Zofia Barbara Czerwińska (ur. 19 marca 1933 w Poznaniu, zm. 13 marca 2019 w Warszawie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, zdobyła popularność m.in. rolą Zofii Nowosielskiej w serialu telewizyjnym Czterdziestolatek (1975–1978) i Malinowskiej z serialu Świat według Kiepskich (2008–2019).
Życiorys thumb|254x254px|Odcisk dłoni Zofii Czerwińskiej i łapy jej psa w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach thumb|Czerwińska (2007) thumb|Czerwińska podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (2008) mały|Grób Czerwińskiej na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Była jedynym dzieckiem Mariana (ur. 10 marca 1894, zm. 6 marca 1966) i Anny Urszuli (ur. 24 lipca 1909, zm. 28 października 1999) Czerwińskich.
Absolwentka V Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku-Oliwie, mieszkała wówczas przy ul. Droszyńskiego 3. Do krakowskiej PWST dostała się, robiąc dobre wrażenie na komisji egzaminacyjnej naśladowaniem stylu Ireny Kwiatkowskiej. Po jej ukończeniu, pod koniec 1957 debiutowała na scenie. W latach 1957–1958 występowała w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej, 1958–1960 w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, 1960–1961 w Teatrze im. Jaracza w Olsztynie. Stała się znana nie tylko z seriali telewizyjnych, w których grała zwykle role komediowe, ale także z estrady, filmu i teatru. Przez kilkanaście lat była aktorką estradową i filmową, od 1979 do 1990 występowała w Teatrze Syrena w Warszawie, a później pojawiała się tam w ramach występów gościnnych. Zamieszkała na warszawskim Powiślu.
Debiutowała rolą barmanki Loli w filmie Pokolenie oraz "Loli", koleżanki Dzidziusia Górkiewicza, w Powstaniu łączniczki "Jagódki" obsługującej centralkę telefoniczną na Mokotowie w filmie Eroica. Dużą popularność zyskała rolą pani Balcerkowej z serialu Alternatywy 4 (1983). Zagrała między innymi w serialu Jerzego Gruzy Czterdziestolatek (1974–1977), następnie Czterdziestolatek. 20 lat później (1993) jako Zofia Nowosielska i kierowniczka pizzerii „Angelo”. Na dużym ekranie kreowała role w komediach Lekarstwo na miłość (1965) jako kelnerka w kawiarni CDT, Rejs (1970) jako uczestniczka rejsu, Poszukiwany, poszukiwana (1972) jako ex-gosposia Karpielów, Miś (1980) w roli Ireny, kandydatki na żonę Ochódzkiego, Och, Karol (1985) jako matka tytułowego bohatera czy Złoto dezerterów (1998) w roli garbuski w hoteliku. W serialu Świat według Kiepskich od 2008 do końca życia wcielała się w postać Wisławy Malinowskiej, ekspedientki ze sklepu monopolowego „U Stasia”. Porównywana była do Zdzisław Maklakiewicza, ponieważ podobnie jak on znacznie lepiej wykonywała swoje role przy restauracyjnym stoliku, niż na scenie.
Od dzieciństwa w jej życiu towarzyszyły psy. W czasie powstania warszawskiego pies w służbie gestapo ochronił ją przed kulami i zginął. Wyrażała zdecydowane poparcie w kwestii praw zwierząt i kar za znęcaniem się nad nimi. Jej pies „Dżek” wraz z nią zostawił odcisk łapy w alei gwiazd w Międzyzdrojach i z którym wystąpiła w filmie Wojna żeńsko-męska (2011).
W październiku 2017 wsparła społeczność LGBT, biorąc udział w akcji „Ramię w ramię po równość” Kampanii Przeciw Homofobii.
Zmarła po operacji kręgosłupa nad ranem 13 marca 2019, miesiąc po zakończeniu pracy na planie serialu Świat według Kiepskich. 20 marca 2019 została pochowana na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie.
Odznaczenia 22 grudnia 2008 z rąk podsekretarza stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Tomasza Merty odebrała Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Filmografia + Filmy fabularne Rok Tytuł Rola 1954 Pokolenie barmanka Lola 1957 Eroica Lola w Powstaniu telefonistka "Jagódka" 1958 Popiół i diament Lili 1962 Gangsterzy i filantropi bufetowa 1963 Skąpani w ogniu repatriantka Przygoda noworoczna uczestniczka prywatki Dwa żebra Adama mieszkanka Godów 1964 Prawo i pięść napastowana 1965 Trzy kroki po ziemi bufetowa 1966 Lekarstwo na miłość kelnerka Przedświąteczny wieczór barmanka Piekło i niebo malująca usta Mocne uderzenie asystentka 1968 Lalka kobieta w piwiarni Dancing w kwaterze Hitlera turystka Człowiek z M-3 lokatorka 1969 Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię Apolonia M. Paragon gola laborantka Nowy kasjerka w barze mlecznym 1970 Rejs uczestniczka rejsu Mały kierowniczka Złote koło barmanka 1971 Trochę nadziei pielęgniarka System pacjentka Zabijcie czarną owcę Carbonerowa Nie lubię poniedziałku urzędniczka Kłopotliwy gość referentka Jeszcze słychać śpiew. I rżenie koni... Zofia Misztalówna 1972 Poszukiwany, poszukiwana była gosposia Poślizg świadek wypadku Kwiat paproci urzędniczka na poczcie 1973 Przyjęcie na dziesięć osób plus trzy głos Dzidzi Nagrody i odznaczenia pielęgniarka Godzina szczytu uczestniczka „pogrzebu" 1975 Strach kobieta Obrazki z życia ławniczka 1976 Brunet wieczorową porą Jola Con amore pielęgniarka Motylem jestem, czyli romans 40-latka Zosia Nowosielska 1977 Sprawa Gorgonowej kobieta na sali sądowej we Lwowie Sołdaty Swobody właścicielka mieszkania 1978 Wesela nie będzie pielęgniarka informująca Wojtka o śmierci ojca 1979 Wściekły sąsiadka Zawady Golem babcia klozetowa 1980 Miś Irena Przed maturą Grzejszczakowa 1981 Chłopiec sąsiadka Okno sąsiadka 1982 Jeśli się odnajdziemy Zięblińska 1985 Och, Karol matka Karola Rajska jabłoń ciotka Kwiryny 1987 Sonata marymoncka pasażerka tramwaju 1988 Koniec Helena 1991 Szwedzi w Warszawie sprzątaczka kościelna Kuchnia polska kobieta w samolocie Jeszcze tylko ten las kobieta w pociągu Dziecko szczęścia wychowawczyni w domu małego dziecka 1992 Wielka wsypa dozorczyni 1993 Straszny sen Dzidziusia Górkiewicza Lola 1998 Sto minut wakacji taksówkarka Złoto dezerterów garbuska 2002 Pianista baba z zupą 2003 Ubu Król członkini ludu 2009 Złoty środek Wacia Mniejsze zło kioskarka 2010 Milczenie jest złotem tarociska 2011 Wojna żeńsko-męska staruszka z psem 2012 Kanadyjskie sukienki Stefa 2018 Miłość na Mazurach (Verliebt in Masuren) ciotka Grażyna
+ Seriale Rok Tytuł Rola 1966 Wojna domowa pasażerka w trolejbusie (odc. 12) 1968 Przygody psa Cywila pani Jadzia (odc. 1, 2) 1974–1977 Czterdziestolatek Zosia Nowosielska 1976 Zaklęty dwór Daleko od szosy Gągolewska matka Jadzi, wynajmująca pokój Leszkowi 1977 Lalka Małgorzata Minclowa (odc. 2) 1980 07 zgłoś się barmanka Dzidzia (odc. 13) 1983 Alternatywy 4 Balcerkowa 1988 Rodzina Kanderów pracownica (odc. 2-4) 1993 Czterdziestolatek. 20 lat później Zosia Matusik (wcześniej Nowosielska) 1996 Awantura o Basię aktorka (odc. 12) 1998 Siedlisko Misiakowa 13 posterunek matka Iwonki (odc. 28) 1999 Tygrysy Europy ciotka Jacka Badziewiakowie teściowa (odc. 11, 17, 18) 2000 Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości Helena Paluch-Rogalska Na dobre i na złe Figurska (odc. 45) Dom kuzynka (odc. 22, 23) 2002 Szpital na perypetiach Aniela Nycz (odc. 6) Miodowe lata Weronika (odc. 103) 2003 Rodzinka Barbara (odc. 4) 2004 Stacyjka Halinka Sąsiedzi Maryla, siostra cioteczna Bogackiego (odc. 53) 2004–2009 Plebania listonoszka Gabrysia 2005 Niania dyrektor Rozalia Skowrońska (odc. 11) Kryminalni Wasiakowa (odc. 23) Dom niespokojnej starości Dziunia Wysocka Lokatorzy babcia Poli (odc. 221) 2005–2007 Codzienna 2 m. 3 Gawlikowa 2006 Dylematu 5 Balcerkowa Rodzina zastępcza Salomea (odc. 224) 2007 Magda M. 20 lat później Mariola 2008–2019 Świat według Kiepskich Wisława Malinowska 2009 Synowie kandydatka na kelnerkę (odc. 1) 2009–2010 Ojciec Mateusz mieszkanka Sandomierza 2010–2011 Licencja na wychowanie matka Ryszarda 2015 Nie rób scen kosmetyczka Irena (odc. 1) Na dobre i na złe Łucja (odc. 592) 2017–2018 Pierwsza miłość Matylda Gruzik
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVP Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Polsatem Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Gdańsku Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki telewizyjne Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Aktorki związane z Gdańskiem Kategoria:Artyści Teatru Wybrzeże w Gdańsku Kategoria:Artyści Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2019