Okoniokształtne (Perciformes) – najliczniejszy rząd ryb promieniopłetwych obejmujący co najmniej 150, a według niektórych źródeł nawet 180 rodzin. Gatunki zaliczane do okoniokształtnych są bardzo zróżnicowane pod względem budowy ciała, zajmowanego siedliska i prowadzonego trybu życia. Występują niemal we wszystkich zbiornikach wodnych na Ziemi. Większość stanowią gatunki morskie. Są najmłodszą filogenetycznie grupą ryb.
Cechy charakterystyczne łuski ktenoidalne promienie płetw w części lub całkowicie twarde płetwy piersiowe osadzone wysoko na bokach ciała płetwy brzuszne przesunięte do przodu pas barkowy i miednicowy połączone więzadłem pęcherz pławny zamknięty brak aparatu Webera
Systematyka Poniższa tabela przedstawia porównanie nowych trendów w klasyfikacji systematycznej z klasyfikacją dotychczasową.
Podział okoniokształtnych na podrzędy: Aktualnie proponowana klasyfikacjaDotychczasowa klasyfikacja Acanthuroidei – pokolcowce Anabantoidei – błędnikowce Blennioidei – ślizgowce Callionymoidei – lirowce Caproidei – kaproszowce Channoidei – żmijogłowce Elassomatoidei Gobiesocoidei – grotnikowce Gobioidei – babkowce Icosteoidei Kurtoidei Labroidei – wargaczowce Notothenioidei – nototeniowce Percoidei – okoniowce Scombroidei – makrelowce Scombrolabracoidei Stromateoidei – żuwakowce Trachinoidei – ostroszowce Zoarcoidei – węgorzycowce Acanthuroidei – pokolcowce Ammodytoidei – dobijakowce Anabantoidei – błędnikowce Blennioidei – ślizgowce Callionymoidei – lirowce Channoidei – żmijogłowce Gobioidei – babkowce Icosteoidei Kurtoidei Labroidei – wargaczowce Luciocephaloidei – szczupakogłowcowce Mugiloidei – cefalowce Notothenioidei – nototeniowce Percoidei – okoniowce Polynemoidei – wiciakowce Schindlerioidei Scombroidei – makrelowce Sphyraenoidei – barrakudowce Stromateoidei – żuwakowce Trachinoidei – ostroszowce Zoarcoidei – węgorzycowce
Acanthuroidei Podrząd: Acanthuroidei – pokolcowce obejmuje 6 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych argusowate – Scatophagidae dianowate – Luvaridae idolkowate – Zanclidae pokolcowate – Acanthuridae syganowate – Siganidae szpadelkowate – Ephippidae Acanthuridae – pokolcowate Ephippidae – szpadelkowate Luvaridae – dianowate Scatophagidae – argusowate Siganidae – syganowate Zanclidae – idolkowate
Anabantoidei Podrząd: Anabantoidei – błędnikowce obejmuje 3 rodziny: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych błędnikowate – Anabantidae całuskowate – Helostomatidae guramiowate – Osphronemidae Anabantidae – błędnikowate Helostomatidae – całuskowate Osphronemidae – guramiowate
Blennioidei Podrząd: Blennioidei – ślizgowce obejmuje 7 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych klinkowate – Clinidae ślizgowate – Blenniidae (brak nazwy) – Chaenopsidae (brak nazwy) – Dactyloscopidae (brak nazwy) – Labrisomidae (brak nazwy) – Tripterygiidae Blenniidae – ślizgowate Chaenopsidae Clinidae – klinkowate Dactyloscopidae Labrisomidae Tripterygiidae
Callionymoidei Podrząd: Callionymoidei – lirowce obejmuje 2 rodziny: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych drakonetowate – Draconettidae lirowate – Callionymidae Callionymidae – lirowate Draconettidae – drakonetowate
Caproidei Podrząd: Caproidei – kaproszowce obejmuje 1 rodzinę: Caproidae – kaproszowate
Channoidei Podrząd: Channoidei – żmijogłowce obejmuje 1 rodzinę: Channidae – żmijogłowowate
Elassomatoidei Podrząd: Elassomatoidei obejmuje 1 rodzinę: Elassomatidae
Gobiesocoidei Podrząd: Gobiesocoidei – grotnikowce obejmuje 1 rodzinę: Gobiesocidae – grotnikowate
Gobioidei Podrząd: Gobioidei – babkowce obejmuje 8 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych babkowate – Gobiidae eleotrowate – Eleotridae (brak nazwy) – Kraemeriidae (brak nazwy) – Microdesmidae (brak nazwy) – Odontobutidae (brak nazwy) – Rhyacichthyidae (brak nazwy) – Schindleriidae (brak nazwy) – Xenisthmidae Eleotridae – eleotrowate Gobiidae – babkowate Kraemeriidae Microdesmidae Odontobutidae Rhyacichthyidae Schindleriidae Xenisthmidae
Icosteoidei Podrząd: Icosteoidei obejmuje 1 rodzinę: Icosteidae
Kurtoidei Podrząd: Kurtoidei obejmuje 1 rodzinę: Kurtidae
Labroidei Podrząd: Labroidei – wargaczowce obejmuje 6 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych garbikowate – Pomacentridae pielęgnicowate – Cichlidae skarusowate – Scaridae szumieniowate – Embiotocidae wargaczowate – Labridae (brak nazwy) – Odacidae Cichlidae – pielęgnicowate Embiotocidae – szumieniowate Labridae – wargaczowate Odacidae Pomacentridae – garbikowate Scaridae – skarusowate
Notothenioidei Podrząd: Notothenioidei – nototeniowce obejmuje 5 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych bielankowate – Channichthyidae kłujkowate – Bovichthyidae nototeniowate – Nototheniidae rogownikowate – Harpagiferidae (brak nazwy) – Bathydraconidae Bathydraconidae Bovichthyidae – kłujkowate Channichthyidae – bielankowate Harpagiferidae – rogownikowate Nototheniidae – nototeniowate
Percoidei Podrząd: Percoidei – okoniowce obejmuje 83 rodziny: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych apogonowate – Apogonidae badisowate – Badidae barwenowate – Mullidae bassowate – Centrarchidae bramowate – Bramidae cesjowate – Caesionidae chetonikowate – Chaetodontidae diademkowate – Pseudochromidae koryfenowate – Coryphaenidae kraśniakowate – Emmelichthyidae kulbinowate – Sciaenidae latarnikowate – Priacanthidae letrowate – Lethrinidae lucjanowate – Lutjanidae luszczowate – Haemulidae monodaktylowate – Monodactylidae moronowate – Moronidae mydliczkowate – Leiognathidae nitecznikowate – Nemipteridae okoniowate – Percidae ostrobokowate – Carangidae podnawkowate – Echeneidae pomakantowate – Pomacanthidae prażmowate – Sparidae przezroczkowate – Ambassidae rachicowate – Rachycentridae skalnikowate – Percichthyidae strzelczykowate – Toxotidae strzępielowate – Serranidae sylagusowate – Sillaginidae wiciakowate – Polynemidae wielocierniowate – Nandidae zmiataczowate – Pempheridae żagiewkowate – Cirrhitidae (brak nazwy) – Acropomatidae (brak nazwy) – Aplodactylidae (brak nazwy) – Arripidae (brak nazwy) – Banjosidae (brak nazwy) – Bathyclupeidae (brak nazwy) – Callanthiidae (brak nazwy) – Caristiidae śródkolcowate – Centracanthidae (brak nazwy) – Centrogeniidae (brak nazwy) – Centropomidae (brak nazwy) – Cepolidae (brak nazwy) – Cheilodactylidae (brak nazwy) – Chironemidae (brak nazwy) – Datnioididae (brak nazwy) – Dichistiidae (brak nazwy) – Dinolestidae (brak nazwy) – Dinopercidae (brak nazwy) – Drepaneidae (brak nazwy) – Enoplosidae (brak nazwy) – Epigonidae (brak nazwy) – Gadopsidae (brak nazwy) – Gerreidae (brak nazwy) – Glaucosomatidae (brak nazwy) – Grammatidae (brak nazwy) – Howellidae (brak nazwy) – Inermiidae (brak nazwy) – Kuhliidae (brak nazwy) – Kyphosidae (brak nazwy) – Lactariidae (brak nazwy) – Lateolabracidae (brak nazwy) – Latidae (brak nazwy) – Latridae (brak nazwy) – Leptobramidae (brak nazwy) – Lobotidae (brak nazwy) – Malacanthidae (brak nazwy) – Menidae (brak nazwy) – Nematistiidae (brak nazwy) – Notograptidae (brak nazwy) – Opistognathidae (brak nazwy) – Oplegnathidae (brak nazwy) – Ostracoberycidae (brak nazwy) – Pentacerotidae (brak nazwy) – Plesiopidae (brak nazwy) – Polycentridae (brak nazwy) – Polyprionidae (brak nazwy) – Pomatomidae (brak nazwy) – Scombropidae (brak nazwy) – Symphysanodontidae (brak nazwy) – Terapontidae Acropomatidae Aplodactylidae Apogonidae – apogonowate Arripidae Badidae – badisowate Banjosidae Bathyclupeidae Bramidae – bramowate Caesionidae – cesjowate Callanthiidae Carangidae – ostrobokowate Caristiidae Centracanthidae Centrarchidae – bassowate Centrogeniidae Centropomidae Cepolidae Chaetodontidae – chetonikowate Ambassidae – przezroczkowate Cheilodactylidae Chironemidae Cirrhitidae – żagiewkowate Coryphaenidae – koryfenowate Datnioididae Dichistiidae Dinolestidae Dinopercidae Drepanidae Echeneidae – podnawkowate Emmelichthyidae – kraśniakowate Enoplosidae Epigonidae Gadopsidae Gerreidae Glaucosomatidae Grammatidae Haemulidae – luszczowate Howellidae Inermiidae Kuhliidae Kyphosidae Lactariidae Lateolabracidae Latidae Latridae Leiognathidae – mydliczkowate Leptobramidae Lethrinidae – letrowate Lobotidae Lutjanidae – lucjanowate Malacanthidae Menidae Monodactylidae – monodaktylowate Moronidae – moronowate Mullidae – barwenowate Nandidae – wielocierniowate Nematistiidae Nemipteridae – nitecznikowate Notograptidae Opistognathidae Oplegnathidae Ostracoberycidae Pempheridae – zmiataczowate Pentacerotidae Percichthyidae – skalnikowate Percidae – okoniowate Plesiopidae Polycentridae Polynemidae – wiciakowate Polyprionidae Pomacanthidae – pomakantowate Pomatomidae Priacanthidae – latarnikowate Pseudochromidae – diademkowate Rachycentridae – rachicowate Sciaenidae – kulbinowate Scombropidae Serranidae – strzępielowate Sillaginidae – sylagusowate Sparidae – prażmowate Symphysanodontidae Terapontidae Toxotidae – strzelczykowate
Scombroidei Podrząd: Scombroidei – makrelowce obejmuje 6 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych barrakudowate – Sphyraenidae gempylowate – Gempylidae makrelowate – Scombridae włócznikowate – Xiphiidae pałaszowate – Trichiuridae żaglicowate – Istiophoridae Gempylidae – gempylowate Istiophoridae – żaglicowate Scombridae – makrelowate Sphyraenidae – barrakudowate Trichiuridae – pałaszowate Xiphiidae – włócznikowate
Scombrolabracoidei Podrząd: Scombrolabracoidei obejmuje 1 rodzinę: Scombrolabracidae
Stromateoidei Podrząd: Stromateoidei – żuwakowce obejmuje 6 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych pasterzykowate (?) – Nomeidae pompilowate – Centrolophidae żuwakowate – Stromateidae (brak nazwy) – Amarsipidae (brak nazwy) – Ariommatidae (brak nazwy) – Tetragonuridae Amarsipidae Ariommatidae Centrolophidae – pompilowate Nomeidae – pasterzykowate (?) Stromateidae – żuwakowate Tetragonuridae
Trachinoidei Podrząd: Trachinoidei – ostroszowce obejmuje 13 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych dobijakowate – Ammodytidae ostroszowate – Trachinidae paszczękowate – Chiasmodontidae skaberowate – Uranoscopidae wargowłosowate – Trichodontidae (brak nazwy) – Champsodontidae (brak nazwy) – Cheimarrhichthyidae (brak nazwy) – Creediidae (brak nazwy) – Leptoscopidae (brak nazwy) – Percophidae (brak nazwy) – Pholidichthyidae (brak nazwy) – Pinguipedidae (brak nazwy) – Trichonotidae Ammodytidae – dobijakowate Champsodontidae Cheimarrhichthyidae Chiasmodontidae – paszczękowate Creediidae Leptoscopidae Percophidae Pholidichthyidae Pinguipedidae Trachinidae – ostroszowate Trichodontidae – wargowłosowate Trichonotidae Uranoscopidae – skaberowate
Zoarcoidei Podrząd: Zoarcoidei – węgorzycowce obejmuje 9 rodzin: według polskich nazw zwyczajowychwedług nazw systematycznych ostropłetwcowate – Pholidae stychejkowate – Stichaeidae węgorzycowate – Zoarcidae zębaczowate – Anarhichadidae (brak nazwy) – Bathymasteridae (brak nazwy) – Cryptacanthodidae (brak nazwy) – Ptilichthyidae (brak nazwy) – Scytalinidae (brak nazwy) – Zaproridae Anarhichadidae – zębaczowate Bathymasteridae Cryptacanthodidae Pholidae – ostropłetwcowate Ptilichthyidae Scytalinidae Stichaeidae – stychejkowate Zaproridae Zoarcidae – węgorzycowate
Różnice Ammodytoidei Podrząd: Ammodytoidei – dobijakowce obejmował 1 rodzinę: Ammodytidae – dobijakowate obecnie zaliczaną do podrzędu ostroszowców (Trachinoidei).
Luciocephaloidei Podrząd: Luciocephaloidei – szczupakogłowcowce obejmował 1 rodzinę: Luciocephalidae – szczupakogłowcowate