thumb|300px|Zatoki przynosowe. thumb|300px|Zatoki szczękowe w MRI głowy (przekrój poprzeczny) Zatoka szczękowa (), zwana też dawniej jamą Highmora – w anatomii człowieka parzysta przestrzeń pneumatyczna mieszcząca się obustronnie w trzonie szczęki. W wymiarze pionowym i strzałkowym ma ponad 3 cm, w płaszczyźnie czołowej 2,5 cmH. Feneis, Ilustrowany słownik międzynarodowego mianownictwa anatomicznego, PZWL, Warszawa 1986.. Ma ona kształt czterościennej piramidy.
thumb|300px|Kości twarzoczaszki strony lewej z widoczną otwartą od strony bocznej zatoką szczękową.
Ściany zatoki szczękowej:Choroby nosa i zatok przynosowych, A. Krzeski (red.), Wyd. Medyczne Sanmedia, Warszawa 1997. Ściana przednia zatoki szczękowej – skierowana ku policzkowi i wardze górnej. Znajduje się w niej otwór podoczodołowy. Poniżej niego na wysokości kła ściana przednia tworzy zagłębienie zwane dołem nadkłowym. Ściana tylna zatoki szczękowej – stanowi ją guz szczęki. Oddzielona jest od ściany bocznej grzebieniem jarzmowo-zębodołowym. Bezpośrednio za guzem szczęki znajduje się dół skrzydłowo-podniebienny i dół podskroniowy. Strop zatoki szczękowej – stanowi jej ścianę górną. W stropie tym biegnie kostna bruzda podoczodołowa, którą zamyka okostna. Graniczy bezpośrednio z oczodołem, stanowiąc zarazem jego dno. Dno zatoki szczękowej – czyli ściana dolna jest utworzona przez wyrostek podniebienny szczęki i częściowo przez wyrostek zębodołowy szczęki. Kość tworząca tę ścianę jest zwykle bardzo gruba. Najniższe miejsce dna zatoki odpowiada położeniu pierwszego zęba trzonowego. Do zatoki mogą wnikać korzenie zębów trzonowych i przedtrzonowych. Podstawa zatoki szczękowej, inaczej ściana przyśrodkowa – znajduje się w niej duży, nieregularny otwór rozwór szczękowy, który łączy zatokę z jamą nosową. Rozwór ten jest znacznie pomniejszony przez otaczające go kości.
Zatoka szczękowa otwiera się do jamy nosowej w przewodzie nosowym środkowym. Ujście jej jest bardzo niekorzystne, gdyż umiejscowione jest tuż przy stropie zatoki. Utrudnia to znacznie drenaż i opróżnianie zatoki z wydzieliny śluzowej lub ropnej.
Pojemność każdej zatoki szczękowej wynosi średnio ok. 24 cm³Anatomia głowy dla stomatologów, W. Łasiński, 1993 rok, s. 67.
Choroby zatoki szczękowej ostre zapalenie zatoki szczękowej przewlekłe zapalenie zatoki szczękowej zębopochodne zapalenie zatoki szczękowej nowotwory łagodne zatoki szczękowej nowotwory złośliwe zatoki szczękowej ciała obce zatoki szczękowej
Zabiegi wykonywane na zatoce szczękowej płukanie zatoki szczękowej operacja Caldwell-Luca zabiegi endoskopowe zatoki szczękowej – FESS
Zobacz też zatoki przynosowe zatoki czołowe komórki sitowe zatoka klinowa
Przypisy
Kategoria:Czaszka