Istnienie (łac. existentia) – jedna z najbardziej fundamentalnych (obok pojęcia istoty – essentia) kategorii (pojęć) metafizycznych.
W filozofii klasycznej (arystotelesowsko-tomistycznej) fakt bycia, czegoś, co określa i specyfikuje istota, ostateczne urzeczywistnienie istoty, sprawia, że dany byt jest aktualny, nie tylko możnościowy. Istnienie ma się do istoty tak, jak akt do możności. Każdy byt składa się z istoty – tego, czym ten byt jest, i istnienia – faktu bycia, w Bogu jednak istota jak i istnienie są tożsame. Każdy byt jest więc istotą (essentia) istniejącą.
W historii filozofii pojęcie istnienia było szeroko dyskutowane: Platon – naprawdę istnieją tylko idee, Arystoteles – istnieją rzeczy złożone z aktu i potencji, Tomasz z Akwinu – istnieje tylko Bóg – jedyny Byt będący czystym Aktem Istnienia, inne byty tylko partycypują – otrzymują istnienie od Niego i są przez niego w istnieniu nieustannie podtrzymywane (creatio continua), bez czego wszystko obróciłoby się w nicość. Martin Heidegger – nowa metafizyka = prawdziwa ontologia czyli teoria istnienia.
Linki zewnętrzne Andrzej Maryniarczyk, Istnienie, Powszechna Encyklopedia Filozofii, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, ptta.pl [dostęp 2024-05-05].
Kategoria:Ontologia