Stefan Chmielecki herbu Bończa (ur. ok. 1580, zm. 20 lutego 1630) – wojewoda kijowski od 1629, strażnik wielki koronny, starosta owrucki i taborowski. Jego żoną była Teofila Chmielecka.

Wziął udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1609-1618. W 1612 przystąpił do zawiązanej w okupowanej przez polskie wojska Moskwie konfederacji Cieklińskiego, powołanej w celu wymuszenia zapłaty zaległych żołdów.

Po zakończeniu wojny przeszedł na służbę u Ostrogskich. W 1616 wspierał pretendenta do tronu siedmiogrodzkiego przeciwko Gáborowi Bethlenowi.

W 1620 wziął udział w wyprawie cecorskiej hetmana Żółkiewskiego. 19 września brał udział w bitwie z wojskami Skinder Baszy pod Cecorą. Podczas nocnej paniki w obozie armii koronnej z 20 na 21 września wycofał się wraz ze swoim oddziałem za Prut i powrócił do krajuRyszard Majewski Cecora Rok 1620. Warszawa, 1970..

W 1621 wstąpił na służbę Tomasza Zamoyskiego, zostając dowódcą jego oddziałów, strzegących pogranicza z Turcją. W czasie bitwy pod Martynowem z Tatarami w 1624, dowodził lekką jazdą na prawym skrzydle polskim. Jego udany manewr, odcinający wojskom tatarskim drogę odwrotu, niemało przyczynił się do polskiego zwycięstwa.

W dowód uznania król Polski Zygmunt III Waza mianował go chorążym bracławskim, a hetman polny koronny Stanisław Koniecpolski uczynił go regimentarzem wojsk ukrainnych.

9 października 1626 na czele nielicznych chorągwi kwarcianych i 6000 kozaków zaporoskich hetmana Michała Doroszenki, zniósł kosz tatarski w bitwie pod Białą Cerkwią. Do niewoli dostało się wówczas 1200 Tatarów w tym ok. 40 murzów.

Eustachy Iwanowski, Rozmowy o polskiéj koronie, Kraków 1873, na str. 645.

9 października 1629, posiłkowany przez kozaków hetmana Hryćka Czarnego rozbił czambuł tatarski Kantymira Murzy nad Gniłą Lipą, biorąc 2000 jeńców.

Był jednym z najzdolniejszych dowódców wojskowych Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wielbiony przez współczesnych, był bohaterem wielu pieśni sławiących jego czyny militarne. Jako jeden z nielicznych dowódców w ówczesnej Europie potrafił skutecznie niszczyć zagony tatarskie. Fabian Birkowski poświęcił mu dzieło Stefan Chmielecki albo nagrobekFabian Birkowski Stefan Chmielecki albo nagrobek. Warszawa, 1632.. Szymon Starowolski w swym dziele Sarmatiae Bellatores tak o nim pisał:

thumb|245px|Akwarela Tatarzy w ucieczce autorstwa Artura Grottgera (ok. 1855), Muzeum Narodowe w Warszawie

Przypisy

Literatura dodatkowa Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, .

Stefan Chmielecki Kategoria:Ludzie związani z Kijowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Regimentarze wojsk koronnych Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Wojewodowie kijowscy Kategoria:Starostowie owruccy Kategoria:Starostowie taborowscy Kategoria:Strażnicy wielcy koronni Kategoria:Chorążowie bracławscy Kategoria:Uczestnicy walk z najazdem tatarskim 1622–1624 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-rosyjskiej 1609–1618 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-tureckiej 1620–1621 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w XVI wieku Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1630