250px|right thumb|200px|Emblemat z żubrem noszony na rękawie munduru wyjściowego żołnierzy zawodowych 5 KDZ thumb|200px|TablicaW czasie stacjonowania dywizji w Gubinie tablica znajdowała się przed wejściem do jej sztabu, a obecnie została zamontowana na ścianie Ratusza upamiętniająca przyjęcie tradycji 5 Kresowej Dywizji Piechoty przez 5 Kresową Dywizję Zmechanizowaną thumb|200px|Tablica znajdująca się na cmentarzu komunalnym w Gubinie, upamiętniająca zmarłych żołnierzy 5 Dywizji. 5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana im. Króla Bolesława Chrobrego – związek taktyczny Sił Zbrojnych RP okresu transformacji ustrojowej.

Historia W 1990, w wyniku zmian restrukturyzacyjnych w Wojsku Polskim, 5 Saską Dywizję Pancerną przeformowano na zmechanizowany związek taktyczny.

Rozwiązano 23 pułk czołgów średnich ze Słubic, a pozostałe pułki ogólnowojskowe przekształcono w pułki zmechanizowane (zunifikowane). Dywizja przyjęła nazwę 5 Dywizja Zmechanizowana.

Z 4 Dywizji Zmechanizowanej przejęto 22 pułk artyleriiZarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP nr 15/Org z 4 czerwca 1993 roku zmienił nazwę na 5 pułk artylerii, 24 dywizjon rakiet taktycznych, 97 dywizjon artylerii przeciwpancernej i 5 batalion saperów. W zamian za to przekazano jednostki garnizonu kostrzyńskiego.

11 października 1996 roku w ramach kontroli stopnia realizacji przedsięwzięć organizacyjnych związanych z powstaniem i funkcjonowaniem MSS (Miejsce Składowania Sprzętu) gościł w Gubinie dowódca ŚOW gen. dyw. Janusz Ornatowski, któremu towarzyszył pełniący obowiązki dowódcy 5 KDZ płk Lech Kamiński„Nasza Kresowa” miesięcznik 5 KDZ Nr 59 (89) październik–listopad 1996 s. 2.

24 września 1998 roku przebywał z wizytą w mieście ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski. Gościa podjął ostatni dowódca 5 KDZ płk Lech Kamiński. Odbyło się spotkanie z kadrą sztabu dywizji podczas którego prezydent interesował się losami żołnierzy po rozwiązaniu dywizjiKalendarium Gubina 1945-2009 s. 303.

30 grudnia 1998 roku płk Lech Kamiński złożył meldunek zastępcy dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego gen. Aleksandrowi Topczakowi o rozwiązaniu 5 Kresowej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Bolesława ChrobregoKalendarium Gubina 1945-2009 s. 305.

W 1998 w wyniku zmniejszania liczebności wojsk III RP dywizję rozformowano, a na bazie oddziałów stacjonujących w Gubinie sformowano 5 Kresową Brygadę Zmechanizowaną. Brygada funkcjonowała do 2001 r.

Tradycje 15 września 1993 dywizja przyjęła dziedzictwo tradycji Dywizji Wojska Polskiego oznaczonych cyfrą "5", nadano jej nazwę wyróżniającą "Kresowa" i imię Króla Bolesława Chrobrego. Z tej okazji przed budynkiem sztabu odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą pamięci żołnierzy wszystkich piątych dywizji piechoty WPKalendarium Gubina 1945-2009 s. 269. Gościem honorowym na uroczystości była żona gen. Andersa - Irena Anders, zaś replikę sztandaru 5 Kresowej Dywizji Piechoty przekazał dowódcy 5 DZ ppłk Walter Szczepański, prezes Związku Żołnierzy 5 Kresowej Dywizji Piechoty. Symbolem dywizji został szarżujący żubr. Nowe tradycje przyjęły również podporządkowane 5 KDZ oddziały: 5 pułk artylerii przeciwlotniczej w Gubinie, 13 pułk zmechanizowany w Kożuchowie i 5 pułk artylerii w Sulechowie.

Były to: Dywizja Polska 1808 - 1813 5 Dywizja Piechoty 1831 5 Lwowska Dywizja Piechoty 1918 - 1939 5 Lwowska Dywizja Piechoty AK 1944 5 Wileńska Dywizja Piechoty 1941 - 1943 6 Lwowska Dywizja Piechoty 1941 - 1943 5 Kresowa Dywizja Piechoty 1943 - 1946

Odznaka dywizyjna Odznakę wykonano w kształcie krzyża kawalerskiego ze srebrnymi krawędziami i z kulkami na końcach ramion. Na ramionach pokrytych granatową emalią napis 5 KDZ. Między ramionami krzyża oksydowane orły Księstwa Krośnieńskiego mające na piersi półksiężyc i krzyż. W centrum odznaki tarcza herbowa o czarnym obramowaniu, wypełniona żółtą emalią, na którą nałożono sylwetkę żubra w kolorze brązowym.

Odznaka o wymiarach 42x42 mm, zaprojektował Zbigniew Góralewicz, Zbigniew Matuszczyk i Jeremiasz Sliwiec. Wykonana w pracowni grawerskiej Andrzeja Panasiuka w Warszawie. Pierwsze odznaki wręczono 15 września 1993.

Struktura organizacyjna dowództwo i sztab - Komorów 2 73 pułk zmechanizowany Ułanów Karpackich - Gubin 89 pułk zmechanizowany / 102 pułk zmechanizowany - Komorów 1, potem Opole i dalej w składzie 10 DZ 13 pułk zmechanizowany - Kożuchów 5 pułk artylerii - Sulechów 5 Kresowy pułk artylerii przeciwlotniczej - Komorów 3 6 Kresowy batalion rozpoznawczy - Komorów 1 5 Kresowy batalion saperów - Krosno Odrzańskie 5 batalion dowodzenia - Komorów 2 5 batalion zaopatrzenia - Komorów 3 5 batalion remontowy - Komorów 2 5 batalion medyczny - Komorów 1 60 kompania przeciwchemiczna w Gubinie orkiestra dywizyjna - Komorów 2

Żołnierze dywizji Dowódcy dywizji: płk dypl. Zbigniew Jabłoński (1990 – 1992) płk dypl. Antoni Tkacz (1992 – 1993) gen. bryg. Zbigniew Jabłoński (1993 – 1996) płk dypl. Mieczysław Stachowiak (1996 – 1997) p.o. płk dypl. Lech Kamiński (1997 – 1998)

Przekształcenia 19 Dywizja Zmechanizowana → 19 Dywizja Pancerna → 5 Saska Dywizja Pancerna → 5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana → 5 Kresowa Brygada Zmechanizowana

Zobacz też 5 Saska Dywizja Pancerna Garnizon Gubin Garnizon Słubice

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, Gubińskie Towarzystwo Kultury czerwiec 2010 - Kalendarium Gubina 1945-2009

Kategoria:Polskie jednostki zmechanizowane utworzone w 1990 Kategoria:Polskie jednostki zmechanizowane rozwiązane w 1998 Kategoria:Jednostki Wojska Polskiego imienia Bolesława Chrobrego Kategoria:Jednostki Wojska Polskiego o nazwie wyróżniającej Kresowa Kategoria:5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana Kategoria:Wojsko Polskie III Rzeczypospolitej w Gubinie Kategoria:Związki taktyczne Śląskiego Okręgu Wojskowego