Gródek, także Gródek PodolskiZygmunt Ostrowski, Spotkania na Kresach, Gródek Podolski Jagiellońska Bibliotek Cyfrowa. lub Gródek BedrychowskiSerhij Jurczenka, Późnobarokowe świątynie Gródka Bedrychowskiego [w] Sztuka Kresów Wschodnich: materiały sesji naukowej, Kraków, 2003, nr 5, s. 99–112. [dostęp 2016-12-15]. (, Horodok) – miasto na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie chmielnickim, w hromadzie Gródek, nad rzeką Smotrycz. Do 2020 siedziba rejonu gródeckiego.
W mieście stacja kolejowa Wiktorija.
Opis Miejscowość została założona w 1362 roku. W 1496 rodzina Świrczów erygowała w Gródku świątynię łacińską. W 1542 roku, zgodnie z rejestrem poborowym, połowa Gródka należała do Herburtów. W 1583 roku wojewoda Mikołaj Herburt ufundował w Gródku kościół katolicki. Po wyzwoleniu Podola spod okupacji tureckiej kościół ten poświęcono na nowo pod wezwaniem św. Stanisława biskupa i Najświętszej Marii Panny.
Do 1795 w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Na mocy umowy między II RP a państwem radzieckim między innymi Gródek Podolski popadł pod władzę bolszewików i ich państwa. Organizatorem obrony ludności po traktacie ryskim był Michał DobrowolskiMarek A. Koprowski Pod walcem bolszewickich represji..
Podczas okupacji hitlerowskiej, w październiku 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 1000 osób. 16 stycznia 1943 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowano na miejscu a część wywieziono do getta w Jarmolińcach.
Administratorem parafii przez pewien czas był tam Jan Olszański. Od kilkunastu lat Gródek utrzymuje partnerskie kontakty w Sochaczewem, miastem w woj. mazowieckim.
Status miasta posiada od 1957 roku.
W 1970 liczyło 15 tys. mieszkańcówГородок // Большая Советская Энциклопедия. / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 7. М., «Советская энциклопедия», 1972., w 1989 liczyło 17 686Городок // Большой энциклопедический словарь (в 2-х тт.). / редколл., гл. ред. А. М. Прохоров. том 1. М., „Советская энциклопедия”, 1991. стр. 326.Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу., a w 2013 – 16 671 mieszkańców.
Zabytki kościół pw. św. Anny z 1732 roku, w dzielnicy Stare Miasto, w pobliżu zamku. Zbudował go przy wsparciu wiernych ksiądz Jan Molędziński. Kościołem opiekowali się franciszkanie z Kamieńca Podolskiego. W pobliżu znajdował się cmentarz z dzwonnicą. Zamknięty w 1866 roku na polecenie Rosjan. W 1900 roku władze rosyjskie przekazały budynek prawosławnym, którzy jednak nie podjęli w nim żadnych prac. W 1917 roku katolicy wysłali petycję do Petersburga z prośbą o zwrot kościoła, na co wyrażono zgodę. Kościół został zburzony przez Związek Wojujących Bezbożników po 1930 roku. dzwonnica kościoła św. Anny, zburzona wraz z kościołem Kościół św. Stanisława z lat 1776–1779, proj. Fryderyk Gisges. W 1783 roku dobudowano dwie kaplice. W 1914 roku wydano zgodę na rozbudowę kościoła. W latach 30.XX wieku kościół został zburzony przez bolszewików. cerkiew św. Aleksandra Newskiego z 1841 r., zburzona z rozkazu J. Stalina w 1934 r. zamek wały miejskie z XVII wieku klasztor szarytek (Sióstr Miłosierdzia) z 1779 roku w stylu późnobarokowym, ufundowany przez Jana Jakuba Zamoyskiego. Przebudowany na Instytut Teologii Katolickiej. klasztor franciszkanów z 1762 roku, murowany, parterowy. Zbudowany przy kościele św. Anny. Konwent skasowali Rosjanie w 1866 roku. Budynek zburzono około 1900 roku. inne obiekty Cerkiew św. Onufrego w Gródku
Urodzeni Jan Paweł Lenga – emerytowany biskup Diecezji Karaganda w Kazachstanie.
Związani Siergiej Winogradski
Miasta partnerskie Sochaczew
Przypisy
Bibliografia Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II, Warszawa, 1880–1902, s. 818–819.
Linki zewnętrzne
Zdjęcia z Gródka Podolskiego na portalu kresy.pl Marek Koprowski, Polskość trwa nad Smotryczem
Kategoria:Miasta w obwodzie chmielnickim Kategoria:Rejon gródecki (obwód chmielnicki)