Parafia Ewangelicko-Augsburska w Brzegu – parafia luterańska w Brzegu, należąca do diecezji katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Jej siedziba mieści się przy ul. Łokietka 9a.
Historia Brzeg uznawany jest obok Legnicy za kolebkę luteranizmu na Śląsku. Stało się to za sprawą księcia legnicko-brzeskiego – Fryderyka II Piasta, który poddał się argumentacji Caspra Schwenckfelda i już w roku 1523 przyjął wyznanie ewangelickie, a w 1534 wprowadził je w swoich księstwach. Nielicznych, którzy nie podporządkowali się woli książęcej, wygnał w 1535.
W roku 1525 w Brzegu ewangelicy stanowili dominującą większość. Przejęli oni kościół św. Mikołaja i odtąd ośrodek brzeski stał się jednym z głównych centrów luteranizmu na Śląsku. Niekorzystne dla ewangelików postanowienia w okresie rządów katolickich Habsburgów i kontrreformacji zasadniczo nie obejmowały księstwa brzeskiego. Stan ten uległ zmianie dopiero wraz ze śmiercią w 1675 r. ostatniego piasta śląskiego, Jerzego IV Wilhelma. Dopiero wówczas do akcji przeciw ewangelikom wkroczyli jezuici.
W latach 1564–1740 parafia była miejscem ordynacji duszpasterzy. Jednym ze znanych pastorów opiekujących się zborem brzeskim, był Johann Adam Steinmetz.
W 1905 roku parafia ufundowała pomnik Marcina Lutra, który został zburzony w 1945.
Do 1945 ewangelicy stanowili większość mieszkańców Brzegu – trzydziestotysięczne miasto zamieszkiwało około 18 000 luteran pozostających w strukturach Ewangelickiego Kościoła Unii Staropruskiej. Ponadto działała tu również parafia staroluterańska, licząca 250 wiernych.
Po II wojnie światowej administrację nad miejscowymi ewangelikami przejął Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP. Parafia została pozbawiona stałej opieki duszpasterskiej, nabożeństwa prowadzone były co dwa tygodnie przez ks. Karola Jadwiszczoka w kościele św. Trójcy. Po rozbiórce tej świątyni, przeniesiono je do będącego wówczas w bardzo złym stanie technicznym dawnego kościoła staroluterańskiego. W okresie powojennym znaczna część dotychczasowych mieszkańców wyznania ewangelickiego wyemigrowała.
W 1952 parafia otrzymała stałego duchownego w osobie ks. Stanisław Żwaka, zamieszkałego w Lewinie Brzeskim, który został proboszczem-administratorem parafii w Brzegu i Kłodzku. Kolejnym brzeskim administratorem był ks. Marian Niemiec, a po nim stanowisko to objął w 1999 ks. Sławomir Fonfara, który jest pierwszym powojennym ewangelickim duszpasterzem zamieszkałym na terenie miasta.
W 2009 parafia liczyła około 100 wiernych.
Kościoły i kaplice Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Brzegu (parafialny) został poświęcony 10 października 1897 jako kościół staroluterański. Gdy po II wojnie światowej dotychczasowy zabytkowy kościół parafialny św. Mikołaja był zrujnowany, parafia przejęła mniejszy, równie zdewastowany kościół św. Łukasza. Kościół w Karczowie, stanowiącym filiał brzeskiej parafii, poświęcono w 1892 Kościół Chrystusa w Nysie został przekazany miejscowej parafii ewangelickiej w 1816. W latach 1938–1939 został gruntownie wyremontowany. W czasie walk frontowych w 1945 został zniszczony, odbudowę zakończono w 1950. Do dziś służy miejscowemu zborowi, obecnie stanowiącemu filiał parafii brzeskiej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Parafie w diecezji katowickiej Kategoria:Protestantyzm na Dolnym Śląsku Ewangelicko-Augsburski