thumb|Jądrowy rezonans magnetyczny jest często stosowaną metodą obrazowania w neurologii. Neurologia – dziedzina medycyny zajmująca się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób obwodowego układu nerwowego i ośrodkowego układu nerwowego. Neurologia i psychiatria są dziedzinami pokrewnymi, a niektóre choroby są domeną zarówno neurologa jak i psychiatry. Neurologia zajmuje się głównie schorzeniami, których podłożem jest proces uszkadzający układ nerwowy, a psychiatria z kolei zajmuje się głównie chorobami, których podłożem jest biochemiczne zaburzenie funkcjonowania mózgu jako całości.
Neurologia zaczęła rozwijać się w bardziej znaczący sposób w epoce renesansu, jednak dopiero w XIX w. nastąpił skokowy przyrost wiedzy medycznej, w tym w zakresie czynności układu nerwowego, co doprowadziło do wyodrębnienia neurologii z medycyny wewnętrznej.
W Polsce lekarze neurolodzy są szkoleni w ramach dwóch specjalizacji: neurologia i neurologia dziecięca. Konsultantem krajowym neurologii od 17 lipca 2024 jest prof. dr hab. n. med. Bartosz Karaszewski, a neurologii dziecięcej Justyna Paprocka (od 2 lutego 2024).
Najczęstsze choroby układu nerwowegoRowland LP (red) „Neurologia Merritta” (tłum.: Kwieciński H i Kamińska AM), Elselvier Urban&Partner, Wrocław, 2008, .
Zakażenia układu nerwowego (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu) Choroby naczyniowe (np. krwotok śródmózgowy, zawał mózgu, przemijający napad niedokrwienny- TIA) Zaburzenia dotyczące płynu mózgowo-rdzeniowego (np. wodogłowie) Guzy (np. oponiaki, glejaki) Urazy układu nerwowego (np. ból neuropatyczny, uszkodzenia popromienne) Urazy okołoporodowe i zaburzenia rozwojowe (np. mózgowe porażenie dziecięce) Choroby genetyczne (np. choroba Wilsona) Choroby mitochondrialne (np. dziedziczna neuropatia nerwu wzrokowego Lebera) Zaburzenia nerwowo-skórne (np. choroba Recklinghausena) Neuropatie obwodowe (np. porażenie nerwu promieniowego) Zespoły otępienne (np. choroba Alzheimera) Ataksje dziedziczne (np. choroba Friedreicha) Zaburzenia ruchowe (np. choroba Parkinsona, choroba Huntingtona) Choroby rdzenia kręgowego (np. jamistość rdzenia) Choroby złącza nerwowo-mięśniowego (np. miastenia) Miopatie (np. dystrofia mięśniowa Duchenne’a) Choroby demielinizacyjne (np. stwardnienie rozsiane) Choroby autonomicznego układu nerwowego (np. rodzinna dysautonomia) Zaburzenia napadowe (np. padaczka, migrena, zaburzenia snu)
Badanie neurologiczne obejmuje oględziny (typ budowy ciała, stan kości i mięśni, postawy, ułożenia) badanie głowy (ustawienie, ruchomość, kształt i wymiary czaszki) badanie nerwów czaszkowych badanie kończyn górnych (ułożenie, siła, ruchomość, zborność, odruchy, czucie) badanie tułowia (odruchy brzuszne, ruchomość kręgosłupa) badanie kończyn dolnych (ułożenie, siła, ruchomość, zborność, odruchy, czucie) badanie czucia powierzchownego badanie chodu badanie mowy badanie objawów oponowych badanie dna oka.
Elementy oceny wyższych czynności korowych w chorobach układu nerwowego mowa (artykulacja, płynność, rozumienie, powtarzanie) orientacja (w miejscu, czasie, sytuacji osobistej) orientacja odnośnie do lewej i prawej strony pamięć (natychmiastowa, świeża, odległa) ilość posiadanych informacji czytanie i pisanie liczenie, umiejętności konstrukcyjne praksja gnozja (zdolność do rozpoznawania przedmiotów wzrokiem, dotykiem (brak zdolności to agnozja)
Pełniejsza i dokładniejsza ocena stanu procesów poznawczych dokonywana jest w badaniu neuropsychologicznym, które traktuje się jako badanie dodatkowe. Przesiewowa ocena neuropsychologiczna może być również postępowaniem rutynowym, zależnie od przyjętego modelu pracy w danej jednostce.
Badania pomocnicze układu nerwowego elektroencefalografia (EEG) elektromiografia (EMG) ultrasonografia dopplerowska tętnic tomografia komputerowa (CT, KT, TK) tomografia rezonansu magnetycznego (MRI, MR, NMR, MRT) spektroskopia rezonansu magnetycznego czynnościowa tomografia rezonansu magnetycznego (fMRI) pozytonowa tomografia emisyjna (PET) tomografia emisyjna pojedynczego fotonu (SPECT) badanie płynu mózgowo-rdzeniowego angiografia badanie angio-TK i angio-MRI badanie potencjałów wywołanych badania rtg czaszki, kręgosłupa badania biochemiczne, np. stężenia ceruloplazminy badania genetyczne, np. w kierunku choroby Huntingtona.
Zobacz też
neurogeriatria
Przypisy
Linki zewnętrzne Forum Neurologiczne Polskie Towarzystwo Neurologiczne Polskie Towarzystwo Neurologii Dziecięcej
Kategoria:Specjalności lekarskie