thumb|Irena Kuran-Bogucka „Romancero”, drzeworyt mały|Grób Dariusza Boguckiego i Ireny Kuran-Boguckiej na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku

Irena Kuran-Bogucka (ur. 5 maja 1925 w Warszawie, zm. 21 sierpnia 1995 w Kartuzach) – polska graficzka, tłumaczka poezji.

Życiorys W czasie okupacji niemieckiej przebywała w Warszawie, i zdała maturę w tajnym nauczaniu.

Po wojnie studiowała na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, w pracowni Tadeusza Kulisiewicza. W roku 1948 przeniosła się na stałe do Gdańska. Miała liczne wystawy indywidualne w kraju i za granicą, brała również udział w wystawach zbiorowych, jej grafiki służyły jako ilustracje książek oraz wydań własnych przekładów poetyckich. Tłumaczyła wiersze Federica Garcii Lorki, Rafaela Albertiego, Heinricha Heinego, Güntera Grassa.

Od 1948 była żoną znanego żeglarza Dariusza Boguckiego, z którym miała dwie córki: Ewę Marię Slaską, pisarkę i Katarzynę Bogucką-Krenz, poetkę i tłumaczkę.

Mieszkała w Gdańsku-Wrzeszczu przy ul. Grunwaldzkiej 7.

Zmarła wskutek wypadku samochodowego w Kartuzach, pochowana 25 sierpnia 1995 na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku (rejon IX, kwatera TAR III wojskowy-4).

Najważniejsze osiągnięcia w dziedzinie grafiki Udział w wystawach zbiorowych, krajowych i międzynarodowych (m.in. w Niemczech, Jugosławii, Norwegii, Francji, Włoszech, Bułgarii, Mongolii); 40 wystaw indywidualnych w kraju i za granicą m.in. w: USA, Kanadzie, Niemczech, Austrii, Francji, Danii, Szwecji, Finlandii, Belgii, na Węgrzech, na Sri Lance, w Indonezji i na Kubie.

Jej prace znajdują się w kolekcjach prywatnych oraz w zbiorach muzealnych (m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie i w Gdańsku, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, w muzeach w Szczecinie, Poznaniu, Słupsku i Wrocławiu, a także w Galerii Drezdeńskiej oraz w zbiorach Biblioteki Mediolańskiej i Instytutu Kultury Polskiej w Londynie.

Laureatka licznych nagród i wyróżnień na wielu konkursach graficznych. Była członkinią Związku Polskich Artystów Plastyków, Stowarzyszenia Marynistów Polskich.

Najważniejsze osiągnięcia w dziedzinie translatorskiej /publikacje książkowe/ Literatura hiszpańska: Federico García Lorca, Poezje. Wyd. Morskie, Gdańsk 1982 Rafael Alberti, Chłodna mięta mórz. Wyd. Morskie, Gdańsk 1986 Federico García Lorca, Romancero cygańskie (wydanie dwujęzyczne), Wyd. Mitel, Gdynia 1992 Federico García Lorca, Sonety ciemnej miłości, Inst. Wyd. Świadectwo, Bydgoszcz 1994 oraz Przekłady wierszy Alfonsiny Storni Udział w przygotowaniu Leksykonu pisarzy świata XX wieku (wyd. przez Fundację Literatura Światowa)

Jej tłumaczenia na język polski wierszy poetów niemieckich znalazły się w nast. wydaniach: Antologia poezji niemieckiej, Wybór dzieł H. Heinego, Wiersze wybrane Güntera Grassa Wiersze M. Kaleko, M. Pohla, O.E. Hartlebena publikowane były w magazynie literackim WIR (wyd. w Berlinie)

Ponadto publikacje przekładów poetyckich ukazywały się w pismach literackich „Literatura na Świecie”, „Punkt”, „brulion”, „Tytuł”.

Należała do nast. stowarzyszeń: Polskie Stowarzyszenie Hispanistów Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Towarzystwo Polska-Hiszpania ZAiKS

Brała udział w zjazdach i kongresach, poświęconych literaturze hiszpańskiej, na których wygłaszała odczyty i referaty o poezji i sztuce przekładu poetyckiego, m.in. we Wrocławiu oraz w Grenadzie i Madrycie. Egzemplarze książek z jej przekładami znajdują się w księgozbiorach w Hiszpanii, m.in. w Muzeum F.G. Lorki we Fuentes Vaqueros oraz w rodzinnym archiwum poety w Madrycie.

Poezja słowa i obrazu towarzyszyła całemu jej artystycznemu życiu. Zawieszona pomiędzy dwoma światami – grafiki i poezji – potrafiła stworzyć harmonijną całość, jak choćby w cyklu graficznym Romancero cygańskie, którego inspiracją były wiersze Federica Garcii Lorki, czy w cyklu ilustracji do wierszy R. Albertiego O aniołach. Poezję widziała wszędzie wokół siebie: w zamglonym pejzażu i w twarzy starego rybaka, w gałązce kwitnącej jabłoni i w uliczkach Głównego Miasta w Gdańsku. Na swój artystyczno-malarski sposób była zafascynowana morzem – jako temat powracało w jej szkicach, czarno-białych grafikach i kolorowych linorytach, m.in. w scenach z portu rybackiego na Helu i w cyklach Skandynawia, Mity Śródziemnomorskie czy Dalekie morza.

Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Złota Odznaka „Zasłużonego Pracownika Morza” Brązowa Odznaka „Zasłużonego Pracownika Morza” Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej”

Nagrody i wyróżnienia Wyróżnienie na Międzynarodowej Wystawie „Bałtyk w grafice” w Sopocie (1959) Nagroda Ogólnopolskiego Konkursu Grafiki Marynistycznej w Sopocie (1961) III nagroda w II Ogólnopolskim Konkursie na Grafikę Marynistyczną w Malborku (1963) Nagroda Przewodniczącego Prezydium WRN w Gdańsku za twórczość w dziedzinie plastyki (1964) Nagroda Prezydium WRN w Gdańsku i Zarząd Okręgu ZPAP (1965) III nagroda w konkursie Ministerstwa Obrony Narodowej podczas wystawy grafiki „XX-lecie Zwycięstwa” (1965) Nagroda „Pegaza” przyznana przez Klub Studentów Wybrzeża Żak w Gdańsku za przekłady poezji Federica Garcii Lorki (1983) Stypendium rządu Hiszpanii – za osiągnięcia w dziedzinie przekładów poezji Federica Garcii Lorki na język polski (1986) Nagroda X Poznańskiego Międzynarodowego Listopada Poetyckiego w dziedzinie przekładu za wybór, tłumaczenie i opracowanie wierszy Rafaela Albertiego Chłodna mięta mórz (1987) Nagroda Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich za najlepsze tłumaczenia książkowe 1986 roku (1987) Subwencja hiszpańskiego Ministerstwa Kultury (Dział Książki i Bibliotek) za najlepszy światowy przekład literatury hiszpańskiej, przyznawana wydawcy, Madryt (1987) Nagroda Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki (1994)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Artyści związani z Gdańskiem Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony Pracownik Morza” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy tłumacze literatury hiszpańskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 1995