Zaśniad groniasty (łac. mola hydatidosa; hydatis, kropla wody), ciąża zaśniadowa – niezłośliwa postać ciążowej choroby trofoblastycznej. Zaśniad groniasty powstaje w wyniku nieprawidłowego zapłodnienia komórki jajowej, która implantuje się i proliferuje w macicy. Wyróżnia się zaśniad groniasty całkowity i częściowy. W rzadkich przypadkach może rozwijać się jednocześnie zaśniad i normalny, żywy płód. W takiej sytuacji, przy zapewnieniu odpowiedniego nadzoru, często możliwe jest usunięcie zaśniadu i urodzenie dziecka.
Częstość występowania wynosi około 1 na 1000 ciąż w Stanach Zjednoczonych i Europie, a w zachodniej Afryce i południowo-wschodniej Azji częstość sięga 1 na 100 (przykładowo w Indonezji).
Zaśniad groniasty całkowity Patogeneza Zaśniad całkowity powstaje w wyniku zapłodnienia pustej (pozbawionej matczynego materiału genetycznego) komórki jajowej przez 1 lub 2 plemniki, w większości przypadków obserwuje się kariotyp 46,XX ale także 46XY gdyż materiał genetyczny pochodzący od ojca ulega duplikacji po zapłodnieniu. Możliwy jest również kariotyp 23X .
Dochodzi do nieprawidłowego rozwoju łożyska. Macica zawiera masy tkanki trofoblastycznej pod postacią pęcherzyków, z obrzękiem podścieliska, o typowym makroskopowym obrazie przypominającym kiść winogron. Stwierdza się także torbiele tekaluteinowe, które często osiągają duże rozmiary (skutek hipersekrecji hCG). Nigdy nie stwierdza się błon płodowych pozałożyskowych ani płodu.
Objawy U pacjentki występują objawy poronienia zagrażającego lub niezupełnego – pierwszym jest zwykle krwawienie z dróg rodnych w czwartym lub piątym miesiącu ciąży. Macica jest większa niż wskazuje wiek ciążowy. Występują nasilone wymioty, zaśniad predysponuje też do wczesnej gestozy.
Diagnostyka Charakterystyczny jest obraz zamieci (burzy) śnieżnej w USG (może nie występować w I trymestrze ciąży), a w badaniach biochemicznych wysoki poziom hCG (powyżej normy).
Zaśniad groniasty częściowy Patogeneza Zaśniad częściowy powstaje w wyniku zapłodnienia komórki jajowej przez 2 plemniki, kariotyp płodu jest triploidalny, materiał genetyczny pochodzi od ojca i matki, powszechne są wady rozwojowe.
W zaśniadzie groniastym częściowym macica zawiera fragmenty rozrostu trofoblastycznego z obrzękiem podścieliska, wśród których może być obecny zwykle nieżywy płód.
Objawy Zaśniad częściowy objawia się jak poronienie niedokonane.
Diagnostyka W USG widać część prawidłowego łożyska oraz pola przypominające "zamieć śnieżną", charakterystyczne dla zaśniadu groniastego całkowitego. Zaśniad częściowy rzadko przechodzi w przetrwałą chorobę trofoblastyczną.
Zaśniad inwazyjny Inwazyjna postać zaśniadu groniastego cechuje się zwykle miejscowym naciekaniem mięśnia macicy z uszkodzeniem naczyń. Występują ogniska krwotoczne.
Leczenie Zaśniad usuwa się chirurgicznie przez łyżeczkowanie jamy i kanału szyjki macicy, co daje około 80% szans na wyleczenie w przypadku zaśniadu całkowitego i 95% – częściowego. Obowiązuje badanie histopatologiczne wszystkich tkanek wydalonych samoistnie i wydobytych z dróg rodnych. W przypadku kobiet nie planujących więcej ciąż do rozważenia pozostaje histerektomia.
Od 2,5% do 4% zaśniadów ulega transformacji złośliwej do kosmówczaka. Zależnie od kwalifikacji do grupy ryzyka wdraża się monoterapię metotreksatem bądź terapię wielolekową według schematu EMA/CO (etopozyd, metotreksat, aktynomycyna D, cyklofosfamid, winkrystyna).
Klasyfikacja ICD10 kod ICD10 nazwa choroby Zaśniad groniasty Klasyczny zaśniad groniasty Niezupełny lub częściowy zaśniad groniasty Zaśniad groniasty, nieokreślony Przypisy
Bibliografia Krasomski G., Brocka U., Gruda J., Pietrzak Z. Ciążowa choroba trofoblastyczna. Onkologia Polska 2006;9/2
Kategoria:Nowotwory żeńskich narządów płciowych Kategoria:Nowotwory germinalne Kategoria:Położnictwo