Zagórów (niem. Hinterberg) – miasto w województwie wielkopolskim, powiecie słupeckim, położone w pobliżu rzeki Warty, 16 kilometrów od Słupcy. Miasto jest siedzibą władz gminy Zagórów.
Według danych z 31 grudnia 2021 miasto liczyło 2831 mieszkańców.
Położone na skraju Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego. W Domu Kultury znajduje się biblioteka oraz kino. Na środku Dużego Rynku pomnik poświęcony poległym za Polskę w latach 1918–1920. Zgodnie z prawem nadanym miastu w XV wieku – w każdą środę odbywa się targ. Przez wiele pokoleń mieszkańcy Zagórowa słynęli z hodowli gęsi. Powstało na ten temat kilka reportaży telewizyjnych m.in. „Ludzie i gęsi” oraz „Uciec z Zagórowa”Uciec z Zagórowa – Telewizja Polska SA.. Obecnie hodowla gęsi stanowi marginalne źródło dochodu mieszkańców. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz Kościół Ewangelicko-Augsburski (filiał). Istnieje dekanat zagórowski, który należy do rzymskokatolickiej archidiecezji gnieźnieńskiej .Bezpośrednie połączenia autobusami PKS do następujących miast: Konin, Słupca, Strzałkowo, Pyzdry.
Od 1 lipca 1923. do 31 grudnia 1969. w granicach Zagórowa znajdował się Wymysłów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.
Nazwa Zagórów nie uległa zmianie od czasów pierwszej wzmianki o miejscowości w 1240 roku. Nazwę można wywodzić dwojako:
miejscowość położona za górą lub od czasownika "zagorzeć" zapalićZagórów. Album miasta 1407-2007, Satchwell Warszawa, Zagórów 2007, s. 14..
Historia thumb|Duży Rynek thumb|Pompa na Dużym Rynku Pierwsza wzmianka o wsi Zagorovo z 1145 roku mówi, iż jest ona własnością opactwa cysterskiego w Lądzie. Dzięki staraniom opatów lądzkich król Władysław Jagiełło w 1407 w Niepołomicach nadaje prawa miejskie dla Zagórowa. Obok wielu innych praw, król zezwala na targ w każdą środę. W latach 1462–1463 miasto płaci cyzę – podatek na wojnę z zakonem krzyżackim. Dodatkowo wystawia 3 pieszych na walkę z KrzyżakamiPiotr Maluśkiewicz, Województwo konińskie : szkic monograficzny, wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawn. Nauk, 1983, s. 336-340, ISBN 83-01-00534-3, OCLC 11783554. 18 marca 1473 roku zostaje wystawiony przez legata papieskiego dokument przyłączenia parafii zagórowskiej do klasztoru cysterskiego w Lądzie. W Zagórowie pracowało 18 rzemieślników. W 1655 roku miasto zostaje zniszczone w czasie potopu szwedzkiego. 7 września 1747 rodzina Plucińskich ufundowała na Małym Rynku figurę św. Jana Nepomucena. Król Stanisław August Poniatowski – w roku 1778 – wystawia przywilej odbywania w Zagórowie jarmarku – raz w miesiącu. Wielki pożar w 1790 roku. W 1793 roku miasto liczy 544 osoby. Było w nim 14 szewców, 5 kowali, 5 kuśnierzy i 4 garncarzy. Czynne były wiatraki i olejarnia. Potyczka w czasie powstania styczniowego (1863). Za wspomaganie oddziałów powstańczych, ukazem carskim, miasto traci prawa miejskie. W drugiej poł. XIX w. w Zagórowie s. Sabina Kawecka przy współudziale św. Honorata Koźmińskiego zakłada zgromadzenie Sióstr Westiarek. Koniec XIX i początek XX w. to rozkwit Zagórowa – dzięki działalności dr Lidmanowskiego powstają w Zagórowie m.in. Bank Spółdzielczy, Zagórowskie Towarzystwo Pożyczkowo-Oszczędnościowe, Ochotnicza Straż Pożarna, szpital. Feliks Ast zakłada jedną z pierwszych we wschodniej Wielkopolsce drużyn harcerskich. W roku 1917 Zagórów został stolicą dekanatu. W 1918 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, Zagórów odzyskuje prawa miejskie dzięki zabiegom F. Perzyńskiego (późniejszy Burmistrz po odzyskaniu niepodległości) i K. Goeringa (późniejszy Sekretarz Magistratu). W pierwszej połowie 1936 roku dochodzi do ekscesów o podłożu antysemickim. W roku 1939 Niemcy mordują członków Polskiej Organizacji Wojskowej z Zagórowa. W okresie II Wojny Światowej na terenie Zagórowa powstaje obóz pracy dla Żydów oraz getto otwarte, w którym uwięziono Żydów z Zagórowa i okolicznych miejscowości. Zostają oni zamordowani przez Niemców w lasach koło Kazimierza BiskupiegoPraca zbiorowa pod redakcją Zbigniewa Chodyły, Dzieje Kazimierza Biskupiego, wyd. 2, Konin: Wydawnictwo „Aspeks”, 2001, s. 203, ISBN 83-88349-03-01. W latach 1947–1991 na trasie Zagórów – Witaszyce kursowała kolej wąskotorowa przewożąca ludzi i towary. Założenie Szkoły Przysposobienia Rolniczego w 1957 roku. W 1974 roku Henryk Burda (był organistą w zagórowskim kościele, zmarł w 1991 roku) założył chór męski pod nazwą „Quarta”. Chór ten istnieje do dziś. Założenie Liceum Agrobiznesu w 1999 roku. Z okazji 600-lecia miasta odbyła się największa impreza rozrywkowa w historii Zagórowa – przybyło Lato z Radiem. W dniu 24 czerwca 2007 roku na stadionie wystąpili: Perfect, Leszcze, Zbigniew Wodecki, Jan Pietrzak. W roku 2008 Miejskie Przedszkole Samorządowe zostało przeniesione do nowego budynku przy ul. Pyzderskiej. W 2011 roku zostaje zawiązane Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Zagórowskiej. W dniu 4 października 2013 roku otwarto jedyne takie w Wielkopolsce nowe targowisko zwierzęce „Mój Rynek”islupca.net.. Od 2017 co roku w grudniu odbywa się Jarmark Bożonarodzeniowy. Od 3 maja 2018 roku skwer na Dużym Rynku nosi imię Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Zabytki thumb|Kościół św. Piotra i Pawła thumb|Brama kościelna thumb|Wnętrze kościoła Wpisane do rejestru zabytków NID obiekty stałe na terenie miasta Zagórowa:
układ urbanistyczny miasta kształtujący się od 1407 roku po XX w. (nr rej.: 465/206 z 31.12.1991 r.), kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła, ul. Kościelna zbudowany w XV w., z późniejszymi przeróbkami 1740–1760, 1851 (nr rej.: 767 z 13.11.1969 r.), wewnątrz malowidła Aleksandra Przewalskiego, plebania z otoczeniem z 1808 r. (nr rej.: A/494/235 z 30.12.1993 r.), zespół kościoła ewangelickiego, ul. Konińska 4–6 (nr rej.: 451/192 z 17.10.1990 r.), składający się z: kościoła z roku 1884, pastorówki, z roku 1938, kantorówki, z roku 1913, dom z 1 poł. XIX w., znajdujący się w Małym Rynku 4/5 (nr rej.: 768 z 13.11.1969 r.)
Zabytkiem ruchomym Zagórowa jest. Figura św. Jana Nepomucena z 1747 roku.
Nieistniejące obecnie obiekty Pomnik św. Wawrzyńca (znajdował się na Dużym Rynku) Wiatraki (koźlaki i paltraki) Synagoga (istniała w miejscu obecnej piekarni) Szkoła żydowska (istniała u zbiegu ulic: Kilińskiego, Słupeckiej i Okólnej) Kolej wąskotorowa - Jarocińska Kolej Powiatowa (Zagórów – Witaszyce)
Inne obiekty godne uwagi Cmentarz parafialny – znajduje się na nim wiele zabytkowych grobowców; na jego terenie znajduje się wydzielona część do pochówku wyznawców obrządku ewangelicko-augsburskiego. Cmentarz żydowski
Turystyka Przez Zagórów przebiega Nadwarciański Szlak Rowerowy , który jest elementem Wielkopolskiego Systemu Szlaków Rowerowych. Rzeka Warta płynąca przez rejon Zagórowa stanowi część szlaku wodnego (o długości 690 km) określanego jako Wielka Pętla Wielkopolski. W miasteczku znajduje się gospodarstwo agroturystyczne. Zagórów położony jest na skraju Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego oraz częściowo objęty jest obszarem Natura 2000.
W rejonie Zagórowa znajdują się: Zabytkowe Opactwo Cystersów w Lądzie Pozostałości grodziska na Rydlowej Górze nad Wartą Późnobarokowy Pałac biskupi w Ciążeniu z XVIII wieku Pałac w Kopojnie z XIX wieku Chatka ornitologa PTTK w Białobrzegu Park dworski w Łukomiu
Infrastruktura Bezpieczeństwo Posterunek Policji Ochotnicza Straż Pożarna Miasto objęte jest monitoringiem wizyjnym
Opieka zdrowotna i społeczna Ośrodek Zdrowia Państwowy Dom Pomocy Społecznej Ewangelicki Dom Seniora Środowiskowe Ognisko Wychowawcze Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej
Demografia thumb|center|Piramida wieku mieszkańców Zagórowa w 2014 roku
Sport W miejscowości działa klub sportowy Orły Zagórów, którego sekcja piłkarska występuje w klasie okręgowej, gr. wielkopolskiej VI. Klub powstał w 1989 roku. Największym sukcesem klubu było zajęcie 1 miejsca w konińskiej klasie okręgowej w sezonie 2008/2009. W sezonie 2009/2010 klub występował w IV lidze (grupa wielkopolska południowa), jednak zajął ostatnie miejsce i wrócił do okręgówki. Klub prowadzi drużynę seniorów, trampkarzy starszych i młodzików. Trenerem zespołu seniorów od lutego 2013 jest Robert Sarnowski. Klub rozgrywa swoje mecze na Stadionie Miejskim w Zagórowie.
+Wyniki Orłów Zagórów na przestrzeni lat Sezon Liga Poz. M. Pkt. Mecze Bramki Uwagi zw. rem. por. zdob. str.2002/2003klasa okręgowa13. 30 33 9 6 15 38 46 2003/2004klasa okręgowa 11. 30 36 10 6 14 41 53 2004/2005klasa okręgowa15. 30 23 6 5 19 33 74 2005/2006klasa okręgowa10. 30 37 11 4 15 51 64 2006/2007klasa okręgowa5. 30 49 15 4 11 59 41 2007/2008klasa okręgowa3. 30 60 18 6 6 69 40 2008/2009klasa okręgowa1. 30 70 22 4 4 85 33 awans2009/2010IV liga16. 30 6 1 3 26 26 123 spadek2010/2011klasa okręgowa12. 30 34 10 4 16 37 57 2011/2012klasa okręgowa12. 30 35 9 8 13 34 43 2012/2013klasa okręgowa10. 30 39 11 6 13 48 59 2013/2014klasa okręgowa12. 30 35 10 5 15 45 59 2014/2015klasa okręgowa14. 30 31 9 4 17 37 61 2015/2016klasa okręgowa17. 32 18 5 3 24 28 91 spadek2016/2017klasa A4. 24 40 13 1 10 43 45 2017/2018klasa A12. 22 10 3 1 18 17 64 Pomimo spadku po przegranych barażach, ZKS utrzymał się w klasie A ze względu na wycofanie się Czarnych II Ostrowite.2018/2019klasa A6. 22 30 9 3 10 23 32 Zespół wycofał się po sezonie. 2019/2020brak występów2020/2021klasa A7. 26 36 10 6 10 67 68 2021/2022klasa A2. 26 57 18 3 5 63 22 awans2022/2023klasa okręgowa8. 30 37 11 4 15 48 65
Stadion Miejski – trybuny stadionu mają 700 miejsc (wszystkie siedzące), na których zamontowane są foteliki. W najbliższym czasie stadion zostanie oświetlony. Hala widowiskowo-sportowa Boisko sportowe powstałe w ramach realizacji projektu „Moje Boisko – Orlik 2012” Klub Jeździecki Zagórów
Kultura thumb|Gminny Ośrodek Kultury w Zagórowie Dom Kultury Kino „Odrodzenie” Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Zagórów Chór mieszany „Cantabile” Kameralny chór męski „Quarta” Orkiestra Reprezentacyjna Miasta Zagórów Zespół folklorystyczny „Szetlewskie Łany” Zespół akordeonistów Zespół wokalno-instrumentalny „Kontrast” Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Zagórowskiej Kółka zainteresowań (muzyczne, plastyczne, taneczne, teatralne) Stowarzyszenie Zagórów – Miejsce z Historią
Oświata Miejskie Przedszkole Samorządowe Ekoludki Przedszkole Niepubliczne Szkoła Podstawowa im. Michała Okurzałego, Gimnazjum im. Królowej Jadwigi, Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. Braci Kostaneckich: Liceum Ogólnokształcące Technikum Geodezyjne Technikum Obsługi Turystycznej Technikum Teleinformatyczne Branżowa Szkoła I Stopnia
Burmistrzowie i wójtowie Zagórowa 1752–1759 Maciej Kwieciński 1759–1760 Wojciech Różewicz 1760–1776 Maciej Kwieciński 1776–1779 Szymon Sompolski 1779–1784 Aleksander Zaleski 1784–1786 Placyd Turkiewicz 1786–1791 Jan Szukalski 1791–1792 Placyd Turkiewicz 1792–1795 Jan Szukalski ok. 1837 Jan Nurowski 1894–1901 Jan Kobyliński 1920–1930 Fidelis Perzyński 193?–1939 Piotr Szumański 1945–1945 Leon Maciejewski 1945–1947 Mieczysław Ulatowski 1947–1950 Kazimierz Sznajder 1950–1952 Andrzej Łuczak 1952–1954 Stefan Woźniak 1954–1957 Jan Bentkowski 1957–1961 Antoni Jackowski 1961–1965 Eugeniusz Dropiński 1965–1972 Antoni Łakomiak 1973–1990 Eugeniusz Cichocki 1990–1994 Zdzisław Rybicki 1994–2018 Wiesław Radniecki od 2018 Roman Kulterman
Współpraca międzynarodowa Miasta i gminy partnerskie: Herne.. Wilno..
Ludzie związani z Zagórowem
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Anetta Głowacka-Penczyńska, Tomasz Kawski, Witold Mędykowski, Tuvia Horev (red), The First to be Destroyed: The Jewish Community of Kleczew and the Beginning of the Final Solution, Academic Studies Press, Boston, 2015, . Jerzy Stępień, Zagórów. Szkic do dziejów miasta, Zagórów 1993
Linki zewnętrzne
Gminny portal internetowy Zagórów Portal Miejski
Zagórów - Miejsce z Historią
Kategoria:Miasta lokowane przez Władysława II Jagiełłę