Konklawe 9 października–23 listopada 1700 – konklawe, w wyniku którego Klemens XI został następcą Innocentego XII.
Śmierć Innocentego XII 85-letni Innocenty XII zmarł 27 września 1700 w trakcie obchodów roku jubileuszowego. Wielką zasługą tego papieża było ostateczne obalenie nepotyzmu. Konstytucja Romanum decet Pontificem z 1692 roku zezwalała na mianowanie kardynałem najwyżej jednego krewnego urzędującego papieża (sam Innocenty XII nie skorzystał z tego prawa) i ściśle ograniczała dochody takiego kardynała. Czasy wszechwładzy kardynałów-nepotów minęły bezpowrotnieThe Cardinals of the Holy Roman Church: Antonio Pignatelli.
Problem sukcesji hiszpańskiej Najważniejszym problemem politycznym schyłku XVII wieku była kwestia sukcesji po bezdzietnym, upośledzonym umysłowo i śmiertelnie już wówczas chorym królu Hiszpanii Karolu II Habsburgu. Pretensje do schedy po nim zgłaszali Habsburgowie austriaccy (konkretnie arcyksiążę Austrii Karol, młodszy syn cesarza Leopolda I), francuscy Burbonowie (Filip Andegaweński, wnuk króla Ludwika XIV) i kilku innych, mniej znaczących książąt (m.in. książę Sabaudii Wiktor Amadeusz II). Umierający, poddany silnym naciskom Wiednia i Paryża Karol II w czerwcu 1700 zwrócił się do papieża o pomoc w rozwiązaniu kwestii sukcesji. Ciężko chory Innocenty XII powierzył tę sprawę trzyosobowej kongregacji kardynalskiej, w skład której wchodzili kardynałowie Spada, Albani i kamerling Giambattista Spinola. W lipcu po zaledwie kilkudniowych obradach potajemnie zalecili oni wybór francuskiego kandydata Filipa Andegaweńskiego na następcę hiszpańskiego tronuZob. Pastor,T. 32, s. 686-688.. Wiedeń i Paryż groziły, że w przypadku zwycięstwa kandydata drugiej strony zajmą hiszpańskie posiadłości we Włoszech, co groziło wybuchem nowej wojny w Europie. Oczekiwano powszechnie, że nowy papież podejmie się roli rozjemcy między katolickimi mocarstwami i będzie działał na rzecz utrzymania pokojuPastor, s. 1-3, 14 i nast.; The Triple Crown.
Lista uczestników Spośród 66 kardynałów 58 wzięło udział w konklaweRitzler, s. 22; The Cardinals of the Holy Roman Church; conclave of 1700.:
Emmanuel Theodosie de la Tour d'Auvergne de Bouillon (nominacja kardynalska 5 sierpnia 1669) – kardynał biskup Porto e Santa Rufina; subdziekan Świętego Kolegium Kardynałów; prefekt Świętej Kongregacji Konsystorialnej; komendatariusz opactwa terytorialnego Cluny Nicolò Acciaioli (29 listopada 1669) – kardynał biskup Frascati Gasparo Carpegna (22 grudnia 1670) – kardynał biskup Sabiny; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; prefekt Świętej Kongregacji ds. Biskupów i Zakonników; prefekt Świętej Kongregacji ds. Obrzędów; prefekt Świętej Kongregacji ds. Kościelnych Immunitetów; prefekt Świętej Kongregacji ds. Reformy Statutów Kleru Rzymskiego César d’Estrées (24 sierpnia 1671) – kardynał biskup Albano; protektor Portugalii i Francji Carlo Barberini (23 czerwca 1653) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Lucina; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów; prefekt generalny Świętej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary; archiprezbiter bazyliki watykańskiej; prefekt Fabryki Świętego Piotra; komendatariusz opactw terytorialnych Farfa i Subiaco; protektor Polski i Sabaudii; prefekt Rzymu Vincenzo Maria Orsini OP (22 lutego 1672) – kardynał prezbiter S. Sisto; arcybiskup Benewentu Francesco Nerli (12 czerwca 1673) – kardynał prezbiter S. Matteo in Via Merulana Galeazzo Marescotti (27 maja 1675) – kardynał prezbiter S. Prassede; sekretarz Świętej Kongregacji Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji Fabrizio Spada (27 maja 1675) – kardynał prezbiter S. Crisogono; sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej; prefekt Świętej Konsulty; prefekt Świętej Kongregacji ds. Sanktuarium Loreto; prefekt Świętej Kongregacji ds. Awinionu; prefekt Świętej Kongregacji ds. Fermo; prefekt Świętej Kongregacji ds. Wód, Bagien Pontyjskich i Doliny Chiana; proprefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości Giovanni Battista Spinola (1 września 1681) – kardynał prezbiter S. Maria in Trastevere Savo Millini (1 września 1681) – kardynał prezbiter S. Pietro in Vincoli; arcybiskup Nepi e Sutri Urbano Sacchetti (1 września 1681) – kardynał prezbiter S. Bernardo alle Terme; biskup Viterbo e Toscanella Marcello Durazzo (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Prisca; arcybiskup Faenza Marcantonio Barbarigo (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Marco; arcybiskup Montefiascone e Corneto Etienne Le Camus (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Maria degli Angeli; biskup Grenoble Pier Matteo Petrucci CO (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Marcello Leandro Colloredo CO (2 września 1686) – kardynał prezbiter Ss. Nereo ed Achilleo; penitencjariusz większy Giovanni Francesco Negroni (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Maria in Aracoeli Bandino Panciatici (13 lutego 1690) – kardynał prezbiter S. Pancrazio; prodatariusz Jego Świątobliwości; prefekt ds. ekonomicznych Świętej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary Giacomo Cantelmi (13 lutego 1690) – kardynał prezbiter S. Marcellino e Pietro; arcybiskup Neapolu; kamerling Świętego Kolegium Kardynałów Ferdinando d’Adda (13 lutego 1690) – kardynał prezbiter S. Balbina; legat apostolski w Bolonii Toussaint de Forbin Janson (13 lutego 1690) – kardynał prezbiter S. Callisto; biskup Beauvais; ambasador Francji wobec Stolicy Apostolskiej; komendatariusz opactwa terytorialnego Saint-Pierre-de-Corbie Giambattista Rubini (13 lutego 1690) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Panisperna; biskup Vicenzy Francesco del Giudice (13 lutego 1690) – kardynał prezbiter S. Sabina Giambattista Costaguti (13 lutego 1690) – kardynał prezbiter S. Anastasia Giovanni Francesco Albani (13 lutego 1690) – kardynał prezbiter S. Silvestro in Capite; sekretarz ds. Brewe Apostolskich Giacomo Antonio Morigia CRSP (12 grudnia 1695) – kardynał prezbiter S. Cecilia; archiprezbiter bazyliki liberiańskiej Sebastiano Antonio Tanara (12 grudnia 1695) – kardynał prezbiter Ss. IV Coronati; komendatariusz opactwa terytorialnego Nonantola Jacopo Boncompagni (12 grudnia 1695) – kardynał prezbiter S. Maria in Via; arcybiskup Bolonii Taddeo Luigi dal Verme (12 grudnia 1695) – kardynał prezbiter S. Alessio; biskup Imoli Baldassare Cenci (12 grudnia 1695) – kardynał prezbiter S. Pietro in Montorio; arcybiskup Fermo Tommaso Maria Ferrari OP (12 grudnia 1695) – kardynał prezbiter S. Clemente; prefekt Świętej Kongregacji Indeksu Giuseppe Sacripante (12 grudnia 1695) – kardynał prezbiter S. Maria in Transpontina; prefekt Świętej Kongregacji ds. Soboru Trydenckiego Enrico Noris OESA (12 grudnia 1695) – kardynał prezbiter S. Agostino; bibliotekarz Świętego Kościoła Rzymskiego Giorgio Cornaro (22 lipca 1697) – kardynał prezbiter Ss. XII Apostoli; arcybiskup Padwy Pierre-Armand du Cambout de Coislin (22 lipca 1697) – kardynał prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio; biskup Orleanu Fabrizio Paolucci (22 lipca 1697) – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo; arcybiskup Ferrary Niccolò Radulovich (14 listopada 1699) – kardynał prezbiter S. Bartolomeo all’Isola; arcybiskup Chieti Giuseppe Archinto (14 listopada 1699) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Mediolanu Andrea Santacroce (14 listopada 1699) – kardynał prezbiter S. Maria del Popolo Marcello d’Aste (14 listopada 1699) – kardynał prezbiter S. Martino ai Monti; arcybiskup Ankony; legat apostolski w Urbino Daniello Marco Delfino (14 listopada 1699) – kardynał prezbiter S. Susanna; arcybiskup Brescii; komendatariusz opactwa terytorialnego Vangadizza Sperello Sperelli (14 listopada 1699) – kardynał prezbiter S. Giovanni a Porta Latina Giovanni Maria Gabrielli OCist (14 listopada 1699) – kardynał prezbiter S. Pudenziana Louis-Antoine de Noailles (21 czerwca 1700) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Paryża Johann Philipp Lamberg (21 czerwca 1700) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Pasawy Benedetto Pamphilj OSIoHieros (1 września 1681) – kardynał diakon S. Maria in Via Lata; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów; archiprezbiter bazyliki laterańskiej; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski; wielki przeor zakonu joannitów w Rzymie Fulvio Astalli (2 września 1686) – kardynał diakon Ss. Cosma e Damiano; legat apostolski w Ferrarze Francesco Maria de’ Medici (2 września 1686) – kardynał diakon S. Maria in Domnica; protektor Hiszpanii, Austrii i Rzeszy Niemieckiej Pietro Ottoboni (7 listopada 1689) – kardynał diakon S. Lorenzo in Damaso; wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego Carlo Bichi (13 lutego 1690) – kardynał diakon S. Agata in Suburra Giuseppe Renato Imperiali (13 lutego 1690) – kardynał diakon S. Giorgio in Velabro; prefekt Świętej Kongregacji ds. Dyscypliny Zakonnej Luigi Omodei (13 lutego 1690) – kardynał diakon S. Maria in Portico Francesco Barberini (13 listopada 1690) – kardynał diakon S. Angelo in Pescheria Lorenzo Altieri (13 listopada 1690) – kardynał diakon S. Maria in Aquiro; komendatariusz opactwa terytorialnego Tre Fontane Giambattista Spinola (12 grudnia 1695) – kardynał diakon S. Cesareo in Palatio; kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego Henryk Albert de la Grange d’Arquien (12 grudnia 1695) – kardynał diakon S. Nicola in Carcere Tulliano Vincenzo Grimani (22 lipca 1697) – kardynał diakon S. Eustachio
Oprócz siedmiu Francuzów (Bouillon, d’Estrées, Coislin, d’Arquien, Noailles, Camus i Janson) i jednego Niemca (Lamberg) wszyscy elektorzy byli Włochami.
Spośród uczestników konklawe kardynał Carlo Barberini jako jedyny został mianowany jeszcze przez Innocentego X (1644–1655), dwóch (Bouillon i Acciaioli) przez Klemensa IX (1667–1669), sześciu przez Klemensa X (1670–1676), jedenastu przez Innocentego XI (1676–1689), czternastu przez Aleksandra VIII (1689–1691), a dwudziestu trzech przez Innocentego XII (1691–1700).
Nieobecni Ośmiu kardynałów nie przybyło na konklawe, w tym trzech Hiszpanów, dwóch Niemców, Francuz, Polak i Portugalczyk: Luis Manuel Fernández de Portocarrero (5 sierpnia 1669) – kardynał biskup Palestriny; arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii; przewodniczący Rady Regencyjnej Królestwa Hiszpanii Pierre de Bonzi (22 lutego 1672) – kardynał prezbiter S. Eusebio; arcybiskup Narbonne Leopold Karl von Kollonitsch (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Girolamo degli Schiavoni; arcybiskup Esztergom i prymas Węgier; minister stanu Austrii Augustyn Michał Stefan Radziejowski (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Maria della Pace; arcybiskup Gniezna i prymas Polski Pedro de Salazar Gutiérrez de Toledo OdeM (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Croce in Gerusalemme; biskup Kordowy Wilhelm Egon von Fürstenberg (2 września 1686) – kardynał prezbiter S. Onofrio; biskup Strasbourga Luiz de Sousa (22 lipca 1697) – kardynał prezbiter bez tytułu; arcybiskup Lizbony Francisco Antonio de Borja-Centelles y Ponce de León (21 czerwca 1700) – kardynał prezbiter bez tytułu; archidiakon Calatrava
Czterech mianował Innocenty XI, dwóch Innocenty XII, po jednym Klemens IX i Klemens X.
Frakcje w Świętym Kolegium Święte Kolegium było podzielone na cztery stronnictwaPastor, s. 3-4; Sede Vacante 1700; por. Leti, s. 220-224.:
Partia cesarska – reprezentująca interesy cesarza Leopolda I. Spośród obecnych na konklawe kardynałów należeli do niej Medici (lider), Giudice, Lamberg i Grimani; Partia francuska – stronnictwo reprezentujące króla Francji Ludwika XIV: d’Estrées (lider), Forbin de Janson, Coislin, Arquien, Le Camus, Noailles. Kardynał de Bouillon nie był do niej zaliczany (ani do żadnej innej frakcji), gdyż kilka miesięcy wcześniej popadł w niełaskę u króla, który nakazał sekwestrację całego jego majątku we Francji Zelanti (Gorliwi) – stronnictwo kardynałów Innocentego XI i Innocentego XII, głoszące niezależność Kościoła od świeckich wpływów. Było ono najliczniejsze (30 purpuratów), ale nie miało wyraźnego przywódcy i brakowało mu wewnętrznej spójności. Wyróżniano w jego ramach następujące grupy: