Krystyna Maria Łybacka z domu Maćkowiak (ur. 10 lutego 1946 w Jutrosinie, zm. 20 kwietnia 2020 w Poznaniu) – polska polityk, matematyk i nauczycielka akademicka, doktor nauk matematycznych. Posłanka na Sejm I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji (1991–2014), minister edukacji narodowej i sportu w rządzie Leszka Millera w latach 2001–2004, posłanka do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji (2014–2019).
Życiorys Córka Franciszka i Anny. W 1968 ukończyła studia na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Doktoryzowała się w 1976 w Instytucie Matematyki Politechniki Poznańskiej, broniąc pracy doktorskiej pt. Losowy podział kwadratu. Od 1968 pozostawała zawodowo związana z tym instytutem na Wydziale Elektrycznym. W latach 1983–1986 była sekretarzem, a w latach 1986–1989 członkiem zarządu Oddziału Poznańskiego Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Była adiunktem w Instytucie Matematyki Wydziału Elektrycznego Politechniki Poznańskiej.
Od 1968 działała w Związku Nauczycielstwa Polskiego. Przewodniczyła radzie zakładowej ZNP na Politechnice Poznańskiej. W latach 1978–1989 należała do PZPR, na początku lat 80. była także krótko członkinią „Solidarności”. Od 1993 była członkiem SdRP. W 1996 została liderką tej partii w Poznaniu, następnie od 1999 była przewodniczącą rady wojewódzkiej Sojuszu Lewicy Demokratycznej w Poznaniu. Od 20 grudnia 1999 do 29 czerwca 2003 była wiceprzewodniczącą zarządu krajowego SLD. Należała także do Stowarzyszenia „Ordynacka”.
W 1991, 1993, 1997, 2001 i 2005 uzyskiwała mandat posła na Sejm kolejnych kadencji. Pracowała w różnych komisjach sejmowych, m.in. w Komisji Obrony Narodowej i Komisji do Spraw Służb Specjalnych. W III kadencji była zastępcą przewodniczącego Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, ponownie zajmowała to stanowisko w Sejmie V kadencji.
Od 19 października 2001 do 2 maja 2004 pełniła funkcję ministra edukacji narodowej i sportu w rządzie Leszka Millera. W latach 2004–2005 wiceprzewodnicząca Klubu Parlamentarnego SLD.
W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz szósty została posłem, kandydując z listy koalicji Lewica i Demokraci w okręgu poznańskim i otrzymując 24 405 głosów. 22 kwietnia 2008 znalazła się w klubie Lewica, który we wrześniu 2010 przemianowany został na klub SLD. W 2011 kandydowała w wyborach parlamentarnych z 2. miejsca na liście SLD w okręgu wyborczym nr 39 w Poznaniu i ponownie uzyskała mandat poselski. Oddano na nią 16 616 głosów (4,15% głosów oddanych w okręgu).
W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 zdobyła mandat eurodeputowanej VIII kadencji, kandydując z listy koalicji wyborczej SLD-UP. W 2019 uznana została za najbardziej pracowitego europosła w kategorii edukacja, kultura i media w ramach plebiscytu MEP Awards organizowanego przez „The Parliament Magazine”. W tym samym roku nie wystartowała w kolejnych wyborach europejskich. 1 lipca 2019 ogłosiła zakończenie działalności publicznej. Do końca życia zasiadała w zarządzie krajowym SLD.
Zmarła 20 kwietnia 2020, a 27 kwietnia została pochowana na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu.
Wyniki w wyborach ogólnopolskich Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik 1991 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm I kadencji nr 18 6921 (1,62%) 1993 Sejm II kadencji nr 35 30 693 (5,68%) 1997 Sejm III kadencji 84 768 (16,80%) 2001 Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy Sejm IV kadencji nr 39 89 256 (27,80%) 2005 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm V kadencji 18 637 (6,11%) 2007 Lewica i Demokraci Sejm VI kadencji 24 405 (5,45%) 2011 Sojusz Lewicy Demokratycznej Sejm VII kadencji 16 616 (4,15%) 2014 Sojusz Lewicy Demokratycznej – Unia Pracy Parlament Europejski VIII kadencji nr 7 42 441 (7,25%)
Odznaczenia i wyróżnienia W 2020 prezydent Andrzej Duda odznaczył ją pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Została także odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Odznaką ZNP i Odznaką Honorową „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego”.
Przyjęła nadawany przez Juliusza Nowina-Sokolnickiego prywatny Order Świętego Stanisława.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Matematycznego Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Działacze Stowarzyszenia Ordynacka Kategoria:Ludzie urodzeni w Jutrosinie Kategoria:Ministrowie edukacji III Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego” Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (odznaczenie prywatne) Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką ZNP Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu Kategoria:Politycy SdRP, SLD i Nowej Lewicy Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Polscy matematycy XXI wieku Kategoria:Polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji Kategoria:Posłowie z okręgu Poznań Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Poznańskiej Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Zmarli w 2020 Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1991–1993) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej II kadencji (1993–1997) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III kadencji (1997–2001) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IV kadencji (2001–2005) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji (2005–2007) Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VII kadencji Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VI kadencji