mały|Świadectwo akcji Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben z dnia 25 maja 1865 r. Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben (pol. Towarzystwo Górnicze Spadkobierców Jerzego von Giesche) – spółka przemysłowa zarejestrowana w 1860 roku we Wrocławiu przez spadkobierców przemysłowca Georga von Giesche, prowadząca działalność głównie w zakresie górnictwa węgla kamiennego i galmanu oraz hutnictwa cynku na Górnym Śląsku. Zarząd koncernu znajdował się we WrocławiuJerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń..., s. 150-151.
Historia 1833 – spadkobiercy majątku Georga von Giesche zakupili w okolicach Janowa (dzielnica Katowic) kopalnię węgla kamiennego „Morgenroth”, która dała początek dzisiejszej KWK „Wieczorek”. 1834 – uruchomienie przez „Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben” huty cynku „Wilhelmina” w Szopienicach (później Huta Metali Nieżelaznych Szopienice). 1860 – spadkobiercy majątku zarejestrowali we Wrocławiu spółkę: „Bergwerksgeseltschaft Georg von Giesche’s Erben” (Spółka Górnicza Spadkobierców Georga von Giesche), która rozwinęła się na przełomie XIX i XX wieku w jeden z najpotężniejszych koncernów górniczo-hutniczych na Śląsku. 1880 – spółka zakupiła od spadkobierczyni Goduli, Joanny Gryzik-Schaffgotsch kopalnię Cleophas (Kleophas) 1922 – utworzono spółkę o nazwie: „Giesche SA w Katowicach”; cały majątek koncernu Giesche’s Erben, znajdujący się po ostatecznym ustaleniu granicy polsko-niemieckiej po polskiej stronie – w tym kopalnie Giesche, Kleofas, Orzeł Biały i osiedla Nikiszowiec i Giszowiec, zostaje wniesiony aportem do spółki Giesche Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach.
1926 – wszystkie akcje Giesche Spółki Akcyjnej w Katowicach zostają sprzedane amerykańsko-niemieckiej spółce Silesian-American Corporation (SACO), w której ponad 50% udziałów mieli Amerykanie (grupa Harrimana i Anaconda Copper Minning Co.). W to miejsce spółka „Georg von Giesches Erben” nabyła większościowy pakiet akcji Belgijskiej Spółki Akcyjnej Górniczej i Przemysłowej. 1939 – Niemcy przejmują spółkę Giesche pod zarząd komisaryczny 1941 – spółka próbowała, za pośrednictwem banków szwajcarskich, odkupić od Amerykanów za cenę 20 mln marek w złocie akcje Giesche Spółki Akcyjnej i w tym celu utworzyła spółkę zależną w Katowicach pod nazwą „Gieschebetriebe GmbH”. Do transakcji nie doszło, gdyż rząd amerykański nie dopuścił do sprzedaży Niemcom akcji spółki Giesche SA na podstawie „Trading with Enemy act” (ustawa o handlu z wrogiem) 1946 – majątek Bergwerksgeseltschaft Georg von Giesches Erben oraz Giesche SA został znacjonalizowany przez Rzeczpospolitą Polską 1960 – Polska Rzeczpospolita Ludowa wypłaciła stronie amerykańskiej odszkodowanie w wysokości 40 milionów dolarów, w tym 30 milionów za spółkę Giesche, w zamian za zwrot przedwojennych akcji i rezygnację z dalszych roszczeń 16 lutego 1973 – spółka Georg von Giesches Erben AG z siedzibą w Hamburgu ogłosiła bankructwo
Zakłady należące do spółki mały|Piece w hucie cynku Bernhardi przed 1912 rokiem mały|Huty Paulus i Recke przed 1912 rokiem W 1911 roku do spółki należały między innymi: kopalnie węgla kamiennego: GiescheMichał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 1: Górny Śląsk, Łódź 2022, s. 129. Cleophas Heinitz kopalnie rudy cynku i ołowiu: Bleischarley w Brzezinach kopalnia Matylda w Chrzanowie huty cynku: Wilhelmine Paulus Bernhardi Neue Wilhelmine walcownia cynku w Szopieniach huta ołowiu Walther-Croneck
Powiązania pomiędzy spółkami W dwudziestoleciu międzywojennym udziałowcami spółek powiązanych z Georg von Giesches Erben były m.in. przedsiębiorstwa amerykańskie, co przedstawia poniższy schemat.
Dyrektorzy Dyrektorzy generalni Bergwerksgeseltschaft Georg von Giesches ErbenFryderyk Bernhardi www.giszowiec.info [dostęp 2011-06-21].: Friedrich Bernhardi (1873−1904) Anton Uthemann (1905−1913) Carl Besser (1913−1926) Eduard Schulte (1926−1943) Lothar Siemion (1943−1954)
Zobacz też Ernst von Prittwitz und Gaffron
Przypisy
Bibliografia
„Giszo-wieści” 02/15/2002, s. 1.
Linki zewnętrzne Świadectwo udziałowe Spółki Giesche
Kategoria:Historia Śląska Kategoria:Przedsiębiorstwa w II Rzeczypospolitej Kategoria:Przedsiębiorstwa wydobywcze