Bajkałówka, cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska, kłochtun (Sibirionetta formosa) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).
Systematyka Jedyny przedstawiciel rodzaju Sibirionetta. Nie wyróżnia się podgatunków.
Występowanie Ptak ten zamieszkuje środkową i wschodnią Syberię oraz wybrzeża Bajkału. Zimuje głównie w Japonii, Korei Południowej i Chinach, rzadko na Tajwanie i w Hongkongu. Sporadycznie pojawia się w Europie oraz Ameryce Północnej.
W Polsce odnotowano bajkałówkę dwa razy w 2021 roku – od stycznia do marca przebywała na stawach Jamnik w Dolinie Baryczy (woj. dolnośląskie), a 20 marca obserwowano ją w Popowie Kościelnym (woj. mazowieckie). W 2022 roku Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego wciągnęła bajkałówkę na Listę polskiej awifauny. Wcześniejszą obserwację z maja 2019 roku z Redy (woj. pomorskie) uznano za pojaw nienaturalny (E w klasyfikacji AERC).
Morfologia Wygląd Samiec w szacie godowej ma wierzch głowy czarny, boki głowy i szyi kremowe. Kremowa plama również u nasady dzioba. Przez oko pionowy zielony pas o metalicznym, opalizującym połysku przechodzący u góry w wygięty ku tyłowi półksiężyc. Pierś jasnobrązowa z ciemnymi plamkami, wierzch ciała brązowy, na łopatkach w kolorze ochry. Boki popielate z ciemniejszymi prążkami, lusterko zielone. Dziób sinoniebieski. Samica brązowa z ciemnym deseniem, u nasady dzioba wyraźna biała plama. Wymiary średnie długość ciała 39–43 cm, rozpiętość skrzydeł 65–75 cmmasa ciała samca 360–520 g, samicy 402–505 g
Ekologia Biotop Różnorodne śródlądowe zbiorniki wodne. Gniazdo Zagłębienie wysłane suchymi roślinami i puchem. Znajduje się na ziemi w otwartym terenie, czasem w sporej odległości od wody. Jaja W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju–lipcu 6 do 9 jaj. Jaja są bladozielone o średnich wymiarach 48×35 mm i średniej masie 31 g. Wysiadywanie, pisklęta Jaja wysiadywane są przez samicę, która również sama wodzi przez 45–55 dni pisklęta. Pożywienie Rośliny wodne i lądowe oraz bezkręgowce.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody bajkałówka od 2011 roku uznawana jest za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern); wcześniej, od 1994 roku klasyfikowano ją jako gatunek narażony (VU, Vulnerable). W 2023 roku organizacja Wetlands International szacowała liczebność światowej populacji na 500–700 tysięcy osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny.
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kaczkowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1775 roku