Iłownica – rzeka, prawostronny dopływ Wisły o długości 27,88 km i powierzchni dorzecza 201,1 km².
Rzeka płynie w powiecie bielskim oraz częściowo w powiecie cieszyńskim. Jej źródła znajdują się na Pogórzu Śląskim, u północnych podnóży wzgórza Górka na terenie wsi Grodziec. Płynie przez Grodziec, Pierściec i Roztropice, gdzie zasila w wodę stawy roztropickie i gdzie na wysokości ok. 270 m n.p.m. przyjmuje większy prawy dopływ, Potok Łaziński. Następnie płynie wśród stawów w Iłownicy, Rudzicy, Landeku, Bronowie, Ligocie i Zabrzegu, gdzie na wysokości ok. 245 m n.p.m. z prawego brzegu wpada do niej Jasienica. Uchodzi do Wisły w okolicy oczyszczalni ścieków w północno-zachodniej części Czechowic-Dziedzic.
Rzeka była wzmiankowana w 1525 roku jako Bach Ihlownitz, a w 1727 jako rzeka Ilownica. Nazwa ta jest jednak starsza, jako że nad Iłownicą leży wieś z zapożyczoną od niej nazwą, wzmiankowaną już około 1305 roku jako Gylownita. Obie nazwy wywodzą się od przymiotnika iłowy. Górny tok rzeki, od źródeł mniej więcej po stawy w Pogórzu, występuje na mapach Geoportalu pod nazwą Kowale.
Iłownica, przy normalnych stanach wody ciek stosunkowo niewielki, jest jednak rzeką często stwarzającą znaczne zagrożenia w przypadkach wezbrań. Podczas nawalnych opadów na początku czerwca 2024 r. przekroczyła ona stan alarmowy, dokonując podtopień w miejscowości Iłownica w gminie Jasienica. Intensywne deszcze, jakie nawiedziły region w połowie września 2024 r. spowodowały, że w Czechowicach-Dziedzicach rzeka osiągnęła 634 cm, czyli o 214 cm więcej niż wynosi stan alarmowy. Iłownica przelała się tam przez wały, co spowodowało konieczność ewakuacji kilkudziesięciu mieszkańców. Zobacz też Rzeki Polski
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Rzeki w Polsce Kategoria:Wody Pogórza Śląskiego