Wynton Learson Marsalis (ur. 18 października 1961 w Nowym Orleanie) – amerykański trębacz i kompozytor zajmujący się jazzem i muzyką poważną. Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki oraz laureat NEA Jazz Masters Award.
Życiorys Urodził się jako drugi z sześciu synów pianisty jazzowego Ellisa Marsalisa i jego żony, Dolores Ferdinand. Pierwszą trąbkę dostał od kolegi swojego ojca – słynnego Ala Hirta. W wieku 8 lat był już wykonawcą tradycyjnej muzyki nowoorleańskiej w Fairview Baptist Church band, którego liderem był wirtuoz banjo . W wieku 14 lat został zaproszony do wykonania Koncertu na trabkę Es-dur Josepha Haydna z orkiestrą Filharmoników Nowoorleańskich. Podczas lat swojej nauki szkolnej był członkiem takich zespołów jak: New Orleans Symphony Brass Quintet, New Orleans Community Concert Band (pod dyrekcją Petera Dombouriana), New Orleans Youth Orchestra, New Orleans Symphony, a w weekendy grał w zespołach jazzowych, jak również w popularnym miejscowym zespole funkowym the Creators.
W 1978 przeniósł się do Nowego Jorku do Juilliard School, gdzie szybko zwrócił na siebie uwagę. Dwa lata później, w 1980, został członkiem grupy Art Blakey's Jazz Messengers. Uczył się wówczas pod kierunkiem perkusisty i bandleadera Arta Blakeya. Od niego przejął koncepcję bandleadingu. W 1981 Marsalis odbył tournée po USA i Japonii z kwartetem Herbie'ego Hancocka. Wystąpili wówczas także na festiwalu w Newport. W tych latach był zapraszany do współpracy z takimi wykonawcami jak: Sarah Vaughan, Dizzy Gillespie, Harry Edison, Clark Terry, Sonny Rollins, Eric Clapton i wieloma innymi.
W 1982 podpisał kontrakt z wytwórnią fonograficzną Columbia Records i już od 1984 zaczął zdobywać nagrody Grammy zarówno w kategoriach klasyki, jak i jazzu.
Jest "ojcem" festiwalu jazzowego w Marciac we Francji.
Życie prywatne Niektórzy spośród jego braci także są muzykami – saksofonista Branford Marsalis, puzonista i perkusista .
Jest ojcem trzech synów ze związków nieformalnych: ze związku z Candace Stanley ma synów Wyntona Jr. i Simeona, zaś z aktorką ma syna Jaspera Armstronga, producenta muzycznego, znanego zawodowo jako Slauson Malone (ur. 1995).
Nagrody Nagrody Grammy: Najlepsze instrumentalne solo jazzowe (1983, 1984, 1985) Najlepszy instrumentalny album jazzowy, indywidualny lub grupowy (1985, 1986, 1987) Najlepszy występ solisty instrumentalnego (z orkiestrą) (1983, 1984) Najlepszy album ze słowami mówionymi dla dzieci (2000) 1997: Nagroda Pulitzera w dziedzinie muzyki – jako pierwszy jazzman w historii 2023: Nagroda Praemium Imperiale
Dyskografia 1981 Wynton Marsalis 1982 Fathers and Sons Columbia Records 1983 Trumpet Concertos (Haydn, Leopold Mozart, Hummel) Think of One 1984 Haydn: Three Favorite Concertos (Yo-Yo Ma, ) Baroque Music for Trumpet (Purcell, Händel, Torelli, etc.) 1985 1986 Marsalis Standard Time, Vol. I Live at Blues Alley Tomasi: Concerto for Trumpet and Orchestra (Tomasi, Jolivet) 1986 J Mood 1987 Carnaval 1988 The Majesty of the Blues 1988 Best of Wynton Marsalis Portrait of Wynton Marsalis Baroque Music for Trumpets 1989 Copland/Vaughan Williams/Hindemith (Eastman Wind Ensemble) Crescent City Christmas Card The Majesty of the Blues 1990 Tune In Tomorrow... The Original Soundtrack Standard Time Vol. 3: The Resolution of Romance 1991 Thick In The South: Soul Gestures In Southern Blue, Vol. 1 Uptown Ruler: Soul Gestures In Southern Blue, Vol. 2 Levee Low Moan: Soul Gestures In Southern Blue, Vol. 3 Standard Time Vol. 2: Intimacy Calling 1992 Concert for Planet Earth Baroque Duet - film Susan Froemke * Peter Gelb * * Pat Jaffe 1992 Baroque Duet - z Kathleen Battle 1992 1993 On the Twentieth Century…: Hindemith, Poulenc, Bernstein, Ravel 1994 In This House, On This Morning Greatest Hits: Händel 1995 Why Toes Tap: Marsalis on Rhythm Listening for Clues: Marsalis on Form Tackling the Monster: Marsalis on Practice (VHS) Sousa to Satchmo: Marsalis on the Jazz Band Greatest Hits: Baroque Joe Cool's Blues (z Ellisem Marsalisem) 1996 In Gabriel's Garden 1997 Liberty! Jump Start and Jazz Blood On The Fields 1998 Classic Wynton The Midnight Blues: Standard Time, Vol. 5 1999 Reeltime Mr. Jelly Lord: Standard Time, Vol. 6 Listen to the Storyteller Sweet Release and Ghost Story: Two More Ballets by Wynton Marsalis At the Octoroon Balls - String Quartet No. 1; A Fiddler's Tale Suite Franz Joseph Haydn Los Elefantes (z Arturo Sandovalem) Big Train (The Lincoln Center Jazz Orchestra) Marsalis Plays Monk: Standard Time, Vol. 4 2000 The London Concert The Marciac Suite 2001 Classical Hits Popular Songs: The Best Of Wynton Marsalis 2002 All Rise Trumpet Concertos Classic Kathleen Battle: A Portrait 2003 's Hot Swing Trio: In Full Swing 2004 The Magic Hour Unforgivable Blackness: The Rise and Fall of Jack Johnson 2005 2007 2009 2010 Christmas Jazz Jam 2010 Music Redeems 2010 Portrait in Seven Shades 2010 Vitoria Suite 2011 Selections From Swinging Into The 21st 2011 Here We Go Again: Celebrating the Genius of Ray Charles 2011 Wynton Marsalis & Eric Clapton Play The Blues 2012 The Music of America: Wynton Marsalis 2013 The Spiritual Side of Wynton Marsalis 2015 Big Band Holidays 2015 Live in Cuba 2016 “God Rest Ye Merry Gentlemen” b/w “Little Drummer Boy” 2016 The Abyssinian Mass 2017 Handful of Keys 2017 All Jazz Is Modern: 30 Years of Jazz at Lincoln Center, Vol. 1 2017 Spotify Singles: JLCO Featuring Wynton Marsalis & Jon Batiste 2017 The Music of John Lewis 2017 Jingle Bells 2018 Winter Wonderland 2018 Una Noche con Rubén Blades 2018 United We Swing: Best of The Jazz at Lincoln Center Galas 2019 Jazz and Art 2019 Jazz For Kids 2020 Sherman Irby’s Inferno 2020 Rock Chalk Suite 2020 The Ever Fonky Lowdown 2020 Yardbird Suite (Jazz at Home) 2020 Everybody Wear They Mask (Jazz at Home) 2020 Walkin’ (Jazz at Home) 2020 Quarantine Blues (Jazz at Home) 2020 Christopher Crenshaw’s The Fifties: A Prism 2020 Rock Chalk Suite 2020 Black, Brown & Beige 2020 The Music of Wayne Shorter 2020 A Swingin’ Sesame Street Celebration 2021 The Democracy! Suite 2021 Blues Symphony 2023 The Jungle (Symphony No. 4) 2023 Wynton Marsalis plays Louis Armstrong’s Hot Fives and Hot Sevens 2023 Big Band Holidays III
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna
Kategoria:Amerykańscy trębacze jazzowi Kategoria:Odznaczeni National Medal of Arts Kategoria:Laureaci Nagrody NEA Jazz Masters Kategoria:Urodzeni w 1961 Kategoria:Absolwenci Juilliard School Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Orleanie Kategoria:Zdobywcy Nagrody Pulitzera Kategoria:Laureaci Praemium Imperiale Kategoria:Amerykańscy zdobywcy platynowych płyt