John Michael „Ozzy” Osbourne (ur. 3 grudnia 1948 w Marston Green, zm. 22 lipca 2025 w hrabstwie metropolitalnym West Midlands) – brytyjski piosenkarz, muzyk i autor tekstów. Wieloletni wokalista heavymetalowego zespołu Black Sabbath.
Zdobywca pięciu nagród Grammy (dwóch z zespołem i trzech podczas kariery solowej, w tym razem z Tonym Iommim). Od 1980 prowadził karierę solową. Nagrał trzynaście albumów studyjnych, które zostały pozytywnie ocenione przez krytyków muzycznych.
Na początku XXI wieku zyskał status celebryty dzięki udziałowi w reality show The Osbournes. W 2006 zajął ósme miejsce w rankingu 100 najlepszych wokalistów heavymetalowych wszech czasów (100 Greatest Heavy Metal Vocalists of All Time) amerykańskiego magazynu muzycznego Hit Parader. W 2009 został sklasyfikowany na 10. miejscu listy 50 najlepszych heavymetalowych frontmanów wszech czasów według Roadrunner Records.
W 2024 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame jako artysta solowy.
Życiorys Młodość Urodził się 3 grudnia 1948 w Aston (Birmingham) w Anglii. Jego ojciec pracował jako ślusarz narzędziowy w General Electric Company, a matka (Lillian) – w firmie komponentów samochodowych Lucas.
W wieku 11 lat Osbourne doświadczył molestowania seksualnego ze strony szkolnych prześladowców. Jako nastolatek wielokrotnie próbował popełnić samobójstwo, a po jednej z prób samobójczych został pobity przez swojego ojca. Pseudonim „Ozzy” zyskał jeszcze w szkole podstawowej. Pseudonim ten przyległ do niego aż tak, że w dorosłym życiu nie reagował, gdy ktoś zwracał się do niego po jego prawdziwym imieniu. Nauka sprawiała mu trudności; sam twierdził, że cierpiał na dysleksję i ADHD (zdiagnozowane w wieku trzydziestu kilku lat). W autobiografii wspominał, że nienawidził szkołyO Johnie włamywaczu, [w:] Osbourne O., Ja, Ozzy. Autobiografia, wyd. 2, Czerwonak: In Rock, kwiecień 2014, ISBN 978-83-64373-20-6 (pol.)..
Porzucił edukację w wieku 15 lat. Miał przez to jedynie wykształcenie podstawowe. Podejmował się różnych prac, m.in. w fabryce samochodów (przy strojeniu klaksonów). W 1964 roku podjął pracę w rzeźni, którą dobrze wspominał. Pracował w niej osiemnaście miesięcyO Johnie włamywaczu, [w:] Osbourne O., Ja, Ozzy. Autobiografia, wyd. 2, Czerwonak: In Rock, kwiecień 2014, ISBN 978-83-64373-20-6 (pol.).. Spędził także kilka tygodni w więzieniu Winson Green za włamanie do sklepu z odzieżą. Pierwotnie został skazany na grzywnę, jednak nie był w stanie jej opłacić. Jego ojciec odmówił zapłaty, żeby zniechęcić go do dalszych przestępstwSue Crawford (2003), „Ozzy Unauthorized”, ISBN 978-1-84317-016-7..
Działalność artystyczna Młodość Działalność artystyczną rozpoczął pod wpływem fascynacji muzyką The Beatles, po latach wyznał, że największe wrażenie zrobił na nim ich utwór „She Loves You”. Z pomocą ojca zakupił swój pierwszy system nagłośnieniowy, co ułatwiło mu znalezienie muzyków do założenia zespołu. W 1967 założył z basistą Geezerem Butlerem zespół Rare Breed.
Black Sabbath W 1968 razem z dawnym szkolnym kolegą – gitarzystą Tonym Iommim i perkusistą Billem Wardem (byłymi członkami grupy Mythology) założył zespół Polka Tulk Blues Band, do którego dołączył Geezer Butler. W listopadzie 1968 muzycy przemianowali się na Earth. Ostatecznie, w 1969 zespół zmienił nazwę na Black Sabbath. Zaczerpnął ją z nazwy horroru pt. Black Sabbath (reż. Mario Bava). mały|250x250px|Osbourne (1970) W latach 1970–1979 nagrał z zespołem osiem albumów studyjnych: Black Sabbath (1970), Paranoid (1970), Master of Reality (1971), Vol. 4 (1972), Sabbath Bloody Sabbath (1973), Sabotage (1975), Technical Ecstasy (1976) i Never Say Die! (1978). Członkowie zespołu w międzyczasie zmagali się z nasilającym się uzależnieniem od narkotyków, a w konsekwencji z problemami z zarządzaniem zespołem i początkiem wewnętrznych sporów. W 1979 Osbourne odszedł z zespołu, a jego miejsce zajął Ronnie James Dio.
Kariera solowa W 1980 rozpoczął karierę solową. Do współpracy zaprosił gitarzystę Randy’ego Rhoadsa, basistę Boba Daisleya i perkusistę . Skład jego zespołu wielokrotnie zmieniał się. W latach 80. występowali w nim m.in. keyboardzista Don Airey (późniejszy wieloletni klawiszowiec Deep Purple) oraz gitarzyści Jake E. Lee i Zakk Wylde. Do końca lat 80. wydał pięć solowych albumów studyjnych: Blizzard of Ozz (1980), Diary of a Madman (1981), Bark at the Moon (1983), The Ultimate Sin (1986), No Rest for the Wicked (1988).
W latach 90. otrzymał pierwszą nagrodę Grammy za pochodzący z albumu No More Tears (1991) singiel „I Don’t Want to Change the World” w kategorii Najlepsze wykonanie metalowe (ang. Best Metal Performance). Niedługo później na krótko zawiesił działalność artystyczną. Powrócił do niej albumem pt. Ozzmosis, który wydał w 1995. Odbiegająca stylistycznie od poprzednich wydawnictw Osborune’a płyta cieszyła się popularnością i uzyskała w Stanach Zjednoczonych status dwukrotnej platynowej płyty. Od 1996 z żoną Sharon organizował festiwal muzyki metalowej Ozzfest.
16 października 2001 wydał album pt. Down to Earth, który promował singlami: „Gets Me Through” i „Dreamer” oraz nakręconymi do nich teledyskami. Od 2002 udzielał się w reality show The Osbournes emitowanym na antenie stacji telewizyjnej MTV. Po zakończeniu jego emisji, w 2005 wydał album Under Cover, na którym wykonał covery z repertuaru m.in. Johna Lennona, King Crimson i The Crazy World of Arhur Brown. Za pochodzący z następnego albumu pt. Black Rain (2007) singiel „I Don’t Wanna Stop” był nominowany do nagrody Grammy za najlepsze wykonanie hard rockowe (ang. Best Hard Rock Performance).
W 2009 wydał książkę autobiograficzną pt. I Am Ozzy. Książka napisana wraz z Chrisem Ayresem, wydana została w Polsce pod tytułem Ja, Ozzy w 2010. W 2012 wydana została kontynuacja zatytułowana Trust Me, I’m Dr. Ozzy: Advice from Rock’s Ultimate Survivor, tym razem bez współautora. Wydana w Polsce pod tytułem Zaufaj mi, jestem dr Ozzy. Porady rockmana, który przetrwał w 2015.
11 czerwca 2010 wydał album pt. Scream. Po 2018 zaprzestał regularnego koncertowania. W 2020 ukazał się jego przedostatni album studyjny Ordinary Man,, a w 2022 ostatni, pt. . 8 sierpnia 2022 wystąpił w ramach ceremonii zamykającej Igrzyska Wspólnoty Narodów.
Zakończenie kariery mały|250x250px|Pożegnalny koncert Ozzy’ego Osbourne’a „Back to the Beginning” (2025) 1 lutego 2023 ogłosił koniec kariery scenicznej i za pośrednictwem swoich social mediów wystosował oświadczenie, w którym odwołał pożegnalną trasę koncertową ze względu na pogarszający się stan zdrowia.
W 2024 wziął udział w uroczystości, podczas której został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame jako artysta solowy.
5 lipca 2025 na stadionie Villa Park w Birmingham w środkowej Anglii zagrał pożegnalny koncert pod szyldem „Back to the Beginning”. Wystąpił z repertuarem solowym wraz z muzykami swojego zespołu oraz z Black Sabbath w oryginalnym składzie. Wydarzenie wsparło kilkanaście zespołów, m.in. Metallica, Slayer, Pantera, Tool, Guns N’ Roses oraz soliści, m.in. Ronnie Wood (z zespołu The Rolling Stones) i Steven Tyler (Aerosmith). Zaproszeni goście wykonali autorskie utwory oraz wybrane z repertuaru Osbourne’a. Dochód z koncertu trafił na cele charytatywne.
Życie prywatne Rodzina i związki thumb|239x239px|Osbourne z żoną, Sharon (2004) W 1971 ożenił się z Thelmą Riley, z którą miał troje dzieci: córkę Jessikę Starshine (ur. 1972), syna Louisa Johna Osbourne’a (ur. 1975) i adoptowanego syna Elliota Kingsleya (ur. 1966). W 1981 rozwiódł się z żoną, a rok później (w 1982) poślubił Sharon Arden, z którą miał córki: Aimee (ur. 1983) i Kelly (ur. 1984) oraz syna, Jacka (ur. 1985), a także opiekował się Robertem Marcato po śmierci jego matki. Po narodzinach Jacka przeszedł wazektomię. Miał dziesięcioro wnucząt. Podczas związku małżeńskiego z drugą żoną Osbourne miał wiele romansów. Kiedy Sharon Osbourne dowiedziała się o jego czteroletnim pozamałżeńskim związku z fryzjerką Michelle Pugh, podjęła próbę samobójczą.
W latach 2002–2005 występował z rodziną w reality show The Osbournes. Z członkami rodziny udzielał się także w podcaście pod nazwą The Osbournes Podcast.
Poglądy W wywiadach podkreślał, że pochodzi z wierzącej rodziny. Przyznawał się także do praktykowania modlitwy. Dwukrotnie przeżył śmierć kliniczną. W wywiadzie z 1992 powiedział: „Wierzę w Boga. Nie chodzę do kościoła, ale nie sądzę, że trzeba chodzić do kościoła, żeby wierzyć w Boga”. W 2010 wyznał magazynowi UsMagazine.com, że nie znosi zorganizowanej religii. W 2025 roku Jack Osbourne powiedział w podcaście Hate To Break It To Ya Podcast with James Kennedy o tym, że pod koniec życia Ozzy Osbourne miał przy sobie Biblię i pokazywał ją wszystkim którzy go odwiedzali. Jack stwierdził również, że jego ojciec utożsamiał się z chrześcijaństwem i że był sfrustrowany tym, że społeczeństwo postrzegało go jako satanistęWywiad z Jackiem Osbournem w Hate To Break It To Ya Podcast with James Kennedy.
Ozzy Osbourne wspierał LGBT i przyjaźnił się z muzykami należącymi do tej społeczności, takimi jak Elton John i Yungblud.
W 2022 roku Osbourne wyraził swoje poparcie dla Ukrainy po pełnej inwazji Rosji na ten kraj.
Był przeciwnikiem antysemityzmu. Skrytykował Kanyego Westa za jego antysemickie poglądy.
Uzależnienia Ozzy Osbourne otwarcie przyznawał, że przez większość dorosłego życia zmagał się z uzależnieniem od narkotyków, co miało wpływ zarówno na jego karierę, jak i życie osobiste. W 1971 roku po raz pierwszy zetknął się z kokainą. Przyznawał, że przez nałóg nie pamiętał, kiedy urodziła się jego dwójka dzieci. W tym czasie eksperymentował również z psychodelikami i przyznał, że przez dwa lata zażywał LSD niemal codziennie. Osbourne miał także udokumentowane uzależnienie od alkoholu. W sierpniu 1989 roku, Sharon Osbourne zeznała, że Ozzy próbował ją udusić, będąc pod wpływem alkoholu i narkotyków.
Problemy zdrowotne i choroba Parkinsona W 2003 doznał wypadku na quadzie, na skutek którego w kolejnych latach zmagał się z problemami z kręgosłupem. W tym samym roku po raz pierwszy zdiagnozowano u niego chorobę Parkinsona. Podejmując walkę z chorobą przeszedł zabieg wszczepienia komórek macierzystych. W 2019 na skutek poważnego upadku poddał się wszczepieniu 15 śrub w kręgosłupie, by uniknąć paraliżu od szyi w dół. Po tym zabiegu pogłębiły się jego problemy z poruszaniem się.
Podczas programu telewizyjnego Good Morning America w 2020 ujawnił, że wykryto u niego rzadką odmianę Parkinsona – Parkin 2. Od co najmniej 2023 poruszał się na wózku inwalidzkim. W 2023 przeszedł ostatnią operację kręgosłupa. Pół roku przed śmiercią w 2025 publicznie wyznał, że w wyniku postępującej choroby Parkinsona przestał poruszać się samodzielnie.
Śmierć i pogrzeb Zmarł, w otoczeniu rodziny, 22 lipca 2025 w wieku 76 lat. Przyczyną śmierci był zawał serca. Uroczystości pogrzebowe odbyły się w Birmingham 30 lipca. Wraz z rodziną żegnały go tłumy fanów, gdy kondukt żałobny przejechał ulicami miasta.
Został pochowany w ogrodzie na terenie swojej rezydencji w hrabstwie Buckinghamshire w Wielkiej Brytanii. Ceremonia pogrzebowa miała charakter prywatny, wzięło w nim udział ok. 110 osób, w tym osoby z branży muzycznej, m.in. Elton John, Marliyn Manson, Rob Zombie, Zakk Wylde, Brian May, Geezer Butler oraz członkowie zespołów Metallica i Slipknot.
W dniu pogrzebu oddała hołd Ozzy’iemu odgrywając utwór „Paranoid” z repertuaru zespołu Black Sabbath.
Wizerunek Ze względu na mroczny wizerunek i oprawę koncertów był nazywany „Księciem Ciemności”.
Miał ponad 15 tatuaży, z których najwcześniejszym tatuażem były litery O Z Z Y na kostkach lewej dłoni. Wytatuował je sobie sam jako nastolatekSue Crawford (2003), „Ozzy Unauthorized”, ..
Upamiętnienie mały|249x249px|Podobizna Ozzy’ego Osbourne’a na ławce w Brimingham, Broad Street