Carl Korn (ur. 29 października 1852 w Wadowicach, zm. 20 stycznia 1906 w Bielsku) – architekt i budowniczy pochodzenia żydowskiego, tworzący głównie w Bielsku. Był jednym z twórców wielkomiejskiego wizerunku centrum tego miasta.
Życiorys thumb|Dom własny Carla Korna (1883) Urodził się w Wadowicach jako Karpel Korn w rodzinie żydowskiego kupca Simona Korna (ok. 1815–1901) i Cäcilie Zilki z domu Adler (1829–1884). Zapewne po przeprowadzce z galicyjskich Wadowic do śląskiego Bielska, gdzie przeważali postępowi niemieccy Żydzi, zmienił imię z jidyszowego Karpel na Carl. Uczęszczał do szkoły w Opawie, którą ukończył z najlepszym wynikiem. Następnie studiował na Politechnice w Karlsruhe i na Politechnice oraz na Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu (pod kierunkiem profesorów architektury Heinricha von Ferstela i Theophila von Hansena).
Był asystentem w szkole technicznej w Brnie, a potem w Bielsku. Najszerzej znany jest dzięki działalności swojej firmy budowlano-architektonicznej „Karl Korn” (koncesja na prowadzenie w 1882; firma działała także po śmierci Carla Korna pod dawną nazwą, ale kierowana przez syna Felixa). Był też właścicielem cegielni, kamieniołomu w Straconce (należącego wcześniej do jego brata, Juliusza) i tartaku, a przez pewien czas (ok. 1889–1904) hotelu Kaiserhof (dziś President) w Bielsku. W uznaniu dla jego pracy, otrzymał od cesarza Austrii, Franciszka Józefa I, tytuł cesarsko-królewskiego radcy budowlanego (kaiserlicher und königlicher Baurat). Sprawował funkcję przewodniczącego Towarzystwa Budowlanego, był założycielem Związku Wsparcia przy Uniwersytecie Wiedeńskim, członkiem korporacji Franconia oraz członkiem Zarządu Izraelickiej Gminy Wyznaniowej w Bielsku. Był filantropem; wspierał finansowo ubogie dzieci i studentów bez względu na ich wyznanie. Posiadał w swojej firmie budowlanej własną jednostkę straży pożarnej, co było wówczas rzadkością.
Jego żoną była Paula z domu Tugendhat (1858–1929), z którą miał trzech synów: Felixa, Ottona i Fritza. Zmarł w Bielsku. Jest pochowany obok żony na cmentarzu żydowskim przy ulicy Cieszyńskiej. Podczas II wojny światowej jego grobowiec został zdewastowany, a nagrobek – skradziony. Nowy, ufundowany przez rodzinę, został odsłonięty 9 września 2009. Jego autorem i wykonawcą jest Andrzej Strączek. Na nagrobku zostali upamiętnieni także syn Felix Korn i jego żona Stefania, którzy zmarli w czasie wojny w Kazachstanie. W 1998 Korn został uhonorowany przez władze Bielska-Białej ulicą swojego imienia. Rodzina Carla Korna do dziś mieszka w Bielsku-Białej.
Główne dzieła thumb|250px|Dyrekcja i pracownicy przedsiębiorstwa budowlanego Karol Korn i S-ka Bielsko thumb|250px|XIX-wieczna cegła z cegielni sygnowana literami C K = Carl Korn thumb|250px|Grób Carla i Pauli Kornów na cmentarzu żydowskim w Bielsku-Białej
W Bielsku-Białej: Dworzec Główny Hotel President Budynek Poczty Głównej Budynek Sądu Rejonowego Szpital Miejski, obecnie Szpital Ogólny im. dr Edmunda Wojtyły Budynek Komunalnej Kasy Oszczędności (dawna restauracja "Patria") Kamienice przy ul. 3 Maja Kamienice przy ul. Mickiewicza Kamienice przy ul. 11 Listopada Budynek straży pożarnej przy ul. Sobieskiego Budynek straży pożarnej przy pl. Ratuszowym Willa Theodora Sixta Synagoga przy ul. 3 Maja Synagoga przy ul. Krakowskiej Dom przedpogrzebowy na cmentarzu żydowskim Schronisko na Szyndzielni W innych miastach: Stara Warzelnia w Browarze Żywieckim Wielka Synagoga w Oświęcimiu Synagoga w Wadowicach Synagoga w Andrychowie Hotel Royal w Krakowie Fabryka Mebli Giętych w Jasienicy Kościół rzymskokatolicki pw. Jana Chrzciciela w Choczni Kościół rzymskokatolicki pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Krzeszowie koło Żywca Kościół rzymskokatolicki pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Porąbce koło Kęt Kościół rzymskokatolicki pw. Szymona i Judy Tadeusza w Kozach koło Bielska-Białej
Bibliografia
Karol Korn. Budowniczy miasta, red. D. Wiewióra, E. Chojecka, E. Janoszek, J. Proszyk; Bielsko-Biała 2016, Bartosz Dębowski: Życie i dokonania Karola Korna. Bielsko-Biała: 2008 (praca konkursowa w zbiorach biblioteki Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Bielsku-Białej)
Przypisy
Linki zewnętrzne Karol Korn na portalu Beskidia
Kategoria:Austriaccy architekci Kategoria:Artyści związani z Bielskiem-Białą Kategoria:Austriaccy filantropi Kategoria:Austriaccy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Wadowicach Kategoria:Pochowani na cmentarzu żydowskim w Bielsku-Białej Kategoria:Urodzeni w 1852 Kategoria:Zmarli w 1906