Talisman: Magia i Miecz (ang. Talisman – oryg. talizman), pierwotnie wydawana w Polsce jako Magia i Miecz – gra planszowa fantasy wydana przez brytyjską firmę Games Workshop, która w latach 80. zdobyła dużą popularność i została przetłumaczona na wiele języków, w tym polskiHistoria gry Talisman, artykuł w Rebel Times #32 / Maj 2010. Wydawcą gry w Polsce była Sfera, a od 2008 roku wydawcą gry jest Galakta. W 1992 uhonorowana tytułem Gra Roku.
1. i 2. edycja
Pierwsza edycja gry ukazała się w Wielkiej Brytanii w 1983 roku. Zmiany w drugiej edycji były jedynie kosmetyczne – część czarno-białych ilustracji zastąpiono kolorowymi.
Polska Magia i Miecz oparta była na pierwszej i drugiej edycji Talismanu. Jako jedyna na świecie miała odmienną niż oryginalna oprawę graficzną – przez wielu fanów uważaną za lepszą od oryginalnej i nadającą niepowtarzalny klimat grze. Opracowanie grafiki powierzono grafikowi Grzegorzowi W. Komorowskiemu, a prace zajęły ponad 4 miesiące. W Polsce powstał również dodatek do gry, nie stworzony przez autorów – Games Workshop, ale Sferę. Zatytułowany został Jaskinia. Dotyczyło to zwłaszcza nowych postaci i kart, zaburzających równowagę gry.
W 1988 recenzent „Fantastyki” pozytywnie ocenił ''Magię i miecz'', uznając ją za oryginalnie pomyślaną i dobrze dopracowaną grę fantasy. Szczególnie chwalił bogatą oprawę graficzną – planszę, okładkę i liczne elementy dodatkowe – oraz proste i jasno wyjaśnione zasady. Zwrócił uwagę na zróżnicowanie 28 postaci, których odmienne cechy i umiejętności pozwalają na stosowanie różnych strategii, dzięki czemu wynik zależy bardziej od sposobu prowadzenia rozgrywki niż od szczęścia. Za istotną zaletę uznał także takie skonstruowanie zasad, aby najważniejsze informacje znajdowały się bezpośrednio na elementach gry, ograniczając konieczność korzystania z tabel i instrukcji. Przewidywał, że ''Magia i miecz'' może stać się przebojem na polskim rynku gier.
Ze względu na to, że Games Workshop w późniejszych latach stracił zainteresowanie dalszym wydawaniem gry, Sferze nie udało się odnowić licencji. Polska firma, najprawdopodobniej uznając się za współautora gry, postanowiła wydać więc grę Magiczny Miecz, różniącą się szatą graficzną, nieznacznie zmienioną fabułą i celem gry (pokonanie bestii), jednak zasady i ogólny klimat, pozostały te same. Wielu graczy uznało jednak Magiczny Miecz za podróbkę. Do Magicznego Miecza ukazały się także dodatki, będące odpowiednikami rozszerzeń do Magii i Miecza, np. zamiast "Miasta" – "Gród".
W skład polskiej edycji gry "Magia i Miecz" wchodziły następujące części (w kolejności wydania): Magia i Miecz – wersja podstawowa (zawierająca także karty z oryginalnego dodatku Talisman Expansion Set) Podziemia – plansza i karty (zawierająca oprócz zawartości oryginalnego dodatku Dungeon także karty z The Adventure) W kosmicznej otchłani (ang. Timescape) – plansza i karty Miasto (City) – plansza i karty Jaskinia – polski dodatek, plansza i karty Smoki (Dragons) – zbiór kart
Wszystkie dodatki oprócz Smoków, które były jedynie zestawem dodatkowych kart, zawierają nowe plansze rozszerzające obszar gry. W numerze 4/93 czasopisma "Magia i Miecz" ukazał się dodatek do gry zawierający 4 dodatkowe postacie (Herold, Rycerz Chaosu, Mistyk, Templariusz), stanowiący polską wersję dodatku do gry Talisman, który ukazał się pod koniec lat 80. w piśmie White Dwarf. Powstało także wiele nieoficjalnych dodatków stworzonych przez fanów, m.in. "Kampania trzech masek" na którą składały się "Lodowa Kraina". "Pustynia" i "Przedpola Piekieł", a także dodatkowy zewnętrzny krąg "Zapomniane Pustkowia", "Morze", "Wioska", "Wyspa", "Północny Ląd", "Bagna", "4 Jeźdźcy Apokalipsy" oraz wiele innych.
