Obligacja zamienna (ang. convertible bond) – rodzaj obligacji dających jej posiadaczowi możliwość (prawo) do zamiany ich na akcje spółki emitującej wraz z powiązanymi z tym uprawnieniami (prawa korporacyjne). Te obligacje dają możliwość kupna akcji określonych przedsiębiorstw prywatyzowanych drogą kapitałową.
Obligacje zamienne są rodzajem złożonych instrumentów finansowych (hybrydowych: zawierających poza składnikiem dłużnym element pochodny: prawo do zamiany długu na udziały). Obligatariusz ma prawo – w ustalonych warunkach – żądać zamiany obligacji na akcje (w taki sposób stałby się akcjonariuszem – stąd jest to instrument o charakterystyce złożenia obligacji i opcji).
Wartość obligacji zamiennej stanowi wartość długu (z odsetkami) oraz opcji zamiany. Opcja wymiany określona jest przez: określenie na co można wymienić posiadane obligacje, określenie warunków czasowych (kiedy opcja jest wykonywana: np. jednorazowo, przez okres do dnia, w określonych terminach), określenie ile papierów docelowych przysługuje za jedną obligację, określenie ceny, po jakiej papier udziałowy jest obejmowany w ramach wykonania opcji.
Podstawy prawne Opcje zamienne wymienione są w art. 19 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach ():
Określanie wartości Rzadko instrument zawiera wyłącznie dwa składniki: dłużny i opcję zamiany. Zwykle konstrukcja jest bardziej złożona (np. prawo emitenta do przedterminowego wykupu, premia za niewykonanie wymiany). Klasyczne podejście do wyceny zawiera się w próbie rozdzielenia i oddzielnej wycenie komponentu obligacyjnego i składnika opcyjnego.
Dla wyceny opcji zamiany konieczne są (przykładowo – dla modelu Blacka-Scholesa):
cena wykonania, termin wykonania (+ określenie, czy jeden termin, czy w okresie do dnia – typ opcji europejski [w dacie], amerykański [do daty], bermudzkie [inne przypadki]), stopa dywidendy (zwykle emitent mocno / całkowicie ogranicza prawo do ustalania dywidendy w okresie do wykupu obligacji zamiennych), dane rynkowe (spółka): kurs, zmienność kursu (historyczna lub implikowana), dane rynkowe (rynek długu): stopa wolna od ryzyka (stopa dla waluty).
Sposób wyceny części obligacyjnej zależy od metod standardowo dla danej sytuacji stosowanych (np.: przez porównanie do instrumentów podobnych, modelem dyskontowania przepływów pieniężnych – z uwzględnieniem spreadu kredytowego emitenta, amortyzacja kosztu nabycia z wykorzystaniem efektywnej stopy procentowej).
Istnieją modele do wyceny wartości całkowitej obligacji zamiennej (a potem, dla celów sprawozdawczych i wyceny ryzyk następuje dekompozycja na składniki).
Na rynkach z rozwiniętym rynkiem kapitałowym wiele obligacji zamiennych jest kwotowanych na rynku międzybankowym.
Przypisy
Linki zewnętrzne
„Convertible Bonds: An Introduction” – 'Wstęp do obligacji zamiennych’ – po angielsku
Artykuły o wycenie obligacji zamiennych (przykładowe)
The Pricing of Convertible Bonds. An Analysis of the French market Valuation of Convertible Bonds
zamienna