Olga Teresa Krzyżanowska (ur. 10 września 1929 w Warszawie, zm. 22 czerwca 2018 w Gdańsku) – polska lekarka, polityk i działaczka społeczna, posłanka na Sejm X, I, II i III kadencji (1989–2001), wicemarszałek Sejmu X i II kadencji (1989–1991, 1993–1997), senator V kadencji (2001–2005).
Życiorys W okresie II wojny światowej była harcerką Szarych Szeregów, używała pseudonimu „Żabusia”. Brała udział w powstaniu warszawskim, została odznaczona Krzyżem Walecznych. W 1952 ukończyła studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Gdańsku. Pracowała w szpitalu powiatowym w Pucku, szpitalu wojewódzkim i AM w Gdańsku. Do 1989 kierowała Wojewódzką Przychodnią Przemysłową w Gdańsku. W 1980 wstąpiła do „Solidarności”, zasiadała w Krajowej Komisji Koordynacyjnej Służby Zdrowia NSZZ „S”.
Od 1989 do 2001 sprawowała mandat posłanki na Sejm z ramienia Komitetu Obywatelskiego, Unii Demokratycznej i Unii Wolności. Była wicemarszałkiem Sejmu X i II kadencji, przewodniczyła Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich i Komisji Etyki Poselskiej, pełniła funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych, reprezentowała Sejm w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy w latach 1990–1993. W 2001 z ramienia komitetu Blok Senat 2001 została wybrana na senatora V kadencji z okręgu gdańskiego, zasiadała w Komisji Emigracji i Polaków za Granicą oraz Komisji Polityki Społecznej i Zdrowia. W 2004 bez powodzenia kandydowała do Parlamentu Europejskiego. W 2005 nie ubiegała się o reelekcję w wyborach parlamentarnych.
Była członkinią rady Fundacji im. Stefana Batorego. W 2005 przystąpiła do Partii Demokratycznej – demokraci.pl. W 2005 została prezesem zarządu Stowarzyszenia Pamięci Narodowej. Była członkinią rady programowej Kongresu Kobiet, a od 2011 „ministrem zdrowia” w gabinecie cieni Kongresu Kobiet. Była członkinią komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2010 i w 2015.
30 czerwca 2018 została pochowana na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku (rejon IV, taras I, rząd 1a, grób 36).
Wyniki w wyborach ogólnopolskich Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik 1989 Komitet Obywatelski „Solidarność” Sejm X kadencji nr 23 106 229 (79,59%)Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 czerwca 1989 r. o wynikach głosowania i wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 4 czerwca 1989 r. (). 1991 Unia Demokratyczna Sejm I kadencji nr 22 17 880 (3,63%) 1993 Sejm II kadencji nr 11 25 182 (4,58%) 1997 Unia Wolności Sejm III kadencji 27 056 (4,74%) 2001 Blok Senat 2001 Senat V kadencji nr 24 117 415 (32,13%) 2004 Unia Wolności Parlament Europejski VI kadencji nr 1 25 211 (6,37%)
Życie prywatne Córka generała Aleksandra Krzyżanowskiego (pseudonim „Wilk”), dowódcy Armii Krajowej na Wileńszczyźnie, i Janiny. Była żoną Jerzego Krzyżanowskiego, profesora i pracownika Polskiej Akademii Nauk. Miała córkę Magdalenę.
Odznaczenia i upamiętnienie Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (w uznaniu wybitnych osiągnięć w działalności niepodległościowej, państwowej i publicznej, za zasługi na rzecz ochrony zdrowia i przemian demokratycznych w Polsce, 2014)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 maja 2014 r. o nadaniu orderu (). Krzyż Walecznych Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka” (2016) Medal Księcia Mściwoja II (2015)
Upamiętnienie W 2019 jej wizerunek znalazł się na muralu „Kobiety Wolności” na stacji PKM Strzyża w Gdańsku. W 2021 jej imieniem nazwano salę nr 412 w budynku U w kompleksie budynków Sejmu przy ul. Wiejskiej 1, a w 2023 aleję parkową w parku Tadeusza Mazowieckiego w Warszawie.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Akademii Medycznej w Gdańsku Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie Szarych Szeregów Kategoria:Kobiety – powstańcy warszawscy Kategoria:Laureaci nagrody Peryklesa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka” Kategoria:Politycy Partii Demokratycznej – demokraci.pl Kategoria:Politycy Unii Demokratycznej Kategoria:Politycy Unii Wolności Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1991–1993) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III kadencji (1997–2001) Kategoria:Posłowie z okręgu Tczew (PRL) Kategoria:Senatorowie z województwa pomorskiego (od 2001) Kategoria:Wicemarszałkowie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej II kadencji (1993–1997) Kategoria:Wicemarszałkowie Sejmu kontraktowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2018 Kategoria:Senatorowie V kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (2001–2005)