Herman Melville (ur. 1 sierpnia 1819 w Nowym Jorku, zm. 28 września 1891 tamże) – amerykański powieściopisarz, poeta i eseista.
Życiorys Był synem kupca pochodzenia szkockiego. Jego ojciec zbankrutował, kiedy Herman miał 15 lat. Wcześnie musiał rzucić szkołę i imał się różnych zajęć. Był między innymi robotnikiem rolnym, ekspedientem, urzędnikiem bankowym i nauczycielem. Wiele lat spędził na morzu, na statku wielorybniczym, a swoje doświadczenia zawarł w późniejszej twórczości.
Jego najsłynniejszym dziełem, zaliczanym do kanonu literatury światowej, jest Moby Dick, fikcyjna opowieść o białym kaszalocie. Pomysł do jej napisania zaczerpnął Melville z prawdziwej historii statku wielorybniczego „Essex”, jednak znacznie ubarwił historię, wplatając nawet do niej drobne elementy fantasy (m.in. ludzką inteligencję kaszalota). Przedstawił w niej żywy obraz społeczności wielorybników i właścicieli statków wielorybniczych oraz zawarł alegorię odwiecznej walki dobra ze złem.
Twórczość powieści Taipi (Typee, 1846) Omoo (1847) Mardi (1849) Redburn (1849) Biały kubrak (White Jacket, 1850) Moby Dick (1851) Pierre: or, The Ambiguities (1852) Kopista Bartleby, Historia z Wall Street (Bartleby, The Scrivener, 1853) Oszust (The Confidence-Man: His Masquerade, 1857) inne Billy Budd (1924) Clarel: A Poem and Pilgrimage in the Holy Land (1876) Weranda i inne opowiadania (The Piazza Tales, 1856)
Upamiętnienie Na jego cześć nazwano gatunek kopalnego (mioceńskiego) wieloryba Livyatan melvillei.
Polskojęzyczne opracowania poświęcone życiu i twórczości Hermana Melville’a Paweł Jędrzejko: Melville w kontekstach. Sosnowiec-Katowice-Zabrze: BananaArt.Pl/ExMachina/M-Studio, 2007 (tam także: „Kalendarium publikacji melvillistycznych w Polsce 1864-2007) (pełny tekst w wolnym dostępie). Paweł Jędrzejko: Płynność i egzystencja. Doświadczenie lądu i morza a myśl Hermana Melville’a. Sosnowiec-Katowice-Zabrze: BananaArt.Pl/ExMachina/M-Studio, 2008 (pełny tekst w wolnym dostępie)
W kulturze Moby Dick (ujednoznacznienie) Fragment eseju o Mobym Dicku, powracający przez cały film Wieloryb jest tekst napisanym przez córkę głównego bohatera: najsmutniejsze były dla mnie te nudne rozdziały o rodzajach wielorybów, bo wiedziałam, że pisarz chce nam oszczędzić tego, co ma się wydarzyć na końcu książki.
Zobacz też literatura amerykańska
Przypisy
Linki zewnętrzne
Niektóre dzieła Hermana Melville’a w ramach Projektu Gutenberg The Melville Society Polskie wydania utworów Hermana Mellville’a w serwisie Polona.pl
Kategoria:Absolwenci Albany Academy Kategoria:Amerykanie pochodzenia szkockiego Kategoria:Amerykańscy eseiści Kategoria:Amerykańscy poeci XIX wieku Kategoria:Amerykańscy prozaicy XIX wieku Kategoria:Eseiści anglojęzyczni Kategoria:Amerykańscy eseiści XIX wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych Kategoria:Pisarze podróżnicy Kategoria:Pisarze związani z Albany Kategoria:Pisarze związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Poeci anglojęzyczni Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Urodzeni w 1819 Kategoria:Zmarli w 1891