thumb|Grób gen. Gustawa Macewicza (1878-1933) na Wojskowych Powązkach w Warszawie Gustaw Juliusz Ksawery Macewicz (ur. 3 września 1878 w majątku Prussy, zm. 1 lutego 1933 w Warszawie) – pułkownik awiacji Armii Imperium Rosyjskiego i generał brygady Wojska Polskiego, jeden z przywódców polskiego ruchu faszystowskiego w okresie II Rzeczpospolitej.

Życiorys Gustaw Juliusz Ksawery Macewicz urodził się 3 września 1878 w majątku Prussy, w powiecie czerkaskim, w ówczesnej guberni kijowskiej. Był synem Gustawa Macewicza i Kazimiery z Cywińskich. Po ukończeniu 7 klas szkoły realnej Pankiewicza w Warszawie wstąpił do Oficerskiej Szkoły Kawalerii w Jelizawetgradzie. Od 1900 oficer zawodowy armii rosyjskiej, służył do 1911 w stopniu korneta w 9 pułku kirasjerów w Białej Cerkwi. W 1911 skończył pierwszy kurs pilotażu wojskowego w Rosji. Ukończył szkołę pilotów w Sewastopolu. Początkowo dowodził 7 eskadrą lotniczą, później objął dowództwo 9 dywizjonu lotniczego w Ossowcu. Po wybuchu I wojny światowej objął stanowisko inspektora wojsk lotniczych w sztabie Rosyjskiego Frontu Zachodniego. W 1916 uległ ciężkiemu wypadkowi lotniczemu, w wyniku którego zapadł na ciężką chorobę płuc.

Będąc w stopniu podpułkownika wstąpił w 1917 do I Korpusu Polskiego. W październiku 1918 przyjechał do Polski i wstąpił do Wojska Polskiego. 22 stycznia 1919 został mianowany inspektorem wojsk lotniczych formacji wielkopolskich (dowódcą lotnictwa byłego zaboru pruskiego) z kwaterą w Poznaniu.

23 maja 1919 został oficjalnie przyjęty przez Komisariat Naczelnej Rady Ludowej do Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim, w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1914Tygodnik Urzędowy Naczelnej Rady Ludowej Nr 16 z 4 czerwca 1919 r. s.73.. 23 czerwca 1919 Komisariat Naczelnej Rady Ludowej nadał mu starszeństwo w posiadanej szarży pułkownika wojsk lotniczych od dnia 1 stycznia 1913, a dwa dni później, na wniosek głównodowodzącego generała piechoty Józefa Dowbor-Muśnickiego, mianował generałem podporucznikiem w wojskach lotniczychTygodnik Urzędowy Naczelnej Rady Ludowej Nr 29 z 21 lipca 1919 r. s. 151-152. Dekret Nr 171 Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej z dnia 25 czerwca 1919 r. o mianowaniu pułkownika Gustawa Macewicza generałem podporucznikiem został powtórzony w Tygodniku Urzędowym NRL Nr 49 z 20 września 1919 r. s. 250..

Od 25 września 1919 roku Naczelny Wódz Wojsk Polskich przyjął go formalnie do Wojska Polskiego i mianował Inspektorem Wojsk LotniczychDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 93 z 25 października 1919 roku, poz. 3496, 3511.. Między innymi, połączył on formacje lotnicze powstałe w centralnej Polsce z lotnictwem wielkopolskim i przybyłym z Francji lotnictwem Armii Hallera. 7 marca 1920 został dowódcą polskiego lotnictwa wojskowego - szefem Departamentu Żeglugi Powietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych. Doprowadził do wzmocnienia lotnictwa polskiego do 20 eskadr (wiosna 1920).

29 maja 1920 Naczelny Wódz zatwierdził go w stopniu pułkownika Wojsk Lotniczych ze starszeństwem z dniem 1 kwietnia 1920Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 21 z 9 czerwca 1920 r. s. 401., a 4 czerwca 1920 Minister Spraw Wojskowych, generał porucznik Józef Leśniewski zezwolił mu korzystać z tytułu generała podporucznikaDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 21 z 9 czerwca 1920 r. s. 420.. Ze stanowiska szefa departamentu został odwołany 20 stycznia 1923 na skutek choroby.

Według przytaczanych przez Adama Pragiera doniesień prasowych w mieszkaniu Macewicza przy al. Ujazdowskich 36 w Warszawie miały odbywać się posiedzenia Rady Głównej Pogotowia Patriotów Polskich, które powstało jako kontrrewolucyjna organizacja bojowa w listopadzie 1922 pod wpływem puczu faszystowskiego we Włoszech. Zgodnie z zeznaniem złożonym w maju 1926 podczas procesu kierownictwa PPP przed Sądem Okręgowym w Warszawie Macewicz wystąpił z organizacji po rozmowie z gen. Dowborem-Muśnickim, który miał skrytykować sprzysiężenie jako „niepoważne”. W połowie 1923 Macewicz był także pod pseudonimem Generał Owirelli jednym z przywódców Zakonu Polskich Faszystów.

30 września 1925 został przeniesiony w stan spoczynku. Był inicjatorem budowy Pomnika Ku Czci Poległych Lotników oraz brał udział w działalności charytatywnej dla lotników inwalidów oraz rodzin poległych lotników. Za wielkie zasługi, jakie położył na polu organizacji lotnictwa jako pierwszy Inspektor Lotnictwa i Szef Departamentu III Żeglugi Napowietrznej MSWojsk. został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A18-1-1)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.

Awanse w Armii Imperium Rosyjskiego podporucznik – 1900 porucznik – 1904 podrotmistrz – 1908 rotmistrz – 1916 podpułkownik – 1917 w Polskich Siłach Zbrojnych w byłym zaborze pruskim pułkownik – 23 maja 1919 ze starszeństwem z 1 stycznia 1913 generał podporucznik – 23 czerwca 1919 w Wojsku Polskim pułkownik – zatwierdzony 29 maja 1920 ze starszeństwem z dniem 1 kwietnia 1920 tytularny generał podporucznik – 4 czerwca 1920 generał brygady – zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie generałów

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923) Krzyż Oficerski Legii Honorowej Order św. Anny z Mieczami kl. 2 Order św. Stanisława z Mieczami kl. 2 Order św. Anny kl. 3 Order św. Stanisława kl. 3 Order św. Włodzimierza kl. 4 Order św. Anny kl. 4

Przypisy

Bibliografia Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, Praca zbiorowa pod red. mjr dypl. pil. Mariana Romeyki, Warszawa 1933. Stefan Czmur, Waldemar Wójcik, Generałowie w stalowych mundurach, Dom Wydawniczy "Bellona" i Redakcja Czasopism Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej, Warszawa-Poznań 2003, , . Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.

Kategoria:Członkowie Pogotowia Patriotów Polskich Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie lotnictwa II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Podpułkownicy Imperatorskiej Wojskowej Floty Powietrznej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polscy faszyści Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Urodzeni w 1878 Kategoria:Zmarli w 1933