thumb|Odlewanie thumb|Kowal przy pracy Metalurgia (z 'kopalnia, szyb, kamieniołom, metal' i ἔργον 'praca, dzieło') – nauka o metalach oraz technologia ich pozyskiwania z rud, rafinacji i dalszego przetwarzania aż do uzyskania produktu końcowego. Obejmuje między innymi metalurgię ekstrakcyjną, odlewnictwo, metaloznawstwo oraz obróbkę plastyczną. Przedmiotem jej badań i zastosowań jest przetwarzanie rud metali oraz otrzymanych z nich metali i stopów, prowadzące do wytworzenia wyrobów końcowych, takich jak kable miedziane, drzwi samochodowe czy kształtowniki aluminiowe.

W języku potocznym utożsamiana jest często z hutnictwem, przy czym to ostatnie zajmuje się wyłącznie metalurgią ekstrakcyjną.

Historia metalurgii

Metalurgia jako nauka zaistniała w XV wieku. Za pierwszy opis metalurgii uznaje się niemieckie dzieło De Re Metallica libri XII, omawiające problematykę przerobu rud srebra, cyny i ołowiu.

Pierwszym centrum metalurgicznym były Rudawy (Góry Kruszcowe) na pograniczu Czech i Niemiec. Pierwsza na świecie akademia górnicza (Bergakademie) powstała we Freibergu w Saksonii w 1765, a jej absolwenci rozpowszechniali tę naukę w innych regionach (m.in. byli założycielami Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie).

W wyniku odkrywania coraz to nowych pierwiastków metalurgia przestała się ograniczać do produkcji surowych metali. Coraz bardziej istotna zaczęła być czystość metalu oraz jego ewentualne połączenia z innymi (czyli stopy). Jednym z najważniejszych historycznych osiągnięć metalurgii jest produkcja czystej miedzi, co umożliwiło rozwój elektroniki.

Dostęp do energii elektrycznej otworzył także nowe możliwości w uzyskiwaniu metali, co doprowadziło do powstania elektrometalurgii, wspomaganej przez hydrometalurgię. Równolegle do rozwoju metalurgii ekstrakcyjnej rozwijała się obróbka metali. Oprócz tradycyjnego kucia powstawały nowe technologie, w tym walcowanie, wyciskanie i ciągnienie. Dla metali i stopów o niewystarczających własnościach mechanicznych stosuje się technologie odlewu. Odlewami są zazwyczaj również produkty o skomplikowanych formach. Badaniem własności stopów i metali zajmuje się metaloznawstwo.

Przypisy

Kategoria:Artykuły, które powinna mieć każda Wikipedia (poniżej 10k)