominacji.