Thomas Hobbes (ur. 5 kwietnia 1588 w , ob. Malmesbury, zm. 4 grudnia 1679 w Hardwick Hall) – angielski filozof, myśliciel społeczny, twórca kontraktualizmu, autor dzieła Lewiatan (1651), traktatu z zakresu filozofii społecznej i filozofii politycznej, w którym dowodzi, że człowiek wyszedł z hipotetycznego stanu natury, czyli stanu wojny każdego z każdym () szukając gwarancji swojego bezpieczeństwa. Według Hobbesa człowiek decyduje się na utworzenie państwa na skutek w pełni racjonalnej i jednocześnie egoistycznej kalkulacji (por. racjonalny egoizm). Wszyscy tworzący państwo oddają większość władzy i jednocześnie zrzekają się prawa do używania przemocy na rzecz suwerena, w ramach powszechnej umowy społecznej. Czynią tak w zamian za identyczną obietnicę ze strony innych ludzi tworzących społeczeństwo i celem uzyskania przez wszystkich bezpieczeństwa.

Życie Thomas Hobbes urodził się w Wielki Piątek 1588 r. w małej wsi Westport, współcześnie należącej do miasta Malmesbury w hrabstwie Wiltshire. Jego ojciec, również Thomas, był pastorem w Westport i Charlton. W październiku 1603 roku został on oskarżony przez sąd kościelny o znieważenie Richarda Jeane'a, pastora w pobliskiej parafii Foxley. W ramach zadośćuczynienia Hobbes miał odprawić publiczny akt pokuty, jednak nie stawił się na wezwanie sądu. Zignorowanie trybunału skutkowało nałożeniem na niego grzywny, której jednak nie zapłacił, co wiązało się z ryzykiem ekskomuniki przez Kościół Anglikański. W lutym 1604 roku, Hobbes natknął się na Jeane'a koło kościoła w Malmesbury, wyzywając go i uderzając w głowę. Po tym akcie przemocy, który niósł ze sobą o wiele poważniejszą karę niż ekskomunika, Hobbes zmuszony był do ucieczki. Udał się do Londynu, gdzie zmarł w zapomnieniu, zostawiając żonę i dzieci.

Młodym Hobbesem zajął się jego bezdzietny wuj, Francis Hobbes, zamożny rękawicznik, który postanowił sfinansować mu edukację. Mając 4 lata, Hobbes poszedł do szkoły kościelnej w Westport, a w wieku 8 lat przeniósł się do szkoły prywatnej w Malmesbury, gdzie intensywnie uczył się greki. Pieczę nad nauką młodego Thomasa sprawował Robert Latimer, niedoszły absolwent Uniwersytetu Oksfordzkiego. To jemu Hobbes dedykował swoją pierwszą pracę, mianowicie tłumaczenie starożytnej greckiej tragedii Medei Eurypidesa na początku 1603 roku.

W wieku 14 lat wstąpił do nieistniejącego już Magdalen Hall na Uniwersytecie Oksfordzkim, gdzie zdobył uznanie dyrektora szkoły, Sir Jamesa Husseya. Sam Hobbes jednakże wyszedł ze studiów z niechęcią do uniwersytetów i przedmiotów, które były tam w owym czasie wykładane (awersja, która miała ogromny wpływ na jego późniejszą myśl). Tytuł magisterski uzyskał po czterech latach studiów i w 1608 postanowił na skutek rekomendacji dyrektora Magdalen Hall rozpocząć pracę u Williama Cavendisha, jako prywatny nauczyciel jego syna Williama, a także później również jego młodszego syna Williama (imię William było przekazywane przez wiele pokoleń w rodzie Cavendishów). W 1608 gdy młody William Cavendish (syn Sir Charlesa Cavendisha) przebywał na Uniwersytecie Cambridge, Hobbes otrzymał tytuł magisterski z tejże uczelni dzięki tzw. inkorporacji (ang. incorporation).

Początki drugiej dekady XVII wieku Hobbes spędził między rezydencjami rodu Cavendishów w Derbyshire a Londynem. W 1614 i 1615 roku podróżował wraz ze swym uczniem po Francji i Włoszech, gdzie odwiedził Rzym, Neapol i Wenecję. W listopadzie 1615 Hobbes wrócił wraz z podopiecznym do Anglii, kontynuując swoją rolę jako nauczyciel i sekretarz u rodziny Cavendishów.

W latach dwudziestych XVII wieku był tymczasowym sekretarzem Francisa Bacona, pozostając przy tym w służbie rodziny Cavendish. Między 1622 a 1624 rokiem był udziałowcem londyńskiego odłamu Kompanii Wirgińskiej dzięki darowiźnie jednego udziału w spółce udzielonej przez jego patrona. Późnym latem 1627 roku odbył wraz ze swoim patronem i paroma kompanami wycieczkę przez Peak District, która zaowocowała jego pierwszym utworem literackim noszącym tytuł De mirabilibus pecci. Pod koniec dekady został zwolniony z pracy ze względu na śmierć swojego podopiecznego oraz patrona, Williama (zm. 1628). Niedługo po tym, Hobbes ukończył przełożenie Wojny peloponeskiej autorstwa Tukidydesa bezpośrednio ze starożytnej Greki na język angielski, która ukazała się na początku 1629 roku. W tymże też roku został wynajęty przez Sir Gervase’a Cliftona jako kompan dla jego syna, również o tym imieniu, w jego europejskiej podróży. Hobbes i młody Gervase odwiedzili Francję i Szwajcarię. Mieli na celu udać się również do Włoch, jednakże plan ten został pokrzyżowany przez niebezpieczeństwo wojenne związane z toczącą się wówczas wojną. Mężczyźni wrócili do Anglii na jesieni 1630 roku. Parę miesięcy później, Hobbes powrócił do służby u rodziny Cavendishów, tym razem jako nauczyciel Williama Cavendisha, syna jego zmarłego pupila. Jego obecność na dworze Cavendishów odnotowana była już w lutym 1631 roku.

Powrót Hobbesa do hrabstwa Derbyshire po kontakcie z kółkiem europejskich polimatów obracających się wokół francuskiego zakonnika Marina Mersenne’a podczas jego kontynentalnej wycieczki wzmogł jego zainteresowania naukowe. W latach trzydziestych zaangażowany był w grono badawcze zwane Kółkiem Welbeck po opactwie Welbeck, którego właścicielem był Sir Charles Cavendish. Hobbes rozpoczął w tym momencie również regularną korespondencję z intelektualistami poznanymi w Paryżu. Późnym latem 1634 roku Hobbes wyruszył wraz ze Williamem Cavendishem (trzecim hrabią Devonshire) na jego trzecią kontynentalną podróż, która jeszcze bardziej nasiliła jego kontakty z paryskim kółkiem naukowym, jak i jego pasje badawcze. Podróżni spędzili rok w Paryżu, skąd udali się na jesieni 1635 roku do Genewy przez Lyon. W grudniu 1635 dotarli do Rzymu, gdzie w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia gościli na kolacji w refektarzu angielskiego Kolegium Jezuitów. Po Nowym Roku, Hobbes i jego uczeń pojechali do Florencji, gdzie (prawdopodobnie w kwietniu) spotkał się z jednym ze swoich idoli, Galileuszem, który wtedy znajdował się pod aresztem domowym. W maju podróżnicy znaleźli się w Turynie już na szlaku powrotnym do Paryża wiodącym przez Genewę i Lyon. Do Anglii powrócili na początku października.

Lata czterdzieste przyniosły gwałtowne zmiany w życiu Hobbesa. Wzmagający się konflikt pomiędzy królem Karolem I a jego parlamentem skutkował wzmożoną działalnością publicystyczną w obu obozach. Hobbes został wystawiony przez jego już dorosłego patrona jako kandydat do tzw. Krótkiego Parlamentu, który zgromadził się w kwietniu 1640 roku, jednakże nie odniósł sukcesu w wyborach. Zamiast tego, napisał swoje pierwsze dzieło z gatunku filozofii politycznej, krótki traktat noszący tytuł Elementy prawa naturalnego i politycznego, które ukazało się w maju tego roku. Traktat trafił w obieg niektórych znajomych Hobbesa, niemniej jednak o jego istnieniu wiedział szerszy krąg ludzi. W owym dziele, Hobbes wypowiedział się mocno za prerogatywą królewską co wzbudziło do niego niechęć fakcji parlamentarnej a u samego Hobbesa obawę o potencjalne reperkusje polityczne i prześladowanie. Myśli o ucieczce z kraju mogły narodzić się w głowie Hobbesa już latem tego roku, albowiem we wrześniu Hobbes polecił zarządcy dworu Chatsworth wypłatę stu funtów, które powierzył mu w celach inwestycyjnych. W październiku był już w Londynie, gdzie odwiedził sklep na Fleet Street, którego właściciel zachorował na dżumę, zmuszając tymże Hobbesa do odbycia czterdziestodniowej kwarantanny, która z pewnością opóźniła jego planowany wyjazd. Hobbes opuścił Anglię prawdopodobnie w listopadzie 1640 roku i udał się do Paryża, gdzie spędził kolejne 11 lat swego życia z drugim z synów Cavendishów. W trakcie odbytych podróży nauczył się biegle francuskiego i podstaw włoskiego, a także zafascynował się mechaniką, geometrią i optyką, co nie pozostało bez wpływu na jego poglądy, zwłaszcza na charakterystyczny dla jego myśli materializm i fascynację metodą naukową.

Pierwsze lata swojego paryskiego wygnania Hobbes poświęcił matematyce, optyce i geometrii, w tym również debatom z Kartezjuszem. Narastający konflikt w jego ojczyźnie, jak i dyskusje korespondencyjne o nim z jego patronem zmusiły Hobbesa do ponownego udzielenia się na temat polityki. Owocem tego wysiłku był traktat polityczny noszący skrócony tytuł De Cive, wydany po raz pierwszy w języku łacińskim w Paryżu w 1642 roku (drugie wydanie ukazało się pięć lat później, tym razem opublikowane przez Elzewira w Amsterdamie). Praca ta miała być trzecią częścią tryptyku filozoficznego o nazwie Elementorum Philosophiae zawierającego uniwersalny system nauki o ciałach naturalnych i sztucznych, jednakże wzmagające się ryzyko wojny domowej w Anglii spowodowało ukazanie się w pierwszej kolejności ostatniego tomu. Po ukończeniu pierwszej edycji De Cive Hobbes powrócił do swoich wyżej wymienionych zainteresowań. Na przełomie lata i jesieni 1646 roku został zatrudniony przez angielski dwór królewski na uchodźstwie jako nauczyciel matematyki przyszłego króla Karola II (jego osobista znajomość z następcą tronu pomogła Hobbesowi po przywróceniu monarchii w 1660 roku). W sierpniu 1647 staje się ciężko chory (prawdopodobnie na tyfus). Znajomi obawiają się, że choroba pokona Hobbesa, jednak wraca on do zdrowia późnym wrześniem (w swojej prozowej autobiografii Hobbes zarzeka się, iż choroba trwała sześć miesięcy). Zaangażowanie w edukację przyszłego króla jak i straszna choroba przerwały pracę Hobbesa nad pierwszą częścią jego Elementów Filozofii o tytule De Corpore (traktat ten ukaże się dopiero w 1655 roku po powrocie Hobbesa do rządzonej przez Parlament Republiki Angielskiej). Dalsze prace nad traktatem o ciele opóźniło wstrząsające ścięcie króla Karola I 30 stycznia, 1649 roku. Prawdopodobnie to właśnie to wydarzenie zmotywowało Hobbesa do napisania jeszcze jednego traktatu politycznego, tym razem w jego ojczystym języku i skierowanego bezpośrednio do jego rodaków. Dziełem tym był Lewiatan, opublikowany późną wiosną 1651 roku w Londynie (znajomy Hobbesa, Robert Payne, poinformował Gilberta Sheldona w liście napisanym 6/16 maja o ukazaniu się książki w księgarniach oksfordzkich). Podczas swojej pracy nad Lewiatanem Hobbes napisał również odpowiedź do wstępu zaadresowanego do niego przez jego przyjaciela, Williama Davenanta, w jego dziele literackim Gondibert, które ukazało się w 1650 roku. Odzew Hobbesa budzi ciekawość osób zainteresowanych jego myślą, ponieważ zawiera wiele podobnych zagadnień i pokrewnych idei do tych zawartych w książce, nad którą wówczas pracował.