Ryszard Stanisław Matejewski (ur. 8 listopada 1923 we Włocławku, zm. 20 sierpnia 2021 w Warszawie) – generał brygady, wiceminister spraw wewnętrznych PRL.

Życiorys Syn Stanisława i Józefy. Do wybuchu wojny w 1939 skończył 3 klasy Gimnazjum Mechanicznego we Włocławku. Pod koniec wojny wstąpił do ZWM i PPR/PZPR, z której został wydalony w 1971.

Od 1 października 1945 był referentem Sekcji 3 Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Bydgoszczy. W 1946 skończył kurs Szkoły Oficerskiej MBP w Legionowie, po czym pracował w III Departamencie MBP (do 1952).

Od 1 września 1953 do 1 lipca 1954 szef Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Gdańsku. Od 1954 wicedyrektor Departamentu Śledczego MBP, od 1956 dyr. dep. II MSW, kontrwywiadu, od 1965 dyrektor generalny do spraw Służby Bezpieczeństwa w MSW. W 1967 uczestniczył w śledztwie przeciwko szpiegowi DIA Jerzemu Strawie, którego sąd wojskowy PRL skazał na śmierć przez rozstrzelanie (była to przedostatnia egzekucja w PRL osoby skazanej za współpracę z obcym wywiadem). Od 7 lipca 1969 do 14 czerwca 1971 podsekretarz stanu nadzorującym pracę kontrwywiadu, którym został dzięki sprawie Jerzego Strawy. Delegat na II i V Zjazd PZPR (1954, 1968).

Był przywódcą nielegalnej grupy rabunkowej SB, która pozyskiwała złoto i dewizy na potrzeby bieżącej działalności operacyjnej. W czasie tej operacji dokonał defraudacji mienia SB na własny użytek. Sprawa znana jako afera „Zalew” (od miejsca ukrycia precjozów na działkach nad Zalewem Zegrzyńskim) spowodowała jego upadek. Został pozbawiony wszystkich funkcji państwowych i aresztowany 13 czerwca 1971 po kilkutygodniowym śledztwie, a 15 lutego 1972 skazany został na 12 lat więzienia. Na wolność wyszedł po 6 latach w związku z ułaskawieniem. Pracował później w spółdzielni kaletniczej, wyrabiając paski do zegarków.

Odznaczony Złotym (1953) i dwukrotnie Srebrnym Krzyżem Zasługi (1946Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia 18 września 1946 r. o odznaczeniach obywateli (). i 1947Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia 3 lutego 1947 r. o odznaczeniach obywateli ().), Krzyżem Kawalerskim (1954) i Komandorskim (1959) Orderu Odrodzenia Polski, Odznaką „10 lat w Służbie Narodu” i Odznaką „20 lat w Służbie Narodu”, Orderem Sztandaru Pracy I klasy (1969), Medalem 10-lecia Polski Ludowej, Złotą odznaką honorową "Za Zasługi dla Warszawy" (1965)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 11, 30 czerwca 1965, s. 6. oraz Odznaką honorową „Za zasługi dla Gdańska” (1965)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, nr 9, 20 lipca 1966, poz. 70..

Pochowany na cmentarzu prawosławnym w Warszawie.

Przypisy

Bibliografia Aparat bezpieczeństwa w województwie gdańskim w latach 1945–1990, Instytut Pamięci Narodowej Gdańsk 2010 Aparat Bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza. Tom II 1956–1975, IPN Warszawa 2006, 208 s., .

Biogram w IPN

Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Oficerskiej MSW im. Feliksa Dzierżyńskiego w Legionowie Kategoria:Delegaci na zjazdy PZPR Kategoria:Działacze Związku Walki Młodych Kategoria:Funkcjonariusze Departamentu II MSW PRL Kategoria:Generałowie brygady Milicji Obywatelskiej Kategoria:Osoby pozbawione członkostwa w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Szefowie wojewódzkich urzędów bezpieczeństwa publicznego Kategoria:Uczestnicy wydarzeń Grudnia 1970 (strona rządowa) Kategoria:Wicedyrektorzy departamentów MBP Kategoria:Więźniowie w Polsce Kategoria:Ludzie związani z Gdańskiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „W Służbie Narodu” Kategoria:Odznaczeni odznaką „10 lat w Służbie Narodu” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Srebrnym Krzyżem Zasługi (1944–1989) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy rzemieślnicy Kategoria:Ludzie urodzeni we Włocławku Kategoria:Ułaskawieni przez Radę Państwa (Polska Ludowa) Kategoria:Więźniowie aresztu śledczego MBP przy ul. Koszykowej w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 2021 Kategoria:Pochowani na cmentarzu prawosławnym na Woli