thumb|250px|W tym budynku stacjonował sztab pułku thumb|200px|Brama wjazdowa do pułku thumb|250px|Żołnierze 36 pz w towarzystwie ks.bpa gen. Sławoja Głódzia 36 Łużycki Pułk Zmechanizowany – oddział zmechanizowany Sił Zbrojnych PRL.
Powstał na podstawie rozkazu Nr 07/MON Ministra Obrony Narodowej z 4 maja 1967 w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek (Dz. Rozk. Tjn. MON Nr 5, poz. 21) w wyniku przemianowania 39 Pułku Zmechanizowanego.
Wchodził w skład 8 Drezdeńskiej Dywizji Zmechanizowanej.
Stacjonował w garnizonie Trzebiatów.
Pułk w wydarzeniach grudniowych 1970 roku W godzinach rannych 15 grudnia 1970 roku wprowadzono w pułku stanu podwyższonej gotowości bojowej. O 13.00 wydano rozkaz przegrupowania jednostki w rejon Gdańska.
W nocy na 16 grudnia pułk otrzymał zadanie być w gotowości wejścia do działań i rozśrodkowac się w rejonie Gdańsk-Emaus. O 14.00 szef Sztabu Generalnego WP rozkazał dowódcy 8 DZ przegrupować 36 pułk zmechanizowany do rejonu Kamienny Potok i tam przekazać go dyspozycji dowódcy Marynarki Wojennej. Generał Chocha o 19.05 16 grudnia wydał polecenie dowódcy Marynarki Wojennej by siłami 36 pz zorganizować ochronę najważniejszych instytucji i obiektów na terenie Gdyni. W godzinach nocnych 36 pz zorganizował ochronę: Stoczni Remontowej – siłami 2 batalionu piechoty zmotoryzowanej Miejskiej Rady Narodowej – siłami 9 kompanii piechoty zmotoryzowanej wzmocnionej czołgami poczty przy ul. Harcerskiej – siłami 3 kompanii wsparcia i baterii przeciwpancernych pocisków kierowanych KM PZPR, Banku i Poczty – siłami 1 kompanii piechoty zmotoryzowanej wzmocnionej czołgami 7 kompania piechoty zmotoryzowanej z kompanią saperów otrzymała zadanie ześrodkowania się w pobliżu Pogotowia Ratunkowego w gotowości do działania. Pozostałe pododdziały 36 pz rozmieszczono w rejonie Skwer Kościuszki jako odwód.
Na żądanie przewodniczącego WRN Tadeusza Bejma 7 kpz z plutonem czołgów przegrupowano ostatecznie z rejonu Pogotowia Ratunkowego i użyto do blokowania skrzyżowania ulic Marchlewskiego, Czechosłowackiej i Polskiej w okolicach przejścia pod wiaduktem.
17 grudnia na terenie Gdyni burzliwe zajścia miały miejsce w rejonach: Stoczni Remontowej, Komitetu Miejskiego PZPR, Pogotowia Ratunkowego, Miejskiej Rady Narodowej i CPN, ochranianych przez pododdziały MW i 36 pz. Mimo groźnej sytuacji, jaka wytworzyła się w tych rejonach miasta, oraz żądań wiceministra spraw wewnętrznych gen. Szlachcica, żołnierze nie użyli broni przeciw demonstrantom, W rozładowaniu dramatycznej sytuacji pomogły w dużym stopniu urządzenia akustyczne przez które dowódcy grup nawoływali manifestantów do niepodchodzenia do ochranianych przez wojsko obiektów.
21 grudnia dowódca POW gen. Kamiński wydał rozkaz całkowitego wyprowadzenia wojska i Trójmiasta. Zgodnie z planem 24 grudnia 1970 roku do 4.00 wszystkie jednostki biorące udział w akcji na terenie Trójmiasta powróciły do swoich koszar.
Żołnierze pułku
Dowódcy pułku ppłk Jerzy Gierlicz (do roku 1986) ppłk dypl. Robert Jabłoński (do 1991) ppłk dypl. Piotr Czerwiński
Skład (lata 80. XX w) Dowództwo i sztab 3 x bataliony zmechanizowane 3 x kompanie zmechanizowane kompania wsparcia pluton plot pluton łączności batalion czołgów 3 kompanie czołgów pluton łączności kompania rozpoznawcza bateria haubic 122mm bateria ppanc kompania saperów bateria plot kompania łączności kompania zaopatrzenia kompania remontowa kompania medyczna pluton chemiczny pluton ochrony i regulacji ruchu
Przeformowanie W 1990 roku przeformowany na pułk zunifikowany przyjął nazwę 36 Pułku Zmechanizowanego Legii Akademickiej.
W 1994 przekształcony w 3 Brygadę Pancerną. Następnie zmieniono numer brygady na 36, by w końcu przekształcić ją w jednostkę zmechanizowaną o nazwie 36 Brygada Zmechanizowana im. Legii Akademickiej Przekształcenia 39 pułk piechoty → 39 zmotoryzowany pułk piechoty → 39 pułk zmechanizowany → 36 Łużycki pułk zmechanizowany → 36 pułk zmechanizowany Legii Akademickiej → 3 Brygada Pancerna → 36 Brygada Pancerna → 36 Brygada Zmechanizowana → 3 batalion zmechanizowany Legii Akademickiej
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pułki zmechanizowane ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Wojsko w Trzebiatowie Kategoria:Jednostki Wojska Polskiego o nazwie wyróżniającej Łużycka Kategoria:Oddziały 8 Dywizji Zmechanizowanej Kategoria:Polskie jednostki zmechanizowane utworzone w 1967 Kategoria:Polskie jednostki zmechanizowane rozwiązane w 1990