Andrzej Krzeptowski (ur. 29 lipca 1903 w Zakopanem, zm. 26 lutego 1945 w Krakowie) – polski biegacz i skoczek narciarski, narciarz alpejski, dwukrotny olimpijczyk. Dziewięciokrotny mistrz Polski w narciarstwie.
thumb|Andrzej Krzeptowski z uczennicą Bronisławą Staszel-Polankową (1925) Był określany przez prasę sportową jako Andrzej Krzeptowski I dla odróżnienia od swego o rok starszego brata stryjecznego Andrzeja Krzeptowskiego II. Był synem Wojciecha i Ludwiny z Gąsieniców oraz stryjecznym bratem Józefa Krzeptowskiego, przewodnika tatrzańskiego i kuriera. Absolwent zakopiańskiego gimnazjum. Nie ukończył studiów prawniczych, był oficerem rezerwy WP. Z zawodu był handlowcem (prowadził sklep). Był żonaty z Heleną z Bachledów (od 17 października 1927).
Przebieg kariery thumb|Andrzej Krzeptowski oddaje skok podczas MP 1922 W 1921 wygrał konkurs otwierający skocznię w Jaworzynce, po skoku na 14 m. W 1922 Krzeptowski zdobył swoje pierwsze tytuły mistrza kraju. Został złotym medalistą w kombinacji norweskiej i w biegu na 18 km. Zajął drugie miejsce w konkursie skoków narciarskich. Rok później został mistrzem Polski w kombinacji, w slalomie i w skokach narciarskich. W konkursie w Grindelwaldzie skoczył 38 m, wyrównując rekord Polski. W 1924 znów był najlepszy w biegu na 18 km. Zdobył brąz na MP w skokach. Pojechał także na Tydzień Sportów Zimowych do Chamonix, którą później uznano za I Olimpiadę Zimową. W biegu na 18 km był 28. z czasem 1:43.02,8. W konkursie skoków zajął 21. pozycję (skoki 33 m i 32 m, z notą 12,459 pkt.), a w kombinacji klasycznej najwyższą, 19. lokatę z notą 9,531 pkt.
W 1926 zdobył złote medale MP w kombinacji klasycznej i w skokach. W 1927 wziął udział w zawodach FIS w Cortina d’Ampezzo. Był tam 18. w skokach i 9. w kombinacji. Był członkiem polskiej ekipy na igrzyska w Sankt Moritz. Uplasował się tam na 27. miejscu w konkursie skoków (lądował na 41,5 m i 46,5 m, nota wyniosła 12,604 pkt.), a kombinacji norweskiej nie ukończył wskutek złamania narty podczas biegu. Na tamtych igrzyskach był chorążym reprezentacji Polski. W 1929 został mistrzem Polski w sztafecie 4 razy 10 km i wicemistrzem w zjeździe, a na mistrzostwach świata w Zakopanem zajął 27. miejsce w skokach.
W 1932 wystąpił w filmie Biały ślad, w reżyserii Adama Krzeptowskiego.
Po zakończeniu kariery thumb|Grupa polskich narciarzy podczas zawodów w Worochcie w 1922 roku. Andrzej Krzeptowski trzeci od lewej. W czasie okupacji przebywał w Zakopanem, gdzie aktywnie włączył się w kolaborację z Niemcami (Goralenvolk). 4 lutego 1942 z inicjatywy władz okupacyjnych powstał Komitet Góralski, którego przewodniczącym był inny kuzyn Andrzeja – Wacław Krzeptowski. Jedną z piętnastu najsilniejszych jego delegatur była zakopiańska, której przewodniczącym został Andrzej Krzeptowski. Przez cały czas okupacji prowadził „Spółkę Handlową”, duży sklep żelazny, farb i artykułów technicznych. Wspierał także akcje organizacji: wydawanie kenkart góralskich „G” i tworzenie Legionu Góralskiego SS. Za jego sprawą zniszczono dawne, gminne archiwum zakopiańskie. Relacje o jego zachowaniu nie są jednoznaczne – jedni oskarżają go o współpracę z Niemcami, inni o potajemne pomaganie partyzantom. Podobno nosił w plombie cyjanek. Został skazany na śmierć wyrokiem sądu Armii Krajowej, jednak wyroku nie zdążono wykonać.
Śmierć Tuż przed zakończeniem wojny Krzeptowski zamierzał wyjechać z Zakopanego. Został jednak schwytany przez UB. W 1945, po wkroczeniu na Podhale Armii Czerwonej, członkowie Komitetu Góralskiego zostali zlikwidowani, bądź wywiezieni na Syberię. Rok później w Zakopanem odbył się tzw. proces Józefa Cukiera i towarzyszy. Dla potrzeb sądu (pismo nr 2170 I 45 do Sądu Karnego Specjalnego w Krakowie) wydano zaświadczenie, z którego wynika że „Andrzej Krzeptowski, lat 42, po aresztowaniu go przez NKWD i zażyciu trucizny 26 lutego 1945 został dostarczony do szpitala św. Łazarza w Krakowie z poleceniem, aby go koniecznie odratowano i utrzymano przy życiu”. Mimo to, pacjent zmarł tego samego dnia. Okoliczności śmierci Krzeptowskiego nie są jednak do końca wyjaśnione. Wiadomość o zgonie jego rodzina otrzymała dopiero w latach 50. Ireny, jego córki, nie chciano po wojnie przyjąć do szkoły. Prześladowano także jej matkę.
Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie 1924 Chamonix–28. miejsce (w biegu na 18 km), 21. miejsce (w skokach), 19. (w kombinacji norweskiej)1928 Sankt Moritz–27. miejsce (w skokach)
Starty A. Krzeptowskiego w konkursach skoków na igrzyskach olimpijskich – szczegółowo Miejsce Dzień Rok Miejscowość Skocznia Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca21.4 lutego1924 ChamonixTremplin aux Bossonsindywid.33,0 m32,0 m12,459 pkt6,502 pktJacob Tullin Thams27.18 lutego1928 Sankt MoritzOlympiaschanzeindywid.41,5 m46,5 m12,604 pkt6,604 pktAlf Andersen
Starty A. Krzeptowskiego w kombinacji na igrzyskach olimpijskich – szczegółowo Miejsce Dzień Rok Miejscowość Dyscyplina/konkurencja Wynik Strata Zwycięzca19.4 lutego1924 Chamonixkombinacja norweskaskoki+ bieg na 18 km9,531 pkt.9,375 pkt.Thorleif Haug
Starty A. Krzeptowskiego w biegach na igrzyskach olimpijskich – szczegółowo Miejsce Dzień Rok Miejscowość Dyscyplina Czas Strata Zwycięzca28.2 lutego1924 Chamonixbieg na 18 km1:43:02,828:31,0Thorleif Haug
Mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym 1927 Cortina d’Ampezzo–9. miejsce (w kombinacji norweskiej), 18. miejsce (w skokach), 27. miejsce (w biegu na 18 km)1929 Zakopane–27. miejsce (w skokach)
Sukcesy krajowe mistrz Polski w kombinacji norweskiej: 1922, 1923, 1926 mistrz Polski w skokach: 1923, 1926 wicemistrz Polski w skokach: 1922 brązowy medalista MP w skokach: 1924 mistrz Polski w biegu na 18 km: 1922, 1924 mistrz Polski w slalomie: 1923 mistrz Polski w biegu sztafetowym 4 × 10 km: 1929 wicemistrz Polski w zjeździe: 1929.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polscy skoczkowie narciarscy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Polscy kombinatorzy norwescy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Polscy biegacze narciarscy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Polscy olimpijczycy (Chamonix 1924) Kategoria:Polscy olimpijczycy (Sankt Moritz 1928) Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1924 Kategoria:Kombinatorzy norwescy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1924 Kategoria:Skoczkowie narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1924 Kategoria:Skoczkowie narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1928 Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Skoczkowie narciarscy SN PTT Zakopane Kategoria:Ludzie urodzeni w Zakopanem Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Zmarli w 1945