3. edycja Trzecia edycja Talismanu ukazała się w 1994 roku. Jako jedyna wersja gry nie miała wydania polskiego. W trzeciej edycji poruszane na planszy karty postaci zastąpiono plastikowymi figurkami i dokonano znaczących zmian w układzie planszy i mechanice gry (dodając np. punkty doświadczenia poszukiwaczy). Do trzeciej edycji ukazały się trzy dodatki: City of Adventure (odpowiednik dodatku Miasto z 2. i 4. edycji), Dungeon of Doom (odpowiednik dodatku Podziemia) oraz Dragon's Tower (którego odpowiednikiem jest alternatywna plansza Smoczej Wieży w dodatku Smoki do 4. edycji).
4. edycja Po wielu latach, w roku 2007, firma wydawnicza wprowadziła do sprzedaży czwarte wydanie gry, a oficjalna prezentacja gry odbyła się na targach zabawek "SPIEL" w Essen. Wznowienie oryginalnej gry Talisman jest zasadami zbliżone do pierwszych dwóch edycji i ignoruje zmiany wprowadzone w trzecim wydaniu. Dnia 22 lutego 2008 roku firma Fantasy Flight Games podpisała umowę z Games Workshop na możliwość wydawania gier z dotychczasowego dorobku firmy. Efektem tej umowy jest poprawiony amerykański przedruk, który ukazał się w grudniu 2008 r. i jest oznaczany numerem 4.5. W tym samym czasie w Polsce pojawiła się polska wersja tej edycji gry nakładem wydawnictwa Galakta.
Nowa edycja gry zastępuje karty postaci oraz ropuch plastikowymi figurkami (podobnie jak w trzeciej edycji), wprowadza nowe zasady (żetony losu pozwalające przerzucić nieudane rzuty kostką), ponadto zmieniono pewne szczegóły planszy. Mechanika gry, umiejętności postaci oraz większość kart przygód, ekwipunku i czarów uległy jedynie zmianom graficznym. Żetony oznaczające punkty umiejętności zastąpiono plastikowymi stożkami, zaś żetony złota – plastikowymi monetami.
mały|Rozgrywka na targach Essen 2007
Skład 4.5 edycji: Talisman: Magia i Miecz – wersja podstawowa Talisman: Magia i Miecz: Żniwiarz – poszukiwacze i karty Talisman: Magia i Miecz: Podziemia – poszukiwacze, plansza i karty Talisman: Magia i Miecz: Królowa Lodu – poszukiwacze i karty Talisman: Magia i Miecz: Góry – poszukiwacze, plansza i karty thumb|Talisman (edycja 4.5) z większością dodatków przygotowany do rozgrywkiTalisman: Magia i Miecz: Pani Jeziora – poszukiwacze i karty Talisman: Magia i Miecz: Smoki – poszukiwacze, nakładka na planszę i karty Talisman: Magia i Miecz: Wilkołak – poszukiwacze i karty Talisman: Magia i Miecz: Miasto – poszukiwacze, plansza i karty Talisman: Magia i Miecz: Puszka Pandory – karty Talisman: Magia i Miecz: Kraina Ognia – poszukiwacze i karty Talisman: Magia i Miecz: Las – poszukiwacze, plansza i karty Talisman: Magia i Miecz: Zwiastun – poszukiwacze i karty Talisman: Magia i Miecz: Krainy Odmętów – karty Talisman: Magia i Miecz: Kataklizm – poszukiwacze, plansza i karty
Zobacz też Magiczny Miecz
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona gry Angielska strona Talisman Island Strona polskich fanów Wersja elektroniczna na komputery PC w serwisie Steam Wersja elektroniczna na platformę Android w serwisie Google Play
Kategoria:Gry planszowe fantasy Kategoria:Gry planszowe z 1983 roku