Grupa operacyjna (GO) Wojska czasowo połączone pod jednym dowództwem dla wykonania określonego zadania operacyjnego; tworzy się je podczas działań na szerokich frontach i w terenie, gdzie utrudnione jest współdziałanie zgrupowań wojsk, działających na różnych kierunkach operacyjnych, a także w celu wykonania specjalnych zadań operacyjnych; grupy operacyjne mogą otrzymywać nazwy od nazwiska swego dowódcy, miejsca geograficznego i kierunku działania lub kryptonimy; dowódca wraz z zespołem najważniejszych oficerów swego sztabu; grupa tworzona doraźnie. Zadaniem takich grup jest dowodzenie wojskami z punktu dowodzenia położonego maksymalnie blisko linii frontu, najczęściej na głównym kierunku działania. Wyższy związek taktyczny Wojska Polskiego, odpowiednik korpusu lub dywizji. Występowała także w innych armiach. Zorganizowana doraźnie grupa żołnierzy (zazwyczaj część sztabu wojskowego) mająca za zadanie rozwiązanie określonego problemu (zaplanowanie walki, dowodzenie określoną grupą oddziałów wojskowych itp.)

Polskie grupy operacyjne W latach 1918–1922

Grupa Operacyjna Działdowo płk. Eugeniusza Habicha Grupa Operacyjna gen. Junga Grupa Operacyjna Jazdy generała Jana Sawickiego Grupa Operacyjna Jazdy pułkownika Juliusza Rómmla Grupa Operacyjna Witolda Aleksandrowicza Grupa Operacyjna Rydza-Śmigłego Grupa Podlaska/ Poleska gen. Listowskiego GO „Bieniakonie” (Wojsko Litwy Środkowej)

W latach 1938–1939

Samodzielne związki operacyjne przewidziane w planie organizacji wojskowej Polskich Sił Zbrojnych; należały w większości do grupy odwodów Naczelnego Wodza; składały się przeważnie z 2–3 dywizji piechoty, 1–4 dywizjonów artylerii, pododdziałów saperskich, łączności i służb; nie miały w zasadzie rozwiniętych dowództw i sztabów; rejony koncentracji i gotowości do działań osiągnąć miały po wybuchu wojny.

Samodzielne Grupy Operacyjne SGO „Śląsk” (improwizowana w 1938 r., w celu aneksji Zaolzia) SGO „Polesie” (improwizowana w kampanii wrześniowej 1939 r.) SGO „Narew”

Grupy operacyjne kawalerii Grupa Operacyjna Kawalerii Nr 1 (dyspozycyjne dowództwo) Grupa Operacyjna Kawalerii Nr 2 (dyspozycyjne dowództwo) Grupa Operacyjna Kawalerii gen. Abrahama (improwizowana w kampanii wrześniowej 1939) Grupa Operacyjna Kawalerii gen. Andersa (improwizowana w kampanii wrześniowej 1939) Grupa Operacyjna Kawalerii gen. Skotnickiego (improwizowana 8 września 1939)

Grupy operacyjne GO „Bielsko” (GO „Boruta”) GO „Czersk” (Grupa Osłonowa „Czersk”) GO „Jasło” GO „Koło” (GO gen. Knoll-Kownackiego) GO „Kutno” (Grupa Odwodów „Kutno”) GO gen. Kowalskiego GO gen. Kruszewskiego GO „Piotrków” GO „Sieradz” (GO gen. Dindorf-Ankowicza) Południowe Zgrupowanie Armii „Prusy” gen. Skwarczyńskiego GO „Śląsk” (GO „Jagmin”) GO Tadeusz GO „Tarnów” (Grupa Odwodów „Tarnów”) GO gen. Thommée GO gen. Tokarzewskiego-Kraszewicza GO „Wschód” (GO gen. Bołtucia) GO „Wyszków” (Grupa Odwodów „Wyszków”) GO Zulaufa

W latach 1946–1947 GO „Hrubieszów” GO „Lubaczów” (GO „Gorlice”) GO „Rzeszów” GO „Sanok” GO „Wisła”

Grupy operacyjne w innych państwach GO 1001. Nocy GO Janosik / Otto / Ocel GO Teplice

Zobacz też Jednostki organizacyjne wojska Polsko-czechosłowackie konflikty graniczne Związek operacyjny

Bibliografia

Mała Encyklopedia Wojskowa, tom I (A – J), Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, wyd. I, s. 488, 489.

*