Karol Różycki herbu Poraj (ur. 5 listopada 1789 w Hucynówce pod Czerniejowcami w powiecie jampolskim, zm. 12 września 1870 w Paryżu) – polski pamiętnikarz i publicysta, generał powstania styczniowego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
thumb|240px|Tabliczka upamiętniająca na ścianie kościoła św. Karola Boromeusza w Warszawie Życiorys Od 1809 służył w armii Księstwa Warszawskiego i jako oficer jazdy brał udział we wszystkich jej kampaniach w latach 1815–1822 w armii Królestwa Polskiego. Urlopowany gospodarował na Wołyniu. W 1828 roku uzyskał dymisję z wojska w stopniu kapitana i osiadł w otrzymanym w posagu od żony majątku w Hucie Cudnowskiej pod Cudnowem na Wołyniu. Po wybuchu powstania 1830 współorganizator sił zbrojnych na Wołyniu. Zobowiązał się do zorganizowania powstania w powiecie żytomierskim i machnowieckim. Zaczął od zorganizowania oddziału powstańczego w lasach Karowiniec Mały pod Żytomierzem, gdzie nową z 16 na 17 V 1831 r. zebrało się 130 ludzi, których Różycki podzielił na plutony i rozpoczął szkolenie. Następnie wyruszył w kierunku Podola chcąc połączyć się z oddziałem brygadiera Benedykta Kołyszki i stoczył z powodzeniem bitwę pod Cudnowemhttps://bazhum.muzhp.pl/media/files/Niepodleglosc_i_Pamiec/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2008-t15-n1_(27)_1_/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2008-t15-n1_(27)_1_-s49-77/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2008-t15-n1_(27)_1_-s49-77.pdf. Po otrzymaniu informacji o rozbiciu oddziału Kołyszki i wycofaniu się jego pozostałych wojsk do centralnej Polski, Różycki postanowił ruszyć z wojskiem do Zamościa. Po drodze pokonał dwie roty rosyjskie pod Moroczkami. Dotarł do Zamościa z 450 powstańcami. Jako dowódca Pułku Jazdy Wołyńskiej walczył w składzie Korpusu gen. Józefa Dwernickiego. 17 czerwca 1831 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari.
Po kapitulacji wyemigrował do Francji pozostawiając na Wołyniu żonę i pięcioro dzieci. Działał w organizacjach demokratycznych (Młoda Polska, Towarzystwo Demokratyczne Polskie i inne). W 1842 związał się z A. Towiańskim.
W 1853 rząd turecki zaprosił go do swojej służby w stopniu generała. Propozycji nie przyjął.
Po wybuchu powstania styczniowego 1863, Rząd Narodowy wezwał go do udziału i awansował na generała. Przybył do Krakowa, ale po rozeznaniu sytuacji do działań nie przystąpił i wrócił do Paryża, tam zmarł. Pochowany na cmentarzu Montmartre. Ojciec Edmunda Różyckiego generała powstania styczniowego i szwagier Sadyka Paszy. Pradziad Ludomira RóżyckiegoMarcin Kamiński, Ludomir Różycki. Opowieść o życiu i twórczości, Bydgoszcz 1987, s. 13..
Zmarli powstańcy 1863 zostali odznaczeni przez prezydenta RP Ignacego Mościckiego 21 stycznia 1933 roku Krzyżem Niepodległości z MieczamiZarządzenie o nadaniu Krzyża Niepodległości z mieczami poległym i zmarłym Powstańcom 1863 r. ()..
Przypisy
Bibliografia K. Różycki, Powstanie na Wołyniu czyli Pamiętnik Pułku Jazdy Wołyńskiej, uformowanego w czasie wojny narodowej polskiej przeciw despotyzmowi tronu Rossyiskiego 1831 roku, Bourges 1832. K. Różycki, Pamiętnik Pułku Jazdy Wołyńskiej 1831 r., Paryż . H.P. Kosk, Generalicja polska, t. 2, wyd.: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 2001
Linki zewnętrzne Publikacje Karola Różyckiego w bibliotece Polona Karol Różycki, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-04-15].
Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Generałowie powstania styczniowego Kategoria:Działacze Wielkiej Emigracji Kategoria:Powstańcy listopadowi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (powstanie listopadowe) Kategoria:Oficerowie Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Polscy uczestnicy wojen napoleońskich Kategoria:Patroni jednostek Wojska Polskiego Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Montmartre w Paryżu Kategoria:Urodzeni w 1789 Kategoria:Zmarli w 1